Bagage op het gras, opvang vol: de situatie in Ter Apel houdt aan

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) sloot afgelopen maand de toegang tot het aanmeldcentrum in Ter Apel voor een groep asielzoekers. Niet kwetsbare mannen uit onder meer Gaza, Jemen en Soedan konden niet naar binnen, omdat de locatie volgens het COA “al geruime tijd veel te vol” was.

Op 20 mei 2026 verbleven er 2.316 mensen in de opvanglocatie in Ter Apel. Terwijl deze is ingericht voor maximaal 2.000 bewoners. Het COA kon daardoor niet langer instaan voor de veiligheid en leefbaarheid op het terrein, zegt de organisatie in hun persbericht.

Het beeld deed denken aan de zomer van 2022, toen asielzoekers buiten sliepen bij het aanmeldcentrum. Dat moest niet opnieuw gebeuren. Staatssecretaris Eric van der Burg beloofde destijds dat er vanaf 9 september 2022 niemand meer buiten hoefde te slapen in Ter Apel. Ook in 2024 zei hij nog: „We blijven er met elkaar verantwoordelijk voor dat er geen mensen buiten in het gras hoeven te slapen.”

Toch zaten er nu in 2026 opnieuw mannen met hun bagage op het gras naast de poort. Sommigen wachtten onder bomen, anderen zaten op hun koffers. Toen het kouder werd, sloegen zij goudkleurige nooddekens om hun schouders. Het Rode Kruis deelde water en eten uit. Medewerkers van VluchtelingenWerk boden informatie en ondersteuning. Voor de nacht werden steeds tijdelijke opvangplekken gezocht. Eerst in Stadskanaal, later in meer gemeenten in de buurt.

Een structurele oplossing is nog niet gevonden. Het COA wijst hiervoor naar de Regering in Den Haag. Door het landelijke tekort aan opvangplekken, de lange asielprocedures en twintigduizend statushouders die nog in azc’s verblijven omdat zij niet zijn gehuisvest in gemeenten, stokt de doorstroom in Ter Apel. Op 1 februari 2024 trad de Spreidingswet in werking, maar zolang deze wet onvoldoende effect sorteert, blijft de situatie bestaan. En dus rijdt er elke avond opnieuw een bus voor die de mannen voor wie geen bed beschikbaar is, vervoert naar haastig ingerichte opvanglocaties met veldbedjes in sporthallen, leegstaande warenhuizen of loodsen.