'Vrouwenvoetbal in Suriname nog altijd taboe'

Surinamers zijn verknocht aan voetbal. Het is een sport die hen op het lijf geschreven is. Het land heeft enkele uitmuntende voetballers voortgebracht. Neem nu de WK-eindronde van 1998 in Frankrijk, waarbij eenderde van het Nederlands elftal bestond uit voetballers met Surinaamse wortels. Naast hun afkomst hebben de talentvolle sporters nog iets gemeen: ze zijn allemaal man. En dat terwijl de Surinaamse Voetbal Bond (SVB) er alles aan doet om ook van het vrouwenvoetbal een succes te maken. Tot nu toe zonder resultaat.

Voetbal is volkssport nummer één. Naast plezier zorgt de balsport voor verbroedering. Ook in het tropische Suriname zie je hier veel van terug. Of je nu in de drukke stad Paramaribo bent of richting de jungle trekt, overal zie je jongeren fanatiek achter een bal aanhollen. De straat is bij uitstek de plek waar Surinamers voor het eerst in aanraking komen met voetbal. Tussen al het testosteron in zie je soms een verdwaald meisje strijden om de bal. Voetballen met andere meiden zit er voor haar meestal niet in.

Animo daalt

De SVB startte in juli 1999 met de allereerste Surinaamse vrouwenvoetbalcompetitie. Er deden toentertijd zeven verenigingen mee. Het waren voornamelijk vrouwen boven de dertig jaar die kozen voor de sport. Door de jaren heen kreeg het Surinaamse voetbal steeds meer aandacht van jonge meiden, maar het was nog altijd te weinig om te kunnen starten met een jeugdcompetitie. Het gevolg was dat tengere meisjes van vijftien jaar moesten opboksen tegen volgroeide dames van boven de veertig. Iets wat volgens de SVB niet goed was voor de ontwikkeling van het vrouwenvoetbal. De belangstelling daalde en al twee seizoenen lang draait de Surinaamse vrouwenvoetbalcompetitie op slechts zes verenigingen.

Er zijn volgens de SVB nog meer redenen waarom voetbal niet populair is onder Surinaamse dames. Zo zou vrouwenvoetbal in Suriname nog altijd geassocieerd worden met homoseksualiteit, waardoor niet alle meiden voor deze sport durven te kiezen. Ook het toekomstperspectief speelt een belangrijke rol, weet Ashok Bainath Sah, administrateur en wedstrijdcoördinator van de SVB: "Binnen de amateurvoetbalwereld is er nauwelijks geld te verdienen. Surinaamse jongeren, en dan met name de meiden, behoren zich daarom te concentreren op hun studie.”

Taboe

Harold Felter, voorzitter van de commissie Vrouwenvoetbal, denkt dat meiden bang zijn om hun ouders te vertellen over hun voorliefde voor voetbal. “Vrouwenvoetbal in Suriname is nog altijd een taboe. Voornamelijk voor jonge meiden is het lastig om te kiezen voor deze sport. Dit komt door de sterke sociale controle in Suriname. Ouders zijn bang dat hun dochter ’s avonds laat alleen over straat moet. Ze vrezen voor de ergste dingen."

Wat ontbreekt binnen de vrouwencompetitie is goede begeleiding. Bainath Sah: "De trainer is er niet alleen om jongeren nieuwe technieken bij te leren. Hij moet bijvoorbeeld ook kijken hoe de jonge spelers veilig thuiskomen." Wel komt er mondjesmaat verbetering in. De administrateur van de SVB is trots op een voetbalvereniging als Dosko, waarbij de voorzitter – toevallig een vrouw – meer doet dan achter een bureau zitten. "De voorzitter zorgt bij elke training dat de meiden worden gebracht en weer worden opgehaald. Ook legt zij huisbezoeken af om met ouders te praten over de sportkeuze van hun dochter."

