Sabah heeft een afvalprobleem

Een enorm afvaloverschot leidt tot grote problemen in de Maleise staat Sabah. Gebrekkig management en te weinig kennis over moeilijk verteerbaar afval zijn de grootse oorzaken van dit probleem. Er zijn kleine stappen in de richting van een oplossing genomen, maar er is nog een lange weg te gaan.

Sabah heeft een enorm rijke biodiversiteit. Deze biodiversiteit wordt echter in gevaar gebracht door de snelle overgang van agrarische naar industriële samenleving, de bevolkingsgroei en de toenemende welvaart. Vooral het overschot aan vaste afvalstoffen gaat gepaard met deze ontwikkelingen. De langzaam zichtbaar wordende gevolgen zijn zeer zorgwekkend. Juist daarom is het apart dat er zo weinig aandacht aan wordt besteed. De staat houdt zich verassend afwezig in de kwestie. En het ontbreken van duidelijke cijfers duidt op een nalatige houding met betrekking tot het probleem. Dat bij een onveranderde gang van zaken de gevolgen alleen maar groter zullen worden lijkt vast te staan.

Sabah Environmental Protection Association

Sabah Environmental Protection Association (SEPA) is een organisatie die op diverse terreinen actief is om het milieu in Sabah te beschermen. Voorzitter Lanash Thanda is van mening dat de nood hoog is door recente ontwikkelingen: “Eigenlijk zijn we al veel te laat. De problemen hebben zich opgestapeld, hierdoor lopen we alleen maar achter de feiten aan. De vervuiling is al in ver gevorderd stadium en daarom moeten we enorm hard werken om resultaat te boeken.” Met een klein budget uitsluitend afkomstig uit giften probeert SEPA een enorme reus te bestrijden. “We zijn een heel kleine organisatie, meestal zitten we maar met z’n vieren op kantoor. Iedereen die hier werkt, doet dat vrijwillig en heeft daarnaast een vaste baan.” Het geld wordt in ieder geval niet besteed aan een chique werkplek of andere luxe. Het mini-kantoortje gevestigd op een verlate etage in een winkelcentrum heeft een gammele uitstraling. De twee ruimtes waar de lampen nog net niet uit het plafond vallen zijn in ieder geval geen heel inspirerende werkplek. Dit illustreert de fase waarin het oplossen van dergelijke problemen zit.

De omvang van de organisatie is volgens Thanda typerend voor de aandacht die er aan het milieu besteed wordt in Sabah. “Het leeft gewoon niet. Ondanks dat de stapels afval groter worden en de rivieren vuiler worden, houdt het de mensen niet bezig.” Ook de overheid speelt een beperkte rol in het beschermen van het milieu. “Er wordt nog veel te weinig vanuit de staat gedaan. We proberen wel dingen te organiseren met hulp van de overheid, maar dit gaat heel erg moeizaam.” Het opzetten van projecten die het afvalprobleem kunnen verminderen is één van de belangrijkste doelen van SEPA. “Het hele systeem van afvalverwerking is gewoon heel slecht. Het is van groot belang dat er zo snel mogelijk stappen ondernomen worden waarbij een functionerend systeem wordt opgezet. Daarnaast proberen we mensen bewust te maken, ze moeten beseffen dat de omgang met afval moet veranderen.”

Onverteerbaar afval

Het afval dat niet op natuurlijke wijze verteert kan worden, zorgt voor het grootste probleem in de Maleise staat Sabah. Het afvalbeheer bevindt zich in een zorgwekkende fase. In het westen is het normaal dat na het gebruik van een plastic verpakking, deze wordt weggegooid op een daarvoor bestemde plek. De afvalverwerking is verder tot in de puntjes georganiseerd, het is daarom niet nodig om naar de plastic prullen om te kijken. Op Borneo is dat allemaal niet zo vanzelfsprekend. Het afvalbeheer heeft te maken met grote infrastructurele en organisatorische problemen. Daarnaast is ook het bewustzijn van de bevolking een belangrijke kwestie. Het besef dat een plastic papiertje niet op dezelfde natuurlijke wijze verteert als een bananenschil, heeft nog geen voeten aan de grond gekregen. Het resultaat is dat er allerlei onverteerbaar afval op de grond wordt gegooid.

Een ‘succesvol’ project in Kota Kinabalu, de hoofdstad van Sabah, is het To Earth With Love programma. De organisatie, die samenwerkt met SEPA, organiseert wekelijks workshops die zich richten op een meer verantwoorde omgang met afval. De workshops vinden plaats onder een klein afdakje verscholen achter een sporthal. Naast het feit dat de voorlichting ongeveer een half uur te laat begint, zorgen de gebrekkige voorzieningen ook voor een amateuristisch karakter. De voorzitter van To Earth With Love, Deric Chiew, is van mening dat de workshops toch van groot belang zijn. “Als mensen een middag bij ons komen leren ze van alles. We vinden het belangrijk dat de deelnemers met eigen ogen ervaren wat de gevolgen van de huidige omgang met afval zijn. Vervolgens geven we een aantal tips en methodes die mensen thuis toe kunnen passen.”

De intenties van To Earth With Love vallen alleen maar te prijzen. De initiatieven zouden best een hoop op kunnen leveren. Het probleem is alleen dat er maar vier mensen op komen dagen bij de workshop. Volgens Chiew is het van belang dat de inwoners van Sabah beseffen dat ze zelf een bijdrage kunnen leveren aan het verhelpen van de afvalkwestie. “We proberen het probleem bij de wortel aan te pakken. Zo kunnen we, als iedereen zijn steentje bijdraagt, snel progressie zien.”

Een recent project van To Earth With Love zijn workshops die gericht zijn op de vuile rivieren. “Er zitten allerlei afvalstoffen in het water. In onze workshop leren de deelnemers hoe zij een EM Mudball moeten maken. Met deze ballen kan via een bepaald proces het vuile rivierwater gezuiverd worden. Dit is een goed voorbeeld hoe we allemaal iets kunnen doen voor het milieu.” Het doorvoeren van een praktisch plan als deze mudballen lijkt een haalbare missie. Alleen zorgt het idee dat er niemand bij de workshop aanwezig die precies uit kan leggen hoe de ballen werken toch weer voor twijfels. Dit gebrek aan kennis lijkt verweven met de hele organisatie.

Het is te hopen dat steeds meer mensen de gevolgen van het huidige afvalbeleid gaan inzien. Met organisaties als SEPA en To Earth With Love lijkt de eerste stap naar een meer verantwoorde omgang met afval gezet. Echter zijn deze initiatieven veel te kleinschalig en daardoor nooit in staat om het probleem volledig te verhelpen. Voor het behoud van de prachtige natuur op Borneo zal daarom heel snel een goed georganiseerd en door de overheid gesteund, apparaat in actie moeten komen.