De 'test areas' van SCL, hoe is het de landen vergaan?

Lang voordat Cambridge Analytica als dochteronderneming werd opgericht, was moederbedrijf Strategic Communication Laboratories Group (SCL Group) al bezig met het beïnvloeden van kiezers in veel meer landen, dan alleen Engeland en de Verenigde Staten. Bekende voorbeelden zijn Trinidad & Tobago, de Filipijnen en Kenia. SCL werkte er aan de politieke campagnes van presidentskandidaten, met meestal een positieve uitkomst. Hoe het Engeland is vergaan weten we, maar wat is de huidige politieke situatie in al die andere landen?

Ghana is een van de landen waar SCL werkzaam was. Klokkenluider Brittany Kaiser, die jarenlang hoge functies bij het marketingbedrijf bekleedde, vertelde niet dat SCL daar werkte, terwijl de werkzaamheden er enorm waren. SCL hielp tussen 2014 en 2016 NDC, The National Democratic Congress. Tijdens de verkiezingen van 2012 was dat de grootste partij binnen Ghana en het doel van de campagne was om de macht te behouden. Echter verloor het volk het geloof in de partij en in president John Mahama. SCL wilde door middel van online media proberen dat geloof terug te winnen. Niet alleen door de partij innovatiever te maken op het gebied van online media, ook probeerden zij NDC’s grootste tegenstander, NPP, The New Patriotic Party, te ondermijnen. Er werden satirische advertenties ingezet waarin verteld werd dat de NPP en in het bijzonder, toenmalig presidentskandidaat Nana Akufo-Addo incompetent zou zijn om te regeren. De advertenties zouden niet teruggekoppeld kunnen worden aan NDC, blijkt uit gelekte documenten van het anonieme Twitteraccount Hindsight Files, die de redactie van Small Stream Media in januari 2020 in handen kreeg. Uiteindelijk pakten de plannen in Ghana niet uit zoals verwacht. De campagneboodschap kreeg geen voet aan de grond bij kiezers. John Mahama kreeg met zijn partij een fors verlies te verwerken. Maar hij is politiek actief gebleven. Voor dit jaar zijn er weer verkiezingen gepland, waar Mahama het wederom gaat opnemen tegen president Akufo-Addo. _{Brittany Kaiser}

De Netflix-documentaire The Great Hack brengt een aantal landen in beeld die dienden als  zogeheten ‘test areas’ van SCL Group, Trinidad & Tobago bijvoorbeeld in 2009 en 2010. Daar hielp SCL de politieke beweging The People Partnership door een ‘anticampagne’ te maken tegen hun tegenstander de Peoples National Movement (PNM). Mede daardoor won The People Partnership met 29 zetels, tegenover de 12 van Peoples National Movement. Die ‘anticampagne’ bestond uit de ‘Do So-campagne’. De essentie van die campagne was om de jeugd die normaliter op PNM stemt, op te roepen om juist niet te stemmen. In de documentaire The Great Hack ziet de kijker hoe via filmpjes op social media en bij bijeenkomsten mensen worden opgeroepen niet te stemmen. In 2015 waren er in Trinidad & Tobago opnieuw verkiezingen, die werden met een ruime meerderheid door de PNM gewonnen. Dit jaar, in september 2020, zijn er weer verkiezingen in de Caribische eilandengroep, waar de twee coalities weer tegen over elkaar zullen staan.

Een ander gebied dat gezien werd als testland, waren de Filipijnen. Daar werkte SCL Group voor de huidige president, Rodrigo Duterte. Het doel van die campagne was om een beeld te schetsen van Duterte om hem een stuk positiever af te schilderen dan dat hij in werkelijkheid is. Want nog voor hij president was, maakte hij bijzonder opmerkelijke uitspraken over de toenmalige president, hij noemde hem bijvoorbeeld een ‘hoerenzoon’, ook kondigde hij voor zijn verkiezing aan “als dictator te willen optreden in de Filipijnen.” SCL schetste het charismatische beeld van Duterte vooral op Facebook. In de Filipijnen wordt Facebook veelvuldig gebruikt en daardoor kon er van zo’n 1,2 miljoen mensen data worden gebruikt, beschrijft de Filipijnse nieuwssite Rappler. Eén van Dutertes speerpunten in de campagne was de drugsoorlog. Die wordt met veel politiegeweld gevoerd, waarbij volgens mensenrechtenorganisaties in de afgelopen drie jaar rond de 30.000 slachtoffers zijn gevallen. Duterte kan volgens de wet niet herkozen worden, maar één van de belangrijkste kandidaten om hem op te volgen in 2022 is zijn dochter, Sara Duterte.

Ook in Kenia werd SCL Group ingeschakeld. In zowel 2013 als 2017 hielp het bedrijf de huidige president Uhuru Kenyatta. Voor deze campagne deed SCL veel werk. In alle 47 bestuurlijke regio’s van Kenia werden honderden enquêtes gehouden, waarin werd gevraagd ‘Hoe Kenianen denken over de politiek en op wie ze gingen stemmen’. Later in de campagne pakte SCL uit met multimediale advertenties, zo blijkt uit de gelekte documenten van het anonieme Twitteraccount Hindsight Files. In de advertenties werd onder andere Kenyattas grootste uitdager Raila Odinga neergezet als gewelddadig, corrupt en gevaarlijk. Net als in Trinidad & Tobago en de Filipijnen bleek ook deze ‘test’ succesvol. Kenyatta won de verkiezingen van 2013 met een verschil van 7 procent, omgerekend zo’n 800 duizend stemmen. In 2017 hielp SCL Kenyatta nogmaals met zijn campagne. Hoewel de uitslag van deze verkiezing onwettig werd verklaard, was SCL wel succesvol. Zowel de eerste (onwettige) verkiezing als de herverkiezing werd met 98,3 procent gewonnen door Kenyatta.

Dit zijn slechts enkele voorbeelden van de landen waarin SCL een rol heeft gespeeld in de campagnes. Ook werd er gewerkt in Roemenië, Litouwen, Nigeria, Maleisië en St. Kitts & Nevis, zo vertelde Brittany Kaiser in The Great Hack. Het marketinginstrument van SCL was een gewilde methode. Uit de documenten die werden gelekt via Hindsight Files, valt te ontdekken dat er in veel meer landen gewerkt is, maar ook met particuliere bedrijven, ziekenhuizen en NGO’s. Het was maar net welke klant de diensten van SCL wilde gebruiken.