Ritueel vliegen in Cuetzalan, Mexico

Het ritueel van de ‘Vliegende Dansers’ is een prachtig schouwspel dat op 1100 meter hoogte in de Sierra Norte in de Mexicaanse provincie Puebla, tussen weelderig begroeide heuvels, wordt opgevoerd in het als ‘Magisch Dorp’ betitelde stadje Cuetzalan. Er heerst een subtropisch klimaat en de regio wordt bewoond door de Nahuas, de grootste inheemse groepering van Mexico.

Elke zaterdagavond vind hier het ritueel van de ‘Vliegende Dansers’ plaats. Het stamt uit de pre-koloniale tijd en werd onder andere door de Totonacas en Mayas uitgevoerd. In 2009 werd het ritueel door UNESCO uitgeroepen tot Immaterieel Cultureel Erfgoed. Volgens Jose Bendito, een van de vijf ‘Voladores,’ zoals de mannen genoemd worden die het ritueel uitvoeren, is het al meer dan 2000 jaar oud.

Jose legt uit: “De dertigmeter hoge paal die voor de kerk staat symboliseert de fallus en is daarmee mannelijk. Deze staat in de aarde die vrouwelijk is. De dansers die vanaf de paal naar beneden vliegen representeren de elementen zon, wind, water, vuur en lucht en symboliseren samen de regen die nodig is om de aarde te bevruchten.”

De vijf mannen dansen eerst om de paal, waarna ze allen een voor een naar boven klimmen. Bovenaan worden de vier windrichtingen gegroet door de dansers, terwijl de vijfde ‘vlieger’, de zon, bovenop de paal danst en op zijn fluit speelt. De mannen maken zich aan touwen vast en laten zich dan met het hoofd naar beneden vallen. Aan een rad draaien de touwen als een molen rond, waarbij de touwen en cirkels in dertien omwentelingen steeds langer worden tot de voladores na enkele minuten weer op de grond staan. De vier keer dertien rondes symboliseren de 52 jaren van de Meso-Amerikaanse kalender.

Voor Jose Bendito is het een eer om mee te kunnen doen. Doordeweeks werkt hij als bouwvakker, maar in het weekend is hij vlieger. Hij is trots op zijn taak om wekelijks de traditie op te voeren. Arturo Diaz, nu 37 jaar, maakt al meer dan de helft van zijn leven deel uit van een groep. Hij vertelt: “Als klein jongetje zag ik het ritueel en het was mijn grootste droom om te kunnen vliegen. Op mijn 18e heb ik het geleerd en sindsdien ben ik er nooit mee gestopt. Het is fantastisch om te kunnen vliegen, je voelt je volledig vrij in de lucht.”