De ongekende ambitie van de millenniumdoelen 

Volgens de jaarlijkse Barometer Internationale Samenwerking zijn de millenniumdoelen maar bij weinig mensen bekend. In 2015 moeten ze gehaald zijn, in New York wordt tijdens een VN-top besproken hoe dit gerealiseerd moet worden. De Nederlander heeft weinig vertrouwen dat de de doelen gehaald zullen worden. Terecht?

In 2000 spraken regeringsleiders met elkaar af dat de grootste problemen van ontwikkelingslanden in 2015 de wereld uit geholpen zouden zijn. Met acht concrete doelstellingen moet een einde komen aan de armoede en moeten de levensomstandigheden van de allerarmsten op onze wereld verbeterd zijn. Dit zijn ambitieuze doelen. Dat waren ze in 2000 al. Maar met nog vijf jaar te gaan, tikt de klok.

Uit de jaarlijkse Barometer Internationale Samenwerking blijkt nu dat driekwart van de Nederlanders niet eens één van de acht millenniumdoelen kan opnoemen. Eén zo’n doel is het halveren van de armoede. Een ander doel is gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Eenmaal op de hoogte van de doelen denkt 90 procent van de Nederlanders dat ze over vijf jaar niet gehaald zijn. Er is dus weinig vertrouwen. Is dit wel terecht?

Halveren van armoede

Volgens het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) echter is er op verschillende vlakken, zoals het terugdringen van de armoede, het behandelen van hiv-patiënten en duurzaamheid vooruitgang geboekt.  Klinkt mooi, maar het halveren van de armoede is vooral te danken is aan economisch opkomende landen zoals China en India. De millenniumdoelen hebben hierbij slechts een kleine rol gespeeld. In Oost- en Zuidoost-Azië was het percentage mensen dat van minder dan 1,25 dollar per dag moest rondkomen in 2005 gehalveerd.

Sub-Saharisch Afrika daarentegen ligt helemaal niet op schema. Hier nam het gedeelte van de bevolking dat onder de armoedegrens leeft wel af van 58 procent in 1990 tot 51 procent in 2005, maar door de sterke bevolkingsgroei is het aantal armen met honderd miljoen toegenomen.

De vooruitgang van de laatste jaren in veel ontwikkelingslanden is teruggevallen door de wereldwijde economische crisis. Hierdoor liep de export in veel landen terug en is er minder geïnvesteerd. Daardoor zal de economische groei minder zijn. Ondanks deze terugval lijkt het er wel op dat in 2015 de armoede in de wereld (ten opzichte van 1990) gehalveerd is.

Gelijkheid tussen mannen en vrouwen

Een ander doel waarvan de Nederlander denkt dat het niet gehaald wordt, is gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Op papier lijkt dit goed te zitten. Dankzij internationale mensenrechtenverdragen hebben mannen en vrouwen formeel dezelfde rechten. In de praktijk echter is dit vaak anders en worden vrouwen wel degelijk achtergesteld. Daarom is als doel gesteld dat er in 2015 net zo veel meisjes als jongens naar school gaan. Volgens de Nationale Commissie voor internationale samenwerking en Duurzame Ontwikkeling (NCDO) gaat dit doel in veel regio’s gehaald worden. Het percentage meisjes dat naar de basisschool gaat is ten opzichte van het percentage jongens dat naar de basisschool gaat toegenomen van 87 procent in 1990 tot 96 procent in 2008. Opnieuw is vooral in Azië de vooruitgang geboekt. In Sub-Saharisch Afrika en in West-Azië is de achterstand van meisjes op jongens nog het grootst.

Natuurlijk is gelijkheid meer dan naar school gaan. Krijgen vrouwen nadat zij naar school zijn geweest net zo vaak een baan als mannen? En zijn zij ook vertegenwoordigd in het parlement? Veel vrouwen in ontwikkelingslanden werken in de landbouw. Werken op het land is vaak onbetaald en vrouwen missen de grotere zekerheid en sociale bescherming van loonarbeid. Hierdoor zijn zij kwetsbaarder.

Tussen 1990 en 2008 steeg het aantal vrouwen dat buiten de landbouwsector werkt in alle ontwikkelingsregio's, behalve in Noord-Afrika. Daar bleef het percentage op 19 procent steken. Ook de politieke macht van vrouwen is toegenomen. Het aandeel vrouwen in het parlement in ontwikkelingslanden steeg van 11 procent in 1990 tot 18 procent in 2010. In de ontwikkelde landen steeg dat percentage van 17 procent naar 24 procent.

VN-top

Dat deze twee doelen, ondanks de verwachting van de Nederlander, waarschijnlijk wel gehaald zullen worden, betekent nog niet dat de millenniumdoelen een succes zijn. Het zal waarschijnlijk niet lukken om de kindersterfte met tweederde terug te brengen en de moedersterfte met driekwart te laten dalen. Ook streeft men ernaar om het aantal mensen dat geen toegang heeft tot sanitaire voorzieningen te halveren. Met het huidige tempo wordt deze doelstelling niet bereikt.

In New York vindt deze week een VN-top plaats waarin er besproken wordt hoe de doelen die het niet lijken te halen, alsnog gerealiseerd kunnen worden. Opnieuw zal de wereld met elkaar afspreken de wereld te verbeteren. Opnieuw zal de ambitie hoog zijn. Maar opnieuw zullen de verwachtingen laag zijn, want opnieuw zullen er geen consequenties verbonden worden aan het niet halen van de doelen.

Lindy Janssen is voor Oxfam Novib bij de VN-top over de millenniumdoelen. Wil je haar blogs lezen, ga dan naar:

www.dewereldvolgenslindy.blogspot.com