1 april, 2014 | Auteur: Bob Westland | Beeld: Bob Westland | Trefwoord: china
'Ik verloor vrienden en familie toen ik uit de kast kwam'
“Hi James!” Klinkt het van verschillende kanten zodra Tzeman Yang de huiskamer van zijn internationale hostel binnenstapt. De 19-jarige homoseksuele jongen is drie jaar geleden verhuisd van het platteland naar Shanghai, omdat zijn geaardheid niet geaccepteerd werd in zijn dorpje Zhaoxing. “Ik verloor vrienden en familie toen ik uit de kast kwam. De enige oplossing was verhuizen.”
Nu, jaren na de ellende die het uit de kast komen met zich meebracht, lijkt James gelukkig in het Rock & Wood Youth Hostel. “Maar natuurlijk zit ik er soms nog wel mee”, zegt hij. “De meeste mensen hier kennen mij als James en weten mijn echte naam niet eens. Ook heb ik bijna niemand verteld over de ellende die ik heb meegemaakt met mijn familie en vrienden, omdat ik me er voor schaam. Niet voor mijn geaardheid hoor, maar voor hoe mijn omgeving er mee om ging. Ik kan hier gelukkig gewoon volkomen eerlijk zijn over mijn geaardheid.” Zijn verhaal wordt onderbroken door een meisje die hem om zijn nek vliegt. “Dit is mijn beste vriendinnetje, Sarah. We worden altijd heel vrolijk als we elkaar zien”, verklaart James terwijl hij stevig geknuffeld wordt door de vrolijke verschijning.
De populariteit van James in het hostel is groot. Mensen van over de hele wereld groeten hem, komen bij hem zitten of bieden hem wat te drinken aan. James geniet er zichtbaar van, want het is weleens anders geweest. “Ik heb een moeilijke jeugd gehad. Ik heb een oudere zus, waar mijn ouders eigenlijk altijd teleurgesteld in zijn geweest. Gelukkig woonden we in een dunbevolkt gebied, waardoor het eenkindbeleid niet voor mijn ouders gold. Na lange tijd zwanger proberen te worden, lukte het en kregen mijn ouders mij. Ik ben van kleins af aan verwend, omdat er altijd iets belangrijks van mij verwacht werd, namelijk de familienaam voortzetten. Ik wist al heel snel dat ik deze verwachting niet waar kon maken. Dat is enorm pijnlijk”, hij zoekt steun bij Sarah door even in haar hand te knijpen. “Toen ik het niet meer voor me kon houden en uit de kast kwam, barstte er een bom.” De twee drinken hun thee op en roepen de Duitse Marga erbij. “Even iets leuks”, zegt Sarah. “We hebben volgende week een Fashion Show vlakbij het hostel. We gaan even naar People's Square om chique kleding te kopen.”
Onderweg naar het plein vertelt James over zijn nieuwe leven in Shanghai. “Dit is een grote stad en redelijk westers. Over homoseksualiteit wordt hier dus minder moeilijk gedaan. Daar heb ik als mens heel erg aan moeten wennen, omdat mijn geaardheid voorheen keihard afgestraft werd. De bom die barstte was vooral mijn moeder. Ze was boos, geschokt, teleurgesteld en ze zei dat ze zich voor me schaamde. Mijn vader wilde meteen niets meer met me te maken hebben. Daar was ik eigenlijk wel blij mee, want dat gaf een soort rust. Mijn zus spreek ik nauwelijks, maar dat komt vooral omdat we ver van elkaar af wonen. Wij begrijpen elkaar nu wel beter, omdat we beiden weten hoe het is om een teleurstelling te zijn. Zij vanwege het feit dat ze een meisje is en ik vanwege mijn homoseksualiteit. Ik heb hier een heel leuk leven opgebouwd en goede vrienden gemaakt. Ik ben nu een gelukkig mens.”
Nadat hij drie keer zijn telefoon heeft weggedrukt, verontschuldigt James zich dat hij toch even moet opnemen. “Sorry, het zal wel belangrijk zijn.” De beleefdheid van James komt voort uit zijn moeilijke jeugd, vertelt Sarah terwijl James aan het bellen is. “Toen hij net in het hostel kwam, was het een hele schuchtere jongen. Hij was stil, maakte moeilijk contact en al snel merkte ik dat hem iets dwars zat. Ik kom uit Amerika en daar is ook niet iedereen heel tolerant, maar we zijn wel veel meer gewend. Toen hij dus eenmaal uit de kast kwam, kon ik hem geruststellen dat ik dat geen enkel probleem voor onze vriendschap vond”, zegt ze.
Net voordat ze Forever 21 binnen stappen, hangt James op. “Sorry, het was Charlene, een vriendin van me”, verontschuldigt hij zich nogmaals. “Ze vroeg wat ik aan het doen was, omdat ze wilde shoppen. Charlene heb ik leren kennen via een Gay Pride organisatie in Shanghai waar ik wel meer mensen heb leren kennen. Het is een leuke groep met mensen die af en toe bij elkaar komen voor een feestje enzo. Zo'n organisatie toont wel aan hoe er in deze stad over homoseksualiteit gedacht wordt, het wordt geaccepteerd.”
Charlene Liu is niet zomaar onderdeel van een Gay Pride organisatie. Ze is initiatiefnemer van de LGBT Shanghai, een grote internationale community. “LGBT staat voor Lesbians, Gays, Bisexuals en Transgenders. Toen wij als organisatie net begonnen, was de stad zoekende en bestond er een grijs gebied. Er was geen duidelijke acceptatie maar het was ook geen duidelijk taboe. Nu heeft dat grijze gebied plaatsgemaakt voor algemene acceptatie van deze subculturen in Shanghai. Het is mooi dat alle mensen, van over de hele wereld, in deze stad met elkaar in contact kunnen komen. Dat is wat ik wilde toen ik hiermee begon”, aldus Charlene.
Één van de belangrijkste personen voor James op dit moment is zijn Nederlandse partner, die momenteel in Amsterdam woont. “Hij reist veel en ik heb hem hier in Shanghai leren kennen. Hij was op een feestje van LGBT en daar raakten we aan de praat. Hij is vijftien jaar ouder dan ik, maar het klikte heel goed. Hij kende de organisatie via internet en er was toevallig net een evenement toen hij hier was. Ik ben blij dat hij besloot om langs te komen”, vertelt James. “Ik hoop dat ik hem snel weer kan zien, ik mis hem heel erg.”