21. Het recht op democratie

In hoeverre kennen de inwoners van Kaapstad hun mensenrechten? Met die vraag reisden de deelnemers van de Beyond Your World-mensenrechtenreis naar Zuid-Afrika. Het land waar nog iedere dag gevochten wordt tegen de stereotyperende contrasten van arm en rijk én zwart en blank. Welk recht is daar nu het belangrijkst?

• Naam: Joseph C. Schaffers
• Leeftijd: 73 jaar
• Wijk en stad: Clemond, Kaapstad

Joseph C. geeft -voor de hobby- rondleidingen in en colleges over District Six. ‘Joe’, zo stelt hij zichzelf voor, is namelijk in deze wijk opgegroeid en kent de buurt en haar geschiedenis dus als geen ander. Toen hij ging trouwen in 1967 is hij uit District Six verhuisd naar de wijk Clemond, waar hij op dit moment nog steeds woont.

Joseph werd tijdens de apartheid behandeld als een kleurling, maar heeft zich hier niet door laten beperken. Hij heeft zich nooit iets aangetrokken van de vooroordelen van anderen en heeft geleefd naar zijn eigen normen en waarden, namelijk dat ieder mens gelijk is. Hierdoor is hij regelmatig in de problemen gekomen, bijvoorbeeld toen hij in de straten van ‘witte buurten’ anti-apartheidsliederen zong. Toch heeft het hem ook veel gebracht. Hij was de eerste gekleurde gezondheidsinspecteur in het gebied rond de Kaap. En in 1993 ontving hij zelfs een ‘Service Excellence Award’ van de gemeente Kaapstad.

“Zuid-Afrika is een democratisch land, maar wat is democratie? Iedereen is hier vrij te stemmen op elke partij, maar ik vind het te kort door de bocht om dit democratie te noemen”, aldus Joe.

“Het ANC is al bijna twintig jaar de regerende partij in Zuid-Afrika. Steeds wordt deze partij herkozen, maar toch heerst hier, ook bij mijzelf, veel ontevredenheid over. De ontwikkelingen op het gebied van werkeloosheid, educatie en gezondheidszorg verlopen niet snel genoeg. Veel mensen lijden onder omstandigheden die door de overheid voorkomen of veranderd zouden kunnen worden.

“De reden dat het ANC steeds herkozen wordt heeft voornamelijk te maken met het feit dat boeren erg beïnvloedbaar zijn. Door hun afhankelijkheid van de overheid is het voor hen een (te) groot risico om op een andere partij te stemmen. Het ANC maakt hier gebruik van door te dreigen met nare consequenties. Uit angst durven mensen niet in te gaan tegen de macht van de overheid.”

“Ik verwacht echter veranderingen. De generatie die nu volwassen wordt, zal opstaan tegen de huidige gang van zaken. Zij hebben de apartheid nooit meegemaakt en zijn dus nooit slachtoffer geweest van ‘hersenspoeling’. Zij krijgen beter onderwijs en leren gevaren herkennen. Ik weet niet wanneer de veranderingen komen, maar ik weet wel dát ze er komen.”