Boeren leren elkaar boeren in Tanzania

Het grootste festival van Tanzania is geen muziekspektakel à la Pinkpop, en ook geen smeltkroes van kunst en cultuur zoals Oerol. Tanzanianen staan in de rij voor Nane Nane, een boerenfestival dat vooral draait om kennisuitwisseling.

Een lange rij minibusjes vormt de aankondiging voor een groot festivalterrein net buiten de stad Arusha in het noorden van Tanzania. In keurige rijen staan mensen te wachten voor de toegangspoorten. Elk jaar in de eerste week van augustus viert Tanzania Nane Nane, een nationaal festival waarbij boeren kennis met elkaar uitwisselen. Op zeven plekken in het land worden evenementen georganiseerd, waar meer dan tien miljoen mensen op afkomen. De noordelijk gelegen stad Arusha trekt met haar festival zo'n 800.000 bezoekers. Het hoogtepunt is een nationale feestdag op 8 augustus (nane betekent acht in het Swahili).

De populariteit van Nane Nane is niet opmerkelijk; meer dan driekwart van de Tanzaniaanse bevolking is boer. Bij veel kleinschalige boeren ontbreekt het echter aan kennis. Bijvoorbeeld over hoe ze een goede productie uit hun planten of dieren kunnen halen. Het Nane Nane-festival is voor boeren een gelegenheid hun kennis bij te spijkeren. De Tanzania Agriculture Society Organization (TASO) is organisator van het jaarlijkse festival. Peter Ngasa is naast melkboer secretaris van de TASO. Ngasa: "Boeren leren elkaar op het festival door middel van demonstraties hoe je het best een product kunt verbouwen. Daarnaast brengt Nane Nane boeren in contact met handelaren, financiers en andere belanghebbenden."

Perfecte tomaten

In een land als Tanzania is kennisoverdracht een van de grootste uitdagingen voor de agrarische sector. Boeren kunnen bijvoorbeeld met een paar simpele trucs hun oogst flink vergroten. Koffiehandelaar Bill Harris uit het nabijgelegen Moshi beweert zelfs dat een goed geïnformeerde Tanzaniaanse koffieboer zijn bonenoogst maar liefst kan vertienvoudigen, mits de omstandigheden optimaal zijn.

Tussen de koeien, kippen en gewassen laat Geofrey Mjunguz zien hoe je gras moet drogen zonder dat bacteriën het kunnen besmetten. "Daarvan wordt het efficiënter veevoer. Nane Nane is bedoeld om boeren dit soort simpele dingen te leren."

Even verderop toont Charley vol trots zijn op het oog perfecte tomaten en maïs. "Boeren komen hier naar toe om te leren, het zou onmogelijk zijn om zo veel boeren te bereiken als we daar allemaal heen zouden moeten reizen. Nu kan ik alle vragen beantwoorden over welk soort kunstmest op welk moment bij welk product hoort."

Lekkere koffie

Boeren lijken inderdaad naar het festival te komen om kennis op te doen. Het evenement is goed bezocht en bij de gewassen wordt druk gesproken. Adam is van plan om een boerderij voor zichzelf te beginnen en is naar Arusha gekomen om te leren van andere boeren. "Door hier te leren van de producten van andere boeren, begin ik met meer kennis aan mijn boerderij. Ik spreek met veel ervaren mensen op het festival. Voor mij is dit dus een zeer nuttig evenement."

Boeren kunnen hier niet alleen dingen leren. Er zijn ook organisaties die boeren proberen te helpen aan meer vraag naar hun product. Zo staat Ulrick Carl, koffieproever, met een aantal verschillende soorten koffie op Nane Nane. "Tanzanianen drinken het niet en dat is zonde. Alle koffie wordt geëxporteerd, terwijl Tanzaniaanse koffie zo lekker is, proef maar." Wanneer meer Tanzanianen koffie gaan drinken, kan een lokale markt ontstaan waar boeren van kunnen profiteren. Carl: "We staan op Nane Nane om de mensen enthousiast te krijgen."

Boeren leren hoe met bepaalde producten om te gaan, is een eerste stap. Het ontbreekt echter naast kennis ook vaak aan financiering. "We kunnen de boeren niet financieel ondersteunen. Daar is Nane Nane niet voor bedoeld", vertelt Ngasa in het hoofdkantoor op het festivalterrein. "We geven boeren kennis en brengen ze onder andere in contact met banken. Via een contact op Nane Nane kunnen ze financiering krijgen." De TASO houdt zich puur bezig met de organisatie van het festival. "Het wordt gefinancierd uit lidmaatschapsgeld van de verschillende betrokken organisaties en de boeren. Verder haalt TASO geld uit de halve euro entreeheffing per bezoeker", aldus Ngasa. Geld voor financiële ondersteuning van boeren blijft er dus niet over.

Niet voor alle boeren

Toch is Nane Nane geen feest voor alle boeren. Lang niet alle boeren kunnen een van de zeven Nane Nane-festivals in het land bereiken. De festivals vinden in stedelijke gebieden plaats, waardoor voor veel boeren de reis te duur of te ver is. Arme boeren in meer rurale gebieden profiteren dus niet van de kennisoverdracht op het festival.

Daarnaast zijn niet alle boeren even happig op het delen van hun kennis. Ze vrezen dat concurrenten ervan profiteren en laten niet het achterste van hun tong zien. Boeren die wel willen komen vertellen over hun product, willen daar een vergoeding voor zien. Aminiel Nyiti, een welwillende ervaren koffieboer vertelt best naar Nane Nane te willen reizen om collegaboeren wat te leren. Hij vindt de vergoeding van een omgerekende vijf euro per dag echter te weinig om de reis te maken en blijft dus thuis. Volgens Bill Harris zijn veel boeren ook niet altijd even leergierig. "Boeren zijn vaak heel conservatief en de meesten leren het vak van vader op zoon. Dan ben je niet snel geneigd dingen totaal anders te gaan doen", zegt de koffiehandelaar.

Boeren zijn zeker niet de enigen die Nane Nane bezoeken. Het festival is een feest voor de hele bevolking, en zelfs premier Mizengo Pinda komt een kijkje nemen. En omdat Nane Nane ook echt een feest moet zijn, rept Peter Ngasa met geen woord over de boeren die er niet zijn omdat ze het niet kunnen bereizen of betalen. Trots geeft hij de premier een rondleiding langs de verschillende stands op het festival. Nane Nane is een feest voor de mensen die er wél zijn.