Sport verbindt, al ben je blind

De Malaysian Blind Sport Association (MBSA) zet zich in voor sporten die blinden kunnen uitvoeren, zowel op recreatief als competitief niveau. Goalball, athletiek, judo, footsall, zwemmen, bowlen en zelfs (boog)schieten. Sport heeft bij blinden – net als bij ieder ander – een sociale, fysieke en soms financiële functie.

Een man en een vrouw staan tegenover elkaar aan een tafel die lijkt op een pingpongtafel, maar het net niet is. De tafel heeft aan alle uiteinden een gleuf van zo’n tien centimeter met daarachter een rand. De bal wordt met een flinke vaart van de ene kant, onder het net door, naar de andere kant gespeeld, waarbij een vaag geklingel te horen is. Twee blinde pingpongspelers luisteren aandachtig en bewegen hun batje aan de hand van wat zij horen. Zodra het geluid klinkt van het balletje dat tegen de achterrand aan kaatst, beginnen ze te schreeuwen. Er is een punt gescoord!

In Brickfields – een stadsdeel van Kuala Lumpur, de hoofdstad van Maleisië – is het onvermijdelijk een blinde tegen het lijf te lopen. Dit komt doordat de Malaysian Association for the Blind (MAB) hier is gevestigd. De MAB is een trainingscentrum voor mensen die op latere leeftijd blind worden, maar staat vooral bekend om de sporten die zij aanbieden voor blinden en slechtzienden. Sinds 2000 worden er allerlei sportactiviteiten georganiseerd vanuit de MAB, wat resulteerde in een speciale afdeling voor coaching in 2005 en de oprichting van de Malaysian Blind Sport Association (MBSA) in 2012. Via de MAB worden goalball, athletiek, judo, footsall en bowlen beoefend. Ook tandem fietsen, zwemmen, (boog)schieten en pingpong zijn mogelijk en er is een gymzaal met loopband en apparaten voor spieroefeningen.

Sommige sporten zijn speciaal bedoeld voor blinden, zoals het wereldwijd bekende goalball. Hierbij spelen twee teams van zes spelers tegen elkaar, met de intentie de rinkelbal onderhands in het doel van de ander te gooien, dat zich uitstrekt over de gehele breedte van het veld. Sporten als bowlen, (boog)schieten en pingpong lijken misschien minder voor de handliggende keuzes voor blinden, maar worden bij MAB gespeeld onder zeer goede begeleiding van goedziende coaches. Narayanasamy Doraisamy, ook wel Nara, is na zijn pensioen gaan werken als coach bij de MAB. Hij paste jaren geleden de pingpongtafel ietwat aan en maakte het balletje zwaarder en met een geluidje erin. Hij glimlacht van oor tot oor als hij ziet met hoeveel enthousiasme de werknemers van de Blind Massage-shops de MAB bezoeken om zijn vorm van pingpong te spelen.

De meeste blinden in Kuala Lumpur zijn werkzaam in Blind Massage-shops of werken als leraar. De MAB heeft hier een groot aandeel in, want naast een trainings- en sportcentrum voor blinden leert de organisatie de blinden onafhankelijk te zijn door hen aan een baan te helpen. ‘Uncle Sam’ is 61 jaar oud en werkt al vijftien jaar als blinde masseur, een vak dat hij leerde bij de MAB. Nu bezoekt hij de MAB nog af en toe voor een potje pingpong.

Ook in de MAB zelf werken veel blinden en slechtzienden. Het is fascinerend om te zien hoe goed zij elk op- en afstapje uit hun hoofd weten en ook zonder blindenstok op vrij hoog tempo door het gebouw lopen. Abdullah Fairez is blind en zit in het bestuur van de Sports and Recreation Department. En al kan hij ze zelf niet zien, hij is maar al te trots op de medailles die in zijn kamer hangen. “Het is goed dat er in Kuala Lumpur zoveel rekening gehouden wordt met de blinden”, aldus Fairez.

Hij vertelt dat het in Brickfields veilig is om over straat te lopen vanwege de stoeptegels met reliëf. Er zijn ook een aantal stoplichten met geluid, maar die staan nog niet overal. De MAB probeert de gemeente van de belangen van deze stoplichten te overtuigen. “Ook zouden er buiten Brickfields meer signalen voor blinden moeten komen”, bepleit ‘Uncle Sam’. Hij voelt zich geïsoleerd, omdat het als blinde lastig is om buiten Brickfields te komen. Een aantal vrienden van hem zijn al eens beroofd. “Dit komt vast doordat het makkelijker is om er mee weg te komen bij blinden”, meent ‘Uncle Sam’.

Maar ook blinden die buiten Brickfields wonen komen naar de MAB om te trainen. Voor blinden tussen de 17 en 35 jaar gaat het naast de sport als hobby ook om de competitie. Sommigen doen mee met grote toernooien en proberen prijzengeld binnen te halen. Maar waar er in de ‘normale’ sportwereld een overvloed is aan sponsoren, is het voor blinden en andere invaliden erg lastig om voldoende geld binnen te slepen. Nara vindt dit belachelijk: “De staten van Maleisië geven slechts een schrale 150 rm (nog geen 40 euro) voor hun afgevaardigden. Sommigen krijgen hierbij ook outfits, anderen moeten hier zelf sponsoren voor zien te regelen. Er wordt dus maanden getraind voor een nietige medaille en een vergoeding van 150 rm. De overheid moet wakker geschut worden en hen hierbij helpen.” Volgens Nara kan sport een enorme bijdrage leveren aan de acceptatie van een handicap, vooral voor mensen die de handicap pas op latere leeftijd krijgen. “Door middel van sport maken ze nieuwe vrienden, gaan ze naar internationale meetings en kunnen ze geld winnen”, aldus Nara.

Aanpassingen voor blinden zijn vrij duur. In de judozaal van de MAB liggen speciale matten van ongeveer 450 rm (bijna 120 euro) per stuk. Ook voor de MBSA is het vinden van sponsoren voor dit soort investeringen erg lastig. Nara vindt dat “de overheid de invaliden meer zou moeten helpen. Er wordt altijd gezegd dat het volk zich moet opofferen voor het land. Ze zouden moeten beginnen met het opofferen van hun eigen salaris.” Nara is wel erg blij met de investeringen in een nieuw sportcomplex in Kuala Lumpur, waar ook de blinden terecht kunnen. Precies op tijd voor de Asian Youth Para Games van Maleisië van oktober 2013. Nara hoopt hiervoor een aantal talentvolle scholieren te kunnen begeleiden naar de gouden plak. MBSA-medewerker Fairez geniet bij voorbaat al van alle troffees die hij bij zijn verzameling kan plaatsen.