Uitzichtloze situatie voor illegale Tibetanen in Nederland

Terwijl Tibet in brand staat, ziet de IND Tibetaanse vluchtelingen in Nederland het liefst terugkeren naar hun eigen land. Dit zeggen Yolanda Simon, voorzitter van de Stichting Khorlo, en Mariët Baaij, Immigratiedeskundige gespecialiseerd in Tibet. Samen stapten ze vorige week naar de Commissie voor Immigratie en Asiel. “De politiek moet inzien dat de IND zit vastgeroest in hun eigen regelgeving”, aldus Baaij.

De veertig jarige Tenzin vluchtte uit Tibet uit angst voor zijn leven. In Nederland krijgt hij geen verblijfsvergunning. “Mij werd beloofd dat ik naar een vrij land ging. Maar ik woon hier nu anderhalf jaar illegaal en voel me alles behalve vrij.” Volgens de IND heeft de Tibetaan onlogisch gehandeld. Op grond hiervan is hij uitgeprocedeerd.

Tenzin schilderde in 2010 een Tibetaanse vlag op een Chinees politiebureau en verloor daarbij zijn telefoon. Dit was voor hem de reden dat hij zijn moederland achter zich moest laten. “SIM-kaarten zijn in China naamsgebonden. Toen ik merkte dat mijn telefoon weg was, ben ik gelijk de bergen in gevlucht. Ik hoorde een paar dagen later dat de vriend die mij hielp verven al was opgepakt, dat de Chinese politie mijn vrouw had geslagen en dat ze mijn hond dood hadden geschoten. Terug naar Tibet kan ik niet meer. Ik word gelijk opgepakt en in de gevangenis gegooid. In de ogen van de Chinezen ben ik een terrorist.”

Zwart Boek

Erg tevreden zijn Baaij en Simon niet over de bijeenkomst van de Commissie voor Immigratie en Asiel in Den Haag. Op dit moment werken ze aan een Zwart Boek waarin de situatie van Tibet wordt toeglicht. Dit boek willen ze aan de Tweede Kamer aanbieden. Baaij probeert daarnaast de vijftig zaken van uitgeprocedeerde Tibetanen, waaronder die van Tenzin, opnieuw in de rechtszaal te krijgen: “Juridisch gezien weet ik niet of het lukt om alsnog een verblijfsvergunning te krijgen voor deze mensen. Humanitair gezien is het onbegrijpelijk als het niet lukt.’

Baaij, helpt de ongeveer vijftig Tibetanen die uitgeprocedeerd zijn met juridische zaken. Zij zet vraagtekens bij het handelen van de IND. “Er worden door de IND allemaal lastige vragen gesteld die onmogelijk zijn om te checken. Tibetanen moeten ongeveer alle bomen in hun dorp kunnen benoemen. En wanneer de boom links staat en niet rechts is het einde verhaal”, aldus Baaij.

Niet kloppende feiten is één van de vier gronden waarop Tibetanen vaak hun verblijfsvergunning wordt geweigerd, vertelt zij. Dat de IND de Tibetalen als Chinezen beschouwd is het tweede heikel punt. Ook de taal en het onderbreken van documenten pleit niet voor de Tibetanen in hun strijd om een vergunning. “Wanneer toch alles klopt, worden acties als vlaggen schilderen bestempeld als ‘onlogisch handelen’ en is daarmee de kous af”, verklaart Baaij.

Ook Simon ergert zich groen en geel aan de houding van de Nederlandse overheid ten opzichte van de vluchtelingen: “Op papier lijkt alles heel erg mooi, maar de werkelijkheid is echt anders. De IND kijkt alleen nog maar naar een afwijsgrond en niet naar een manier om de Tibetanen hier te houden. Ook wordt er gezegd dat het ambtsrecht te weinig info bevat over of de terugkeer van een Tibetaan wel of niet gevaarlijk is. Maar tot 2008 stond dit er wel in, dus hoe kunnen ze nu opeens geen informatie meer hebben? Economische belangen zijn schijnbaar belangrijker.”

In 2008 scherpte de Nederlandse overheid de regels voor Tibetaanse vluchtelingen aan. Volgens Baaij heeft dit met de angst voor een vluchtelingenstroom te maken. “Ik denk dat ze dachten dat er grote groepen Tibetanen deze kant op zouden komen. Terwijl het aantal Tibetaanse vluchtelingen in Nederland minimaal is. Tibetanen worden meegeteld bij de drie procent Chinese vluchtelingen die in Nederland verblijven. Het gaat dus maar om een hele kleine groep mensen.” In totaal zijn er ongeveer vierhonderd Tibetanen in Nederland.

De Commissie Immigratie en Asiel was niet bereikbaar om te reageren op de uitspraken van Baaij en Simon.

Meer weten? Zie: ‘Vluchtverhalen van Tibetanen worden onterecht niet geloofd’