Jonge stemmer denkt aan méér dan bierprijzen en woningnood

Met de verkiezingen in het vooruitzicht, doen ook jongerenafdelingen van politieke partijen hun best om leden te werven. Het blijkt echter dat jongeren helemaal niet zitten te wachten op jongerenpartijen. Acties van partijen worden gewaardeerd, maar weinig jongeren worden actief lid van een jongerenpartij. Jongeren blijken verder te kijken dan hun eigen doelgroep.

Op landelijk niveau zijn van veel politieke partijen jongerenafdelingen actief. Ze richten zich op de jongere generatie die interesse heeft in politiek. De SGP-jongeren hebben het grootste aantal leden, maar liefst 12.000. Daarbij moet wel bedacht worden dat jongeren tot vijftien jaar gratis lid kunnen worden. Van de jongerenpartijen die betaalde leden hebben, is de SGP toch de grootste met 7.000 leden. Die van D66, de Jonge Democraten is de gelukkige tweede. Zij hebben sinds dit jaar 4.000 leden, melden ze op hun website. De leden van de Jonge Democraten worden volgens Carola Zandbergen vooral lid omdat ze achter de standpunten van de partij staan. Ze hebben bijna allemaal een combilidmaatschap voor de Jonge Democraten en D66, zegt ze in een interview met GeR, de nieuwssite van de Fontys School Journalistiek.

Toch lopen jongeren niet bepaald warm voor een jongerenpartij, zo bleek op 21 mei dit jaar uit een peiling van het jongerenpanel van Eénvandaag, Top-X. Slechts acht procent van de ondervraagde jongeren tot 24 jaar zou stemmen op Lijst 17, de landelijke politieke partij voor jongeren. Dit project van BNN werd door jongeren niet erg serieus genomen. Het werd eerder gezien als een ludieke stunt. D66 en GroenLinks kwamen als beste partijen uit de bus. Hot issues onder de nieuwe generatie stemmers zijn het omzetten van de studiefinanciering in een lening. Maar liefst tachtig procent van de ondervraagden was tegen dit voorstel.

ROOD

Jongerenpartijen maken zich wel hard voor het behoud van de studiefinanciering. Waarom voelen jongeren dan toch weinig voor de jongerenafdelingen? Leon Botter, voorzitter bij ROOD, jongerenafdeling SP, denkt het te weten. ROOD is volgens hem de op drie na grootste jongerenafdeling in Nederland, met zo’n 2.300 actieve leden. “Jongeren hebben door dat ze niet alleen maar ‘jongeren’ zijn. Ze kijken verder dan alleen het jong zijn.” Volgens Botter houden jongeren zich bezig met zaken die niet alleen jonge mensen aangaan, maar ook zaken die op de politieke agenda van de reguliere partijen staan. 

Botter houdt zich bezig met het nadenken over de bezigheden van de partij, het bedenken van campagnes en acties, zoals afgelopen weken op hogescholen en universiteiten. Deze acties blijven niet onopgemerkt. “We hadden actievoerders, verkleed als ‘stufidieven’, met maskers op van politici, die riepen: Lever maar je beurs in of stem SP!” Meestal levert een dergelijke actie groot applaus op,” vertelt hij. 

ROOD maakt zich onder meer hard voor goede huisvesting voor studenten. “Er moeten gewoon meer betaalbare kamers komen, woningen zijn erg duur. Bovendien betaalt driekwart van de studenten te veel. Huisjesmelkers spelen daar handig op in en buiten studenten zo uit. Zo hoorde ik een verhaal van een student die in een brandonveilig huis zat. De enige manier om het pand te verlaten was een touw, dat bovendien veel te kort was. De huisjesmelker in kwestie werd beloond met de oneervolle prijs ‘Huisjesmelker van het jaar’.” Maar waarom zouden jongeren zich bij een partij als ROOD moeten aansluiten? “Je moet je laten horen. Politici in Den Haag vinden jongeren vervelend. Je moet je niet de kaas van het brood laten eten,” zegt Leon Botter. 

STIP

In Nederland zijn een aantal studentenpartijen actief in de gemeenteraad, zoals STIP in Delft. STIP (Studenten Techniek in Politiek) bestaat sinds 1993. Het uitgangspunt bij het oprichten van de partij was het leggen van een nodige en nuttige link tussen Technische Universiteit Delft en de stad Delft. Een jaar later zat de partij voor het eerst in de gemeenteraad. Inmiddels hebben zij drie zetels. Daarmee liet STIP het Groningse Student & Stad (één zetel) en Student058 uit Leeuwarden (géén zetels) achter zich.

In een interview met nrc.next van 13 april jl. verklaarde de fractievoorzitter, Mariëlle van Kooten, het succes als volgt: “Je moet je rol als volksvertegenwoordiger serieus nemen.” Bovendien is STIP een partij die gerund wordt door studenten, maar die zich ook bezighoudt met zaken buiten het studentenleven om. Een raadslid van STIP stopt een jaar met zijn studie om zich op zijn of haar taken als raadslid te concentreren. Daarna staan de raadsleden hun zetel af aan een nieuw raadslid. 

Van Kooten vertelt hoe ze bij STIP terechtkwam. “Ik heb altijd veel aandacht gehad voor politiek. Ik kwam eigenlijk een kop koffie drinken bij ze en voor ik het wist kreeg ik de kans om lijsttrekker geworden. Ik heb mij wel eerst goed in STIP verdiept, want ik moest wel weten waar ik voor koos.”

Wat is nou het verschil tussen deze studentenpartij en de landelijke jongerenafdelingen? Ook daar heeft ze een helder antwoord op. “STIP is een partij die deelneemt in de gemeenteraad. Jongerenafdelingen leveren extra input voor de partij in zijn geheel. Wij voegen input en werk inéén en hebben die tweedeling in een reguliere partij en een jongerenafdeling niet nodig. Bovendien doen die afdelingen niet mee aan verkiezingen en ze zitten ook niet in de Tweede Kamer.” 

Van Kooten gelooft dat het oprichten van een studentenpartij in andere studentensteden alleen zin heeft als ze daar iets aan hebben. “Je moet als partij bestaansrecht hebben. Stel, dat alle zaken voor studenten al geregeld zijn, dan is een partij niet nodig. Het oprichten van een studentenpartij kan helpen bij het oplossen van problemen, maar dan moet hij niet alleen voor studenten zijn. Ik vind dat je uit moreel oogpunt niet de huisvesting van studenten op orde kunt hebben om vervolgens senioren te weigeren.”

Volgens de politica ontbreekt het bij de huidige jongerenpartijen, zoals de landelijke jongerenpartij Lijst 17, nog wel eens aan een onderbouwing. “De inzet en het enthousiasme zijn gewoon goed. Veel partijen gaan echter ten onder omdat de onderbouwing van hun standpunten niet oké is. Ik denk dat jongeren ook aan andere dingen denken dan alleen zaken die hen aangaan. Er zijn mensen om ze heen, de rest van de wereld bestaat ook.” 

Jongeren kijken blijkbaar verder dan problemen als woningnood en studiefinanciering. Ze sluiten zich het liefst aan bij een partij die hen serieus neemt en niet alleen als jongere ziet. Een gecombineerd lidmaatschap van een politieke partij is het alternatief. Studentenpartijen hebben pas succes als er behoefte aan is en als zij hun standpunten goed kunnen beargumenteren.