Jong in Europa: Monta Krauze

Bestaat er zoiets als een Europese identiteit? In de interviewserie 'Jong in Europa' stelt Sil Biesbroek deze vraag aan Europese jongeren die geboren zijn na de Koude Oorlog. Jongeren uit Letland, Kosovo, Frankrijk, Hongarije en Duitsland delen hun blik op Europa.

Monta Krauze (20) verhuisde van Letland naar Nederland om met haar moeder te wonen en te studeren. Sinds die tijd kwam ze veel culturele verschillen tegen.

“Ik denk dat Europeanen elkaar zouden moeten behandelen als familie”, zegt Monta met een lach op haar gezicht. “Je moet mensen niet slecht behandelen omdat ze uit een ander land komen. Ik ben ervan overtuigd dat we elkaar als gelijken moeten zien.”

Monta Krauze: ‘Europeanen zouden elkaar moeten behandelen als familie’

Als kind genoot Monta van tripjes door Letland om familie te bezoeken. Rond die tijd leefden de meesten van haar familieleden nog in het land. Toen ze ouder werd begon ze de economische situatie in Letland beter te begrijpen. Ooms en tantes verlieten het land om te werken in andere EU-lidstaten. Haar moeder vertrok ook, om te werken in Nederland, zodat ze voor haar drie kinderen kon zorgen. Monta bleef achter en woonde met haar broer en tante in Letland. Ze realiseerde zich al gauw dat ze daar weg wilde.

Slechte economie

“Sommige leraren vonden het slecht dat mijn moeder het land verliet. Alsof mijn moeder me verlaten had en niet om me gaf. Ze konden niet begrijpen dat niet iedereen het zich kan permitteren om een alleenstaande moeder te zijn en voor drie kinderen te zorgen.” Nadat Monta met hen sprak zagen zij in dat veel mensen Letland verlaten vanwege de slechte economie.

Sinds de jaren 90 verlaten mensen Letland om beter betaald werk te vinden in andere Europese landen. Ongeveer 15 procent van de Letten leeft inmiddels in het buitenland, onder wie ongeveer één derde van de Letse jeugd. Omdat er een gapend gat zit tussen de gemiddelde bruto uurlonen in EU-landen. In Letland is het gemiddelde bruto uurloon 3,35 euro, terwijl dat in Nederland rond de 10,00 euro is.

In 2018 verhuisde Monta naar Nederland. Ze leeft hier met haar moeder, haar broer en een klein hondje in Dedemsvaart. Zij studeert international business aan Hogeschool Windesheim en haar moeder werkt in een textielservice bedrijf. “Het was echt een grote verandering toen ik hier net aankwam. Ik zei tegen mezelf: ‘Een nieuw ik. Ik kan doen wat ik wil.’ Een van de grootste veranderingen voor me was dat ik de mogelijkheid had iets te kopen zonder na te hoeven denken of ik over twee weken de boodschappen ook nog kan betalen.”

Perspectief

Nadat ze hier een tijdje woonde begon Monta haar vrienden in Letland te missen. “Omdat ik mijn vrienden daar mis wil ik hier niet echt nieuwe vrienden maken. Op school ga ik weinig om met Nederlanders. De mensen in mijn buurt staan niet open voor culturele verschillen.” Ze omgeeft zich vooral in het gezelschap van andere internationale studenten. “Dat is makkelijker, want ze hebben hetzelfde perspectief. “Ik denk dat er veel culturele verschillen bestaan tussen Europese landen. Ik ben hier nu twee jaar, maar het werkt niet goed. Het voelt alsof mijn Letse cultuur ervoor zorgt dat ik niet kan wennen aan de Nederlandse cultuur.”

De grootste moeite heeft ze met hoe laks mensen zich gedragen: “Sommige mensen hebben les om negen uur en komen een uur later aankakken. Dan zeggen ze: ‘Sorry, ik heb me verslapen.’” Monta vindt dit erg respectloos tegenover de docent. “Waarom zou een docent je iets leren als je hem niet respecteert?”

Dankbaar

Afgelopen jaar had ze het er in de klas over dat Nederlanders dankbaarder zouden moeten zijn tegenover de overheid. “Sommige Nederlandse studenten zeiden: ‘Ik haat het om in Nederland te zijn. Het is een slecht land.’ Nadat iemand dit zei hebben we gepraat over de Letse economie en ik denk dat het hun ogen heeft geopend.”

Een deel van de Letse bevolking vindt het een slechte ontwikkeling dat veel Letten het land verlaten, maar Monta ziet het juist als iets positiefs dat mensen werken in andere Europese landen. “Mensen willen een beter leven en werken daar naartoe. Dat is hun vrije keuze.”

Je las deel 5 van de interviewreeks 'Jong in Europa'. Beluister hier de bijbehorende podcast: