De langzame inburgering van Turkse wijn in Nederland

Aan de muur hangen houten planken volgeladen met wijnflessen. Kleine spotjes werpen een subtiel licht op de verschillende etiketten. Verspreid over de ruimte hebben groepjes mensen plaatsgenomen. Voor hun staan grote wijnglazen, gevuld met licht witte of donkerrode wijn. Solera Winery no:44 is één van de vele wijncafés in Istanboel en biedt bezoekers de keuze uit zo'n negentig soorten wijnen. 

Turkse wijnproducenten dromen ervan om te exporteren naar het buitenland. In Duitsland, België en het Verenigd Koninkrijk is Turkse wijn al verkrijgbaar. Ook in Nederland wordt geprobeerd om de wijn 'in te burgeren'. Vooralsnog met weinig succes, want Turkse wijnen hebben een imagoprobleem.

"Ik heb veel dromen", zegt de eigenaar van Solera Winery no:44 Süleyman Er. Hij schenkt een volle rode wijn in, gemaakt van de Turkse Bogazkeredruif. De lichtkruidige geur doet denken aan een palet van rood fruit. "Eén van die dromen is dat Turkse wijn in de toekomst bekend zal zijn in veel landen." Er verkoopt vooral Turkse wijnen, hoewel er hier en daar een verdwaalde Franse Pinot Griggio en een Duitse Riesling te vinden zijn. "Vroeger was er in Turkije weinig interesse in wijn, maar de laatste jaren wordt het steeds populairder."

Dat de wijnen winnen in populariteit komt niet helemaal uit de lucht vallen: bij internationale wijnwedstrijden behalen de Turkse inzendingen veel prijzen. Als het gaat om de kwaliteit doen Turkse wijnen dus niet onder voor wijnen uit andere landen. Turkse wijnproducenten zenden dan ook veel wijnen in bij competities als de ‘Challenge International Du Vin’ en de ‘Balkan int. Wine Competition’, waar vaak zilver, brons en soms zelfs goud behaald wordt. En toch zijn er weinig mensen, waaronder in Nederland, die weten dat Turkije überhaupt wijn produceert.

Onvoldoende productie

Juist het feit dat Turkije nog vrij weinig wijn maakt, doet het imago, zoals in het buitenland gezien, niet goed. Het zorgt ervoor dat de wijnen vrij duur zijn. Het lijkt dus niet aannemelijk dat supermarkten de wijn in hun assortiment op zullen nemen. En niet alleen de importeurs in onder andere Nederland weten dat, ook de Turkse wijnproducenten zijn daarvan op de hoogte.

"Momenteel produceert Turkije zo'n 75 miljoen liter wijn per jaar. Dat is evenveel als een kleine Franse producent", aldus Göktug Güclü, exportmanager bij Doluca. Het in 1926 opgerichte familiebedrijf bezit een groot aantal wijngaarden in zowel het oosten als het westen van het land. Jaarlijks zijn deze wijngaarden goed voor een gemiddelde van veertien miljoen liter wijn. Om deze opbrengst te verhogen investeert Doluca in bestaande, maar ook in nieuwe wijngaarden. Güclü: "Het probleem met nieuwe wijngaarden is dat je pas twee of drie jaar na aanleg de eerste wijn kunt produceren."

Het kost dus vooral veel tijd voor Doluca om genoeg te kunnen produceren voor de markt in het binnenland en de export naar het buitenland. En hoewel Doluca al exporteert naar 22 landen, ziet Güclü graag dat dit aantal in de toekomst uitgebreid gaat worden. "Ik verwacht dat we pas over een jaar of vijf de mogelijkheid hebben om meer te exporteren. En dan gaat onze voorkeur vooral uit naar China en de Verenigde Staten. Vanuit die landen is een grote interesse in onze wijnen."

Sceptisch

"Turkse wijn is inderdaad nog niet in grote volumes beschikbaar en dus ligt de prijs hoger." Jaap Vos, eigenaar van Mezopotamya bv onderstreept dat de Turkse wijnen lijden onder de imagoproblemen. Zijn bedrijf importeert al ruim vijf jaar Turkse wijnen in Nederland, welke hij doorverkoopt aan een aantal slijterijen, Turkse restaurants en zo nu en dan een particulier. Een grote klant heeft hij momenteel nog niet. "Nederlandse supermarkten zijn wel geïnteresseerd in de wijn. Zo heb ik om tafel gezeten met Albert Heijn en Mitra, maar ook met slijterij Gall & Gall."

Hoewel Gall & Gall sindskort een Turkse wijn in het assortiment heeft staan, blijft een groot succes bij de supermarkten uit. Dat ligt volgens Vos niet alleen aan de lage productie (en dus de hoge prijs), maar ook aan de consument. Ze zijn namelijk behoorlijk “sceptisch” tegenover de wijnen: 95 procent van de Turkse inwoners is moslim en alcohol is dan ook niet het eerste waaraan gedacht wordt, laat staan aan Turkije als wijnland.

Doluca's export manager Güclü: "Uit cijfers van 2011 blijkt dat zo'n 1,2 miljoen Turken wijn drinken." Dit lijkt een groot aantal, maar in feite komt dit neer op slechts 1,5 procent van de gehele bevolking. Ook het aantal geconsumeerde liters per persoon is heel erg laag. "Gemiddeld drinkt een Turk minder dan één liter wijn per jaar. Bij toeristen, zeker in Bodrum (een stad in het zuiden van Turkije),  ligt dat cijfer iets hoger. Zij drinken gemiddeld iets meer dan een liter per jaar. En dat haalt natuurlijk het gemiddelde omhoog.”

Echte Turkse wijn

Vos is ervan overtuigd dat de consumptie van wijn in Turkije zal blijven toenemen zolang "geloof en staat gescheiden blijven”. Daarnaast is het aan de producenten om het imago te verbeteren. Om dat zo efficiënt mogelijk te doen hebben vijftien producenten zich verenigd onder de naam Wines of Turkey. Volgens Güclü helpt de overkoepelende organisatie bijvoorbeeld met het exporteren van wijnen naar het buitenland.

Naast Doluca maakt ook Kavaklidere, de grootste producent van Turkse wijnen, deel uit van de organisatie. Het zijn daarentegen niet alleen de grote producenten die toegelaten worden, ook kleinere wijngaarden zoals Kocabag Wineries (met een capaciteit van 1,5 miljoen liter per jaar) worden vertegenwoordigd op onder andere festivals en wijnproeverijen. Via Wines of Turkey kunnen de verschillende wijnhuizen samen naar buiten treden en zo "makkelijker positieve reclame maken". Er is volgens Güclü in ieder geval genoeg interesse in de wijnen.

Door toeristen kennis te laten maken met Turkse wijn, bijvoorbeeld bij Solera Winery no:44, kan beetje bij beetje het negatieve imago verdwijnen. "Ik denk erover om een nieuw wijncafé te openen in Istanboell", zegt Süleyman Er. Hij wrijft met een witte theedoek een zojuist schoongemaakt wijnglas droog en hangt hem vervolgens op aan een rekje boven de bar. "In het weekend heb ik zo'n 150 klanten en doordeweeks ligt dat aantal rond de honderd."