Opvang alleenstaande minderjarige asielzoekers moet verbeteren

De opvang en begeleiding van alleenstaande minderjarige asielzoekers (AMA’s) voldoet niet aan de verwachting, zo blijkt uit onderzoek door de inspectie gezondheidszorg en jeugd (IGJ) en de inspectie Justitie en Veligheid (IJenV). Zij publiceerden deze week een rapport met vele verbeterpunten. Kinderen worden onnodig blootgesteld aan veiligheidrisico’s.

Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en voogdij-instelling Nidos zijn verantwoordelijk voor de opvang en begeleiding van niet begeleide vluchtelinkinderen (AMA’s). De inspectie velt een hard oordeel. De opvang moet op vele vlakken verbeteren. AMA’s worden bijvoorbeeld niet goed genoeg begeleid bij het opbouwen van een netwerk om op terug te kunnen vallen. Daarnaast krijgen alleenstaande minderjarige vluchtelingkinderen niet genoeg begeleiding op het vlak van toekomstgerichtheid en planmatig werken. Het belangrijkste verbeterpunt dat de IGJ en IJenV benoemen is het bieden van een veilige en schone fysieke leefomgeving en het signaleren van veiligheidsrisico’s.

Veiligheidsrisico’s worden niet goed genoeg gesignaleerd door het ontbreken van een systematisch instrument om die risico’s te kunnen meten. Hierdoor kunnen de kinderen makkelijk in handen vallen van mensenhandelaren en anderen die de hen uit de opvang lokken. Verder blijkt uit het onderzoek dat de risico’s onvoldoende worden vastgelegd in het dossier van een minderjarige en als het al vastgelegd wordt, er onvoldoende opvolging is vanuit de opvang. Ook vormt de sobere inrichting in de opvang een probleem. Het komt op enkele locaties voor dat jeugdigen verblijven in voormalige gevangenissen.

Goede bescherming is hard nodig. Alleenstaande minderjarige asielzoekers zijn erg kwetsbaar. Zij hebben een hoge kans op psychische klachten zoals depressie of angst. Bekend is ook dat veel kinderen uit de opvang weglopen en in handen van mensenhandelaren of in andere criminele netwerken terechtkomen. Doordat veiligheidsrisico’s niet snel en goed genoeg worden gesignaleerd wordt die kans alleen maar groter. Volgens het onderzoek is de zelfevaluatie van zowel het COA en Nidos niet kritisch genoeg. Dit soort verbeteringspunten komen daardoor niet naar voren.

Alleenstaande minderjarige asielzoekers worden dus niet naar verwachting beschermd en begeleid door het COA en Nidos. Het COA en Nidos zijn gecontacteerd voor een reactie, maar de woordvoerders van de twee organisaties waren niet aanwezig.

Dit artikel is tot stand gekomen met steun van het fonds IJ4EU.