Deel arbeidsmigranten nog onbereikbaar voor coronavaccinatie

Arbeidsmigranten zijn niet meer weg te denken uit de Nederlandse economie. Alleen al in Twente wonen er naar schatting 12.000. Ter vergelijking, dat is een volledig gevuld Heracles voetbalstadion. Van de helft van hen is niet bekend waar zij wonen, blijkt uit onderzoek van de Provincie Overijssel. Door de gebrekkige registratie zijn arbeidsmigranten soms onvindbaar voor instanties. Naast dat hierdoor geen hulp geboden kan worden, levert het ook praktische problemen op. Zijn ze bijvoorbeeld wel opgeroepen voor een coronavaccinatie?

Gemeenten houden persoonsgegevens van hun burgers bij in de BRP, de Basisregistratie Personen. Ook arbeidsmigranten die langer dan vier maanden in Nederland verblijven moeten zich inschrijven in de gemeente waar zij woonachtig zijn. Uit onderzoek van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten onder leiding van Emile Roemer en uit dat van de Provincie Overijssel blijkt echter dat lang niet alle arbeidsmigranten met hun daadwerkelijke woonadres geregistreerd staan.  

Mensen die ingeschreven staan in de BRP worden uitgenodigd voor een vaccinatie tegen het coronavirus, zo is te lezen op de website van Rijksoverheid. Mensen die korter dan 4 maanden in Nederland verblijven kunnen zich inschrijven in de RNI (Register Niet Ingezetenen). Door het invullen van een toestemmingsverklaring kan de overheid ze via een mail informeren over de mogelijkheden voor vaccinatie.

Een juiste registratie in de BRP is niet alleen belangrijk voor een oproep voor coronavaccinatie. Het is ook van belang om meer inzicht te krijgen in het exacte aantal arbeidsmigranten dat in Nederland verblijft. De registratie is gebrekkig, concludeerde eerder het Aanjaagteam onder leiding van Emile Roemer. Ook de Overijsselse gemeenten zijn bekend met dit probleem, maar het overgrote deel van de gemeenten onderneemt vooralsnog geen actie.

Mensen die niet in de BRP staan, maar wel langer dan een maand in Nederland verblijven kunnen onder voorwaarden ook een vaccinatie krijgen. Dat kan als iemand een BSN-nummer en DigiD heeft en, afhankelijk van het vaccin, na de eerste prik nog lang genoeg in Nederland blijft voor een eventuele tweede prik. Maar wat nu als iemand geen BSN of DigiD heeft? De Rijksoverheid geeft aan dat deze groep zich kan melden bij hun eigen ambassade in Nederland. De ambassade helpt hen op weg bij het maken van een vaccinatie-afspraak.

In januari dit jaar stelde GroenLinks Kamervragen over ongedocumenteerde personen inzake vaccinaties. Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport gaf toen aan dat een inschrijving bij een gemeente geen voorwaarde is om in aanmerking te komen voor een COVID-19-vaccinatie:

“Ook ongedocumenteerde personen komen in aanmerking voor een vaccinatie. Voor deze groep gaan wij met het RIVM in gesprek over de wijze waarop deze mensen het beste benaderd en geïnformeerd kunnen worden.” Een woordvoerder van het Ministerie van VWS liet destijds weten dat het belangrijk is om een onderscheid te maken tussen arbeidsmigranten en mensen die hier illegaal, ongedocumenteerd, verblijven. “Dat staat niet gelijk aan elkaar. Desalniettemin zijn het beide moeilijk bereikbare doelgroepen waar we specifiek aandacht aan besteden.”

Voor de huidige stand van zaken verwijst de woordvoerder naar de Stand van zakenbrief Covid-19 van 28 mei 2021. Daarin stelt demissionair minister Hugo de Jonge dat de regionale GGD de komende weken de moeilijker bereikbare groepen, zoals ongedocumenteerden, dak- en thuislozen en asielzoekers, via gerichte aanpakken vaccineren. Daarbij wordt de samenwerking gezocht met onder andere gemeenten, opvanginstellingen en straatdoktoren. Ook arbeidsmigranten worden op leeftijd uitgenodigd voor vaccinatie bij de GGD. “Het bereiken van deze groepen is complex en vergt in een aantal gevallen maatwerk. Ik ben blij dat de GGD dit oppakt en zich er op deze wijze voor inzetten dat de vaccinatiegraad ook in deze groepen zo groot mogelijk wordt”, aldus De Jonge in de Stand van Zakenbrief.