Europese clubs scoren in Maleisië

De met afstand populairste voetbalclubs in Maleisië zijn de meer dan tienduizend kilometer verderop gelegen Europese topclubs. Deze populariteits-kolonisatie heeft een enorme invloed op de plaatselijke verenigingen. Liefhebbers worden verwend met aantrekkelijk Europees voetbal, dit heeft achter drastische gevolgen voor de Maleise voetbalcompetitie. 

Onder de sterrenhemel, op een klein terrasje midden in Kuala Lumpur, zit een grote groep voetbalsupporters te genieten van een wedstrijd uit de Engelse competitie, Newcastle United tegen Manchester City. Er wordt stevig bier gedronken en het vloeken op de spelers en scheidsrechter doet sterk denken aan de beleving van een gemiddelde wedstrijd in Nederland. Als de spits van Manchester City, Edin Dzeko, zijn club vroeg in de wedstrijd op voorsprong zet gaan er verschillende reacties door het voornamelijk oudere publiek. De mannen zijn het er niet over eens of dit een verdiende voorsprong is en er ontstaat een verhitte discussie. Het feit dat hier een dergelijke woordenwisseling over kan ontstaan laat zien hoe het Engelse voetbal leeft in Maleisië.

De bizarre populariteit is een fenomeen van de afgelopen twintig jaar. De uitspraak dat de voetbalclub Liverpool, The Beatles hebben verdrongen als boegbeeld van de havenstad is zeer veelzeggend. De Europese Grootmachten zijn zelf de hoofdoorzaak van de opkomst in populariteit. Door de toename in technische mogelijkheden op televisiegebied kunnen de wedstrijden eenvoudig overal ter wereld uitgezonden worden. Dit heeft tot gevolg dat de potentiele inkomsten met betrekking tot televisierechten en merchandise een enorme stijging ondergingen. Onder aanvoering van de Europese topclubs werd de markt in Zuidoost-Azië verzadigd met topvoetbal uit het westen. Zo ontstond er langzamerhand een steeds grotere aanhang voor voetbal waarvan de wedstrijden die aan de andere kant van de wereld gespeeld worden. Enorme reclamecampagnes, oefenwedstrijden tussen de crème de la crème van de voetbalwereld en de plaatselijke mindere goden en zelfs heuse voetbalscholen hebben er voor gezorgd dat het Europese voetbal niet meer weg te denken is uit Maleisië. Of de plaatselijke clubs hier even blij mee zijn is nog maar de vraag.

Het is niet overdreven om te stellen dat je gedurende een dag in Kuala Lumpur op meer verwijzingen naar Europese topvoetballers en hun clubs stuit dan in de gemiddelde Europese hoofdstad. Supersterren Lionel Messi en Cristiano Ronaldo pronken op gigantische reclameborden langs de ringweg. Tientallen Maleisiërs lopen rond in shirts van clubs die hun thuiswedstrijden aan de andere kant van de wereld spelen. En bij een introductie als Nederlander worden vrijwel direct de namen van Arjen Robben en Robin van Persie in het gesprek verweven. Eén ding is duidelijk: het Europese voetbal leeft enorm in Maleisië.

Voetbalscholen

Naast een welgestelde woonwijk ligt het trainingsveld van de officiële franchise Chelsea FC Soccer School Sabah. Met enorme gaten in het veld en doelen zonder netten kunnen de faciliteiten van deze voetbalschool niet in de schaduw staan van de club waar de school haar naam aan dankt. Toch is de verbinding qua naam met de Europese topclub uiterst succesvol gebleken. Zo beaamt ook de in het herkenbare blauw geklede coach Ken Shellito. “Met het opnemen van de naam Chelsea binnen onze school hebben we een veel groter bereik, kinderen willen eerder bij ons spelen omdat we met Chelsea geassocieerd worden.” De coach, eveneens ex-speler van de club uit Londen, ziet hier geen kwaad in. “Dit is gewoon hoe het gaat deze dagen. Met de huidige techniek kan iedereen alles zien op voetbalgebied en ze willen alleen het beste van het beste zien.” De school heeft niet de illusie hetzelfde niveau te bereiken als The Blues. “Dat is een onmogelijke opgave, onze voorzieningen zijn lang niet toereikend. We doen wat we kunnen maar we komen nooit in de buurt van het niveau van onze grote broer.”

Manager van de professionele voetbalvereniging Sabah Football Association, Haji Rahman Zakaria, heeft de omslag ook ondervonden. “Het is ongekend hoe snel het is gegaan. Toen ik nog speelde kende niemand de Europese spelers, nu kent iedereen ze.” Zakaria erkent dat het Europese voetbal van een veel hoger niveau is. “Ik kan nu alle wedstrijden van mijn favoriete spelers en clubs bekijken. Ik vind het heerlijk om naar het Engelse topvoetbal te kijken. Het is een welkome afwisseling van de Maleise competitie.” Toch is hij niet alleen maar positief over de opkomst van de Europese topclubs. “Als je kijkt naar het Maleise voetbal heeft dat er enorm onder geleden. Er komen simpelweg minder mensen kijken omdat het niveauverschil zo groot is. Dit zorgt ook voor een stagnatie van het hele Maleise voetbal. Dat is gewoon heel erg jammer.” Zakaria lijkt zelfs behoorlijk optimistisch door het een stagnatie in het Maleise voetbal te noemen. Bij een oefenwedstrijd tussen de twee grootste clubs uit het Maleise deel van Borneo staan welgeteld nul supporters langs de lijn. De enige toeschouwers zitten in verband met de lichte regen vanuit hun auto naar de partij te kijken. Bij de vraag of het drukker zou zijn als de wedstrijd tegen een Europese topclub was beginnen een aantal spelers te lachen. “Dan zou de politie moeten ingrijpen omdat er te veel mensen zouden komen.”

Dit bijzondere fenomeen lijkt een geval waarbij het recht van de sterkste geldt. De Europese grootmachten zijn de clubs met de dikste sponsordeals, het meeste geld en de beste spelers. Hier kan geen enkele Maleise club tegenop, het is daarom een uitzichtloze race. Een zegen voor de Maleisiërs dat ook zij van het Europese topvoetbal kunnen genieten, maar tegelijkertijd een debacle voor de lokale competitie. Waar de plek van The Beatles ingenomen kon worden door Zuidoost-Aziatische popgroepen lijkt dit voor het voetbal nog een hele zware opgave.