'Mijn ouders kunnen er na zes jaar nog steeds om huilen'

Sinds 1997 is homoseksualiteit in China legaal, maar pas in 2001 is het van de lijst van geestesziekten gehaald. De homoscene in de grote steden groeit en het wordt ook steeds meer geaccepteerd. Totdat het dichtbij komt, dan wordt het lastig.

Xiaogang Wei zucht. “Ze willen niet dat ik het aan andere familieleden vertel. Dat is gezichtsverlies. ‘Ik heb een homo als zoon. Is er dan iets mis met mij? De manier waarop ik hem heb opgevoed? Het onderwijs dat hij heeft gekregen?’ We hebben nu een deal. Zij proberen mij niet te veranderen, maar ik probeer hun mening ook niet te veranderen.”

Xiaogang is oprichter van Queer Comrades, een online videoplatform voor talkshows en documentaires over homoseksualiteit. Het kantoor van Queer Comrades staat in een authentieke wijk midden in Beijing. Naast het kantoor vind je hier een kleine boekwinkel en een koffiehuis. “Dit is een van de weinige plekken waar je heen kan wanneer je meer wilt weten over homoseksualiteit.”

“In China denken de meeste homo’s dat zij de enigen zijn in de hele wereld. De enige manier om deze mythe te verbreken, is het zorgen voor de juiste informatie. Van jongs af aan wordt er geleerd dat mannen van vrouwen houden en vrouwen van mannen. Wanneer je niet in dit plaatje past, raak je in de war. Je hebt geen idee hoe je jezelf kunt zijn. Met ons platform proberen wij informatie over diversiteit in seksualiteit  te delen en de minderheid van homoseksuelen een stem te geven.”

De gayscene van Beijing groeit, met in 2010 de eerste Beijing Gay Pride. Anders dan in Nederland, is dit geen grote parade door de stad. Het is een besloten feestje, ergens in een achtertuin. De echte trots wordt in het openbaar nog amper uitgedragen.

”Het meeste gebeurt achter gesloten deuren”, zegt Steve Jia terwijl hij een gin-tonic drinkt aan de bar van Destination, de populairste gay club in Beijing. In de weekenden is het een groot, druk en klam doolhof. “De bloei van het nachtleven, dat is pas een jaar of vier aan de gang. Steeds meer homoseksuelen weten hun weg naar de clubs te vinden.” Steve woont samen met zijn partner. Plannen om te trouwen liggen klaar, maar niet in China. “Als we willen trouwen, moeten we emigreren. Maar dat heb ik er wel voor over.”

China heeft geen religieuze achtergrond en homoseksualiteit wordt niet gezien als een zonde. De sterke familieband is de oorzaak van afkeer. Volgens Xiaogang is er een groot aantal homoseksuelen in China dat trouwt met iemand van een ander geslacht en kinderen krijgt uit verantwoordelijkheidsgevoel tegenover de eigen ouders. “Het gaat om de waarden van de familie. Ouders in China gooien hun eigen leven weg op het moment dat ze kinderen krijgen. Ze hebben geen vrienden, geen hobby’s en geen geld meer. Alles wordt geïnvesteerd in de toekomst van het kind. Accepteer je dit, dan accepteer je ook de plicht om te trouwen.”

Xiaogang heeft Queer Comrades opgericht in 2007. “Alles wat ik over homoseksualiteit hoorde was negatief. Het was iets waar je niet over moest praten. Je schaamde je om het woord homoseksueel te zeggen. Het beeld over homoseksuelen was altijd erg grijs en verdrietig. Dit is niet het beeld van het leven dat de meeste homo’s leven. Natuurlijk zijn er homo’s die niet uit de kast durven te komen, maar er zijn er ook een hoop die erg blij zijn met hun leven en er ook trots op zijn. Die beelden moeten we naar buiten brengen. Homo mag geen slecht woord zijn.”

Internet speelt een grote rol in de Chinese homobeweging. Het fungeert als veilige plek om een eigen community op te bouwen. Het brengt mensen bij elkaar, en dat is belangrijk. “Wanneer je deel uit maakt van een minderheid, ben je altijd benieuwd wie er aan jouw kant staat. Via internet kom je met elkaar in contact, en hoef je je niet alleen te voelen.” In de afgelopen tien jaar is de positie voor de homoseksuelen in China een stuk verbeterd. “Maar we zijn er nog niet. De grootste uitdaging ligt in het onderwijs. Leer kinderen over seksuele diversiteit en zorg ervoor dat ze zichzelf kunnen zijn.”