Amazone conflict in Peru geëscaleerd

Het aanhoudende conflict in Bagua (Noord-Peru) tussen de Peruviaanse staat en inheemse bewoners van het Amazonegebied heeft vrijdag tot zeer gewelddadige confrontaties geleid. Twee vrijwilligers van Catapa, een Vlaamse non-gouvernementele organisatie (NGO) die werkt rond mijnbouw in Latijns-Amerika, waren daarbij aanwezig en kunnen aan de hand van gemaakte foto’s ooggetuige verslag doen. De vrijwilligers, Marijke Deleu en Thomas Quirynen, zijn in veiligheid gebracht.

“Er zouden tussen 30 en 84 doden zijn gevallen en een honderdtal betrokkenen zou gewond zijn geraakt, toen veiligheidsdiensten een wegblokkade probeerden te beëindigen. Volgens de politie beschoten inheemsen de veiligheidsdiensten, waarop de politie represailles ondernam. Vertegenwoordigers van verschillende betrokken inheemse groepen spreken deze versie echter tegen: zij zouden niet meer dan hun traditionele speren gedragen hebben. Andere bronnen bevestigen dat er vanuit politiehelikopters werd geschoten op de actievoerders. De twee Vlaamse vrijwilligers zagen hoe de politie lijken meenam. ‘Zo probeerden ze het officiële dodenaantal te verlagen”, zegt Marijke Deleu in de verklaring van Catapa.

Survival International, een mensenrechtenorganisatie die zich inzet voor de rechten van in stamverband levende inheemse volken, heeft vandaag alle oliemaatschappijen die werkzaam zijn in het Peruviaanse Amazonegebied opgeroepen hun operaties te schorsen. Zij verklaren dat “het land te maken heeft met de heftigste uitbraak van politiek geweld sinds de opstand van de guerrillabeweging Lichtend Pad in de jaren ’80 van de twintigste eeuw.”

“De inheemse bevolking demonstreert al twee maanden tegen een aantal wetten die het mogelijk maken voor olie- en gasmaatschappijen om in hun leefgebied te werken. In de afgelopen jaren is meer dan zeventig procent van het Amazonegebied opgedeeld in gebieden waar olie- en gasmaatschappijen exploraties uitvoeren. Een aantal grootschalige vondsten dreigen de maagdelijke wouden van de inheemse bevolking te transformeren. Vergelijkbare ontwikkelingen in Ecuador hebben een desastreus effect gehad op de regenwouden en hebben tot chronische vervuiling en slechte gezondheid onder de daar levende inheemse bevolking geleid”, aldus Survival International.

“Inheemse volkeren en boerengemeenschappen eisen een stem in de besluitvorming over de ontwikkeling van het land. De Peruviaanse overheid kondigde op 9 mei jongstleden in de zeven provincies van het Amazonegebied de staat van alarm af, waardoor ‘tijdelijk de grondwettelijke bepalingen over vrijheid en veiligheid van personen en de onschendbaarheid van huisvesting zouden worden opgeschort’. Officieel om de toegang tot wegen en luchthavens veilig te stellen en te vermijden dat de productie van bedrijven zou lijden onder de acties van de inheemsen, zijdelings een vrijgeleide voor het gebruik van geweld, zoals vrijdag is gebleken”, verklaart Catapa.

“Conventie 169 van de Internationale Arbeidsorganisatie verplicht de Peruviaanse overheid om de inheemse volkeren te raadplegen over de eventuele ontginning van natuurlijke grondstoffen op hun woongebied. De Peruviaanse overheid ratificeerde Conventie 169 in 1994. Een consultatie van de lokale bevolkingsgroepen heeft in het Amazonegebied echter nooit plaatsgevonden. De biodiversiteit en het leven van deze volkeren staat er op het spel”, meldt Catapa.

Volgens Survival International heeft de Peruviaanse overheid de protesten ontvankelijk verklaard. “President Alan García heeft pogingen van het parlement om de wetten ter discussie te stellen afgekeurd en heeft de demonstraties als ‘een samenzwering’ en de demonstranten als ‘onwetend’ betiteld.”

“President García stelde in een regeringsmededeling, verwijzend naar de grondwet, dat de ‘grondstoffen in Peru het bezit zijn van álle Peruanen’ en dat ‘alle Peruanen baat moeten kunnen hebben bij de natuurlijke rijkdommen van het land’,” beschrijft Catapa verder. “De inheemse bevolking eist echter niet zozeer de alleenheerschappij over het Amazonewoud op, maar wel een stem in het ontwikkelingsproces van hun streek van herkomst.”

Meer weten? Zie:

www.catapa.be en www.survival-international.nl.