Bloggen kan best in China

Steeds meer internetgebruikers delen hun opinie met de hele wereld. Of toch niet? Niet overal is toegang tot blogsites de normaalste zaak van de wereld. In China zijn er talloze regels die internetgebruikers het zwijgen op kunnen leggen. Toch klimmen er geregeld bloggers over The Great Firewall of China om hun visie via het wereldwijdeweb te delen.

George Ding is eigenaar en blogger van The Hypermodern. “We schrijven commentaar en persoonlijke essays over het leven in China. We willen een andere kijk bieden op dingen die gebeuren.” Zo valt er een persoonlijk stuk te lezen over Leftover women. Dit begrip slaat op vrijgezelle vrouwen van boven de dertig. De schrijver van het stuk beweert dat de druk voor vrouwen nergens zo hoog is als in China. Bovendien worden er pijnlijke details prijsgegeven die schetsen hoe de situatie voor leftover women momenteel is. “Mijn moeder kocht een nieuwe televisie en een nieuwe bank omdat ze dacht dat ik een vriendje mee zou nemen”, citeert de schrijver.

Xiao Li is blogger voor een van China’s meest prominente blogs. Hij schrijft vooral commentaar op en analyses over het nieuws in China. “Wij proberen mensen te informeren over de gang van zaken en ze tegelijkertijd aan het denken te zetten over wat er speelt.” Li is van mening dat de overheid te veel controle heeft op de media en dat bloggen de manier is om meer naar buiten te brengen.

Ook Ding vindt een vrijheid van uiting belangrijk: “Als schrijver ben ik uiteraard tegen censuur. Ik vind dat Chinesen het recht moeten hebben om zichzelf uit te drukken. Zelfexpressie is belangrijk. Een blog kan fungeren als platform om na te denken over bepaalde zaken.” Li vindt internetvrijheid en de mogelijkheid om te bloggen vooral belangrijk om zaken aan de kaak te stellen. “Als burger moet je weten wat er in je land speelt, via blogs is dit steeds meer mogelijk. Ik hoop dat het uiteindelijk kan bijdragen aan meer openheid in China.”

Hoewel Ding een tegenstander van internetcensuur is, snapt hij de Chinese overheid wel. “De overheid heeft andere zorgen dan ik. Hun eerste punt is macht en ten tweede willen zij stabiliteit behouden. Om dat te doen heb je controle nodig. Die kunnen ze onder andere via de media uitoefenen.” Blogger Li kan hier weinig sympathie voor opbrengen. “Ik probeer niemand kwaad te doen. Ik wil gewoon de waarheid vertellen. Soms is dat mijn eigen waarheid en vaak een waarheid die betrekking heeft op meer mensen.”

Zelfcensuur

Ding weerhoudt zichzelf ervan om radicale ideeën via het internet te verspreiden. “Ik doe een beetje aan zelfcensuur omdat ik niet wil dat de site geblokt wordt. Ik zeg daarom niet al te gekke dingen”, verklaart hij. “In sommige humoristische stukken heb ik wel eens een bepaalde lijn gepasseerd, maar dat is allemaal goed gekomen. Een aantal van mijn schrijvers uiten hun mening luid en duidelijk, maar die censureer ik niet.”

Xiao Li schrijft daarentegen over alles. “Het pakt niet altijd even goed uit, maar ik vind dat het moet kunnen.” Het blog waar hij voor schrijft is al meerdere malen uit de lucht gehaald en Li is zelf eens opgepakt voor een kritisch stuk over een aids-schandaal in Henan. “Tegenwoordig schrijf ik onder een pseudoniem, toch een beetje uit veiligheid. Al heb ik wel weer gewoon over de affaire Bo Xilai geschreven. Als ik ermee stop, winnen zij”, zegt Li, doelend op de overheid. Bo Xilai was partijchef van de stad Chongqing en werd lange tijd gezien als kandidaat voor een hoge functie in de Communistische Partij. Begin februari was hij de oorzaak van het grootste politieke schandaal dat China ooit gekend heeft. Hij werd in verband gebracht met onder andere corruptie en zijn vrouw werd verdacht van de moord op Britse zakenman Neil Heywood, wat Xilai zou hebben proberen te verdoezelen. In augustus bekende zijn vrouw de moord. Een maand later werd Xilai uit de Communistische Partij gezet.

Zolang de blog niet zo groot is, maakt het de overheid volgens Ding niet zoveel uit wat de bloggers doen. Pas als genoeg mensen een blog lezen en er daadwerkelijk op reageren, wordt de site in de gaten gehouden. Daarom heeft hij met zijn blog weinig last van censuur. Zijn blog is wel één keer uit de lucht geweest, maar hij vermoedt dat dat lag aan een andere website die op dezelfde server zit en niet vanwege iets wat hij zelf schreef. Wel kent hij blogs die geblokkeerd zijn vanwege hun inhoud: “China Smack is tegenwoordig niet meer bereikbaar hier in China.”

Regels

Onlangs werden de regels voor het gebruik van het microblog Weibo, de Chinese versie van Twitter, aangescherpt. Ook deze wordt flink gecensureerd. Door middel van een nieuw puntensysteem hoopt Weibo op een soort sociale controle. Wie andere mensen wegens het plaatsen van verkeerde berichten aangeeft, krijgt hier zelf pluspunten voor. Uiteraard zijn de punten verloren, zodra de regels overtreden worden en ongewenste berichten de wereld ingestuurd worden. Weibo mag de ongewenste berichten verwijderen en kan gebruikers met weinig punten een bepaalde tijd verbieden te posten of ze zelfs helemaal verwijderen van het microblog.

Ondanks de vele beperkingen, lijken mensen via internet toch invloed te kunnen uitoefenen. Zakenvrouw Wu Ying werd in 2009 veroordeeld tot de doodstraf voor financiële fraude. Via Weibo ontstond er een protest tegen deze veroordeling. Onder druk van de berichten die mensen via Weibo stuurden, werd haar straf in mei 2012 omgezet naar levenslang. “Het gebeurt steeds vaker dat er nieuws is dat niet zo belangrijk lijkt, maar doordat veel mensen op Weibo erover praten het toch aandacht van de overheid krijgt”, legt Ding uit.

Xiao Li weet zeker dat de dingen die hij schrijft iets bij mensen teweeg brengt. “Ik geloof niet dat blogs en sociale media hier zoveel invloed kunnen hebben als in de Arabische wereld met de Arabische Lente. Maar we dragen zeker iets bij. Ik merk dat aan de reacties die mensen op ons blog achterlaten. Het laat ze niet koud wat er in hun land gebeurt. Dat vind ik het belangrijkst.”

Xiao Li is wegens privacy redenen een gefingeerde naam. Om diezelfde reden mag zijn blog niet genoemd worden.