Desinformatiemachine op volle toeren in aanloop naar Hongaarse verkiezingen

Op de Nederlandstalige tak van X wordt in de aanloop naar de Hongaarse parlementsverkiezingen op 12 april volop desinformatie verspreid. Daarbij wordt ook gebruikgemaakt van door AI gegenereerde beelden. De desinformatie komt op een moment dat er brede zorgen leven over Russische inmenging in de Hongaarse verkiezingen.

Op 12 april mogen de Hongaren weer naar de stembus, en de huidige premier Viktor Orbán staat er voor het eerst sinds jaren niet goed voor in de peilingen. Dus grijpt Orbán naar een laatste redmiddel: het afschilderen van Oekraïne als belangrijke vijand, om de slechte staat van de economie en andere binnenlandse problemen te verdoezelen. De Hongaarse tegenstem in de EU-Oekraïne deal van 90 miljard wordt gezien als onderdeel van diezelfde binnenlandse campagne.

Orbán gelooft volgens expert Jakub Kalensky dat hij zijn achterban kan mobiliseren door een negatief sentiment te verspreiden over een verzonnen vijand van buitenaf. Kalensky is een expert op het gebied van desinformatie. Hij werkte tot voor kort bij het European Centre of Excellence for Countering Hybrid Threats, het Hybrid CoE, in Helsinki. Dat Orbán achter Kyiv aangaat, heeft ook met Rusland te maken, zegt hij. “Hij is heel loyaal aan het huidige Russische regime en hij helpt hen om hun desinformatie te verspreiden. Dat doet Orbán’s regering al ruim een tien jaar.”

Dat Rusland Orbán graag een handje helpt voor zijn herverkiezing is inmiddels ook duidelijk. Er zouden zelfs al enkele leden van de militaire inlichtigendienst GROe in Boedapest rondlopen om de verkiezingen te beïnvloeden, waaronder Sergej Kiriënko, de tweede stafchef van Poetin. Dit gebeurde eerder in Moldavië, waar ze stemmen opkochten, online trollen inzetten en het (online) debat probeerden te sturen in een meer pro-Russische richting. Volgens The Washington Post hebben Russische spionnen een valse moordpoging op de Hongaarse premier Orbán in scene willen zetten om zo de verkiezingen zijn kant op te sturen.

Veel posts op X
In Nederland vindt de anti-Oekraïense boodschap een dankbaar publiek op de uiterst rechtse vleugel van X, het sociale mediaplatform dat onder leiding van Musk steeds meer een spreekbuis wordt voor die groep. Uiterst rechtse groepen buiten Hongarije waren altijd al gevoelig voor Orbán, maar zijn angst- en haatcampagne richting Oekraïne sluit perfect aan bij het sentiment rondom de oorlog van dit publiek op X.

Dat heeft ermee te maken dat de partijen die zij aanhangen zich van oudsher nadrukkelijk bevinden in de invloedssfeer van pro-Kremlin-desinformatie, zegt desinformatie-expert Kalensky. Het Kremlin werkt volgens hem al vele jaren systematisch en methodisch met deze partijen samen. “Als je iets tien jaar of langer volhoudt, levert dat resultaten op. Het Kremlin weet veel beter hoe het de informatieomgeving waarin deze partijen zich bevinden kan beïnvloeden en besteedt meer tijd en middelen aan het beïnvloeden. De extremistische partijen hebben in 2014, na de annexatie van de Krim, Russische desinformatie nagepraat. En dat doen ze tot op de dag van vandaag nog.”

Eigen onderzoek van het Open Eyes collectief naar Russische desinformatie laat dan ook een sterke stijging van het aantal tweets over Hongarije en Oekraïne zien in de laatste weken. Vanaf 24 februari 2026 komen we 30 posts tegen op X, waar er in de weken daarvoor in onze dataset niets te vinden is over de relatie tussen beide landen. Deze stijging is deels toe te schrijven aan een aantal incidenten tussen Hongarije en Oekraïne in de afgelopen weken. Deze worden stelselmatig aangegrepen om desinformatie verder te verspreiden.

Binnen het project Signal Jam doen journalisten en programmeurs van het collectief Open Eyes onderzoek naar de verspreiding van desinformatie rondom de oorlog in Oekraïne. Tien jaar na het Oekraïne-referendum brengen zij in kaart hoe Rusland het debat rondom de oorlog systematisch heeft beïnvloed en dat nog steeds doet. Hierbij kijken ze ook hoe narratieven uit 2016 gerecycled worden in 2026. Ze gebruiken hiervoor sociale media-onderzoek en OSINT-technieken en ze doen onderzoek naar de fysieke aanwezigheid van Russische agenten in Nederland.