Voetbal aantrekkelijk maken

Ook de SVB zelf probeert het baltrappen in Suriname aantrekkelijker te maken. In hun beleidsplan 2010-2013 zijn verschillende punten opgenomen over de visie op de ontwikkeling van het Surinaams voetbal. Eén van de kernpunten is het populair maken van voetbal onder jonge meiden. Om dit voor elkaar te krijgen, is de SVB begin februari gestart met een jeugdcompetitie voor 20-minners. Tot nu toe verloopt alles goed. Bainath Sah: "Er zijn de zes verenigingen die zich hebben ingeschreven voor de vrouwen jeugdvoetbalcompetitie. We hebben twee minikunstgrasvelden – gesponsord door de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond KNVB – waarop wedstrijden van vijf tegen vijf worden gespeeld. Het begint als een pilot, maar we hopen op deze manier het vrouwenvoetbal nieuw leven in te kunnen blazen."

Een van de clubs die meedoet aan de pilot is Oema Soso. De vrouwenvoetbalvereniging bestaat dit jaar 35 jaar en is erg succesvol. Nadat de SVB in 1999 startte met de damesvoetbalcompetitie werd Oema Soso de allereerste landskampioen. In 2003, 2008 en 2010 behaalde de club eveneens het erepodium.

Urmi Clydesdale is Oema Soso-aanhanger in hart en nieren. Zij speelde 27 jaar lang rechts- en linksbuiten voor de club. Na bijna dertig jaar baltrappen, is Clydesdale nu acht jaar coördinator. Volgens Clydesdale is er nog veel promotie nodig om het vrouwenvoetbal op de kaart te krijgen. Wel denkt ze dat de pilot een stap in de goede richting is. 

Zelf weet de coördinator nog goed hoe ze met voetbal in aanraking kwam: "Een schoolvriendin voetbalde ook en samen trapten we graag een balletje. Ik bleek talent te hebben, was vijf jaar topscoorder van het team." Toch was niet iedereen even blij met het succes van Clydesdale. "Zo mocht ik van mijn grootmoeder nooit korte broeken aantrekken. In mijn jurkje glipte ik dan naar buiten, waar mijn voetbalvrienden al stonden te wachten. Zij brachten voetbalkleren voor me mee. Het was dan snel omkleden en spelen geblazen."

Lift

Clydesdale heeft er alles voor over om het vrouwenvoetbal in Suriname een boost te geven. "We willen dat de sport weer in een lift komt, zodat we met dames in de regio maar ook ver daarbuiten kunnen voetballen." Om dit voor elkaar te krijgen, moet de vrouwensport populairder worden. "De opkomst van het publiek is bijvoorbeeld bar slecht. Samen met de SVB moeten we om de tafel gaan zitten om te kijken hoe we het vrouwenvoetbal aantrekkelijker kunnen maken." Clydesdale benadrukt dat de bal bij de SVB ligt: "De Bond moet aangeven waar hij naartoe wil en wat hij wil bereiken. Als hun bestemming onbekend is, heeft het voor ons geen zin om in het vliegtuig te stappen."

Bainath Sah is zich er ook bewust van dat het vrouwenvoetbal aan populariteit tekortschiet. "Een kaartje voor twee wedstrijden kost 10 Surinaamse dollar (ongeveer 2,50 euro, red.) en je hebt geen clubkaart nodig om binnen te komen. De wedstrijden zijn dus vrij toegankelijk. Toch zijn het bij de vrouwen voornamelijk familie en vrienden die komen kijken." De oplossing zit volgens de administrateur van de SVB in de kwaliteit van het voetbal." Als je met goed voetbal komt, willen mensen er ook voor betalen. Hier gaan we, met behulp van het beleidsplan 2010-2013, hard aan werken. Volgend jaar zal blijken waar dit ons heeft gebracht, maar één ding is zeker: de kwaliteit van vrouwenvoetbal moet en zal beter worden."