Opgeblazen pijpleiding
Een van de eerste grote thema’s waarop X aanslaat is de aanslag in Oekraïne op de Droezjba-pijpleiding, die Russische olie vervoert naar Oost-Europa. De leiding, die door zowel Oekraïne als Rusland loopt, wordt regelmatig aangevallen door beide partijen. Het Russische deel is geraakt door Oekraïense drones, het Oekraïense gedeelte raakte beschadigd na een Russische aanval. Beide partijen beschuldigen elkaar sindsdien van het onmogelijk maken van de doorvoer van olie door de pijpleiding. Rusland, Hongarije en Slowakije beweren daarnaast dat Oekraïne de schade op hun grondgebied niet snel genoeg herstelt. Oekraïne zegt dat herstelwerkzaamheden worden vertraagd door bombardementen en de stelselmatige aanvallen op hun eigen energievoorziening.

Dat weerhoudt X-gebruikers niet om hier de wildste theorieën op los te laten. Zo zou EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen er zélf een handje in hebben, omdat ze niet wil dat Orbán de verkiezingen weer wint in april (dit is onbewezen). En het gebrek aan veroordeling door Brussel zou aantonen hoe corrupt de EU is. Betrokkenheid van de EU bij de beschadiging van de pijpleiding of uitstel van het herstellen ervan is onbewezen. De EU kwam wel degelijk met een voorstel om de pijpleiding te herstellen.

Een bus vol cash
Een ander incident tussen beide landen vond plaats rond 6 maart 2026, toen Hongaarse agenten een Oekraïens geldkonvooi staande hielden in Boedapest, dat tientallen miljoenen euro’s vervoerde en 9 kilo goud. Oekraïne sprak van een ‘gijzeling’, de Hongaarse regering meende dat het ging om ‘witwassen’ maar liet de aangehouden medewerkers weer snel vrij. De beschuldiging van witwassen werd verder niet onderbouwd, later bleek dat de aanhouding een bewuste poging was van de Hongaarse geheime dienst om ruzie te zoeken met Oekraïne.

Het was voor Russische nieuwswebsites als Russia Today (RT), Ria en Tass, die onder controle staan van de regering, een aanleiding tot een stortvloed aan artikelen over het voorval. Het zou symbool staan voor de corruptie in Oekraïne. Artikelen van (het in Nederland grotendeels geblokkeerde) Russia Today bereikten X, en veel accounts postten erover. Waaronder ook Petra Dreves, die het bericht deelde met een plaatje van Ripost, een tabloid dat wordt gecontroleerd door Orbán. Het bericht van Ripost werd al snel afgedaan als desinformatie, en het beeld is duidelijk gegenereerd door kunstmatige intelligentie (AI).

“Geld weggeven”
Wat verder opvalt is dat het Hongaars verzet er op uiterst rechts X vaak bij wordt getrokken in een discussie die in Nederland ook speelt: het geven van structurele steun aan Oekraïne terwijl er in eigen land wordt bezuinigd op zaken als sociale zekerheid. Het is een thema dat vaak langskomt op X na de belofte van het Kabinet-Jetten dat Nederland per jaar structureel 3 miljard steun toezegt aan Oekraïne. Deze narratieven beperken zich niet tot X: in de Tweede Kamer brengen partijen als Forum voor Democratie dit frame ook naar voren. Ook de PVV heeft nauwe banden met de partij van Orbán en Wilders roemde recent nog zijn “verzet tegen de intimidatie van Zelensky”.

Het doorzetten van desinformatie die Oekraïne in een slecht daglicht plaatst is een methode die Orbán nu in Hongarije toepast om de verkiezingen naar zijn hand te zetten. Maar dit is niet nieuw, al in 2016 werd het land bij het Oekraïne-referendum door SP, PVV en toen nog denktank FvD weggezet als een corrupt en onbetrouwbaar land. Dit narratief wordt nog steeds geuit in de Nederlandse Tweede Kamer.

Als verspreiders van misinformatie bepaalde argumenten herhalen, betekent het volgens Jakub Kalensky in ieder geval twee dingen. “Het onderwerp is erg belangrijk voor ze en ze geloven dat het narratief werkt, dat het succesvol is.” In het pro-Kremlin-misinformatie-ecosysteem zijn beide redenen volgens hem geldig.

We vroegen Dick ten Hove en Petra Dreves om weerwoord, maar kregen daarop geen reactie.