'Borstkanker? Ga naar de dokter'

Ze vroeg zich af waarom er in Suriname nauwelijks informatie over borstkanker te krijgen was, nadat ze in juni 2010 zelf die diagnose kreeg. De Surinaamse onderneemster Karin Refos maakte eind 2011 bekend dat wereldwijde organisatie Pink Ribbon vanaf donderdag 8 maart 2012 een Surinaamse variant krijgt. Pink Ribbon Suriname, met bokser en actrice Lucia Rijker als boegbeeld, wordt in Paramaribo groots ingeluid.

Toen Refos in 2010 behandeld wilde worden tegen borstkanker, moest ze daarvoor naar Curaçao. “Ik schrok ervan dat er in Suriname weinig bekend is over de ziekte en dat zo weinig vrouwen behandeld worden.” De oprichtster van een communicatiebureau in Paramaribo besloot actie te ondernemen en schreef na haar genezing het plan voor een nieuw project. Ze met wil er met de campagne op hameren dat vrouwen (en mannen) de stap naar de dokter moeten zetten als ze willen genezen. Het doel van de ‘Nationale Bewustwordingscampagne Borstkanker’ is om vrouwen en mannen bewust te maken van de gevaren van borstkanker door voorlichtingsmateriaal beschikbaar te stellen.

Refos vindt het erg belangrijk dat actie wordt ondernomen tegen de nummer één doodsoorzaak van vrouwen in Suriname. Onderzoek uit februari 2011 van het Surinaamse ministerie van Volksgezondheid gaf aan dat 28 op de 164 vrouwen in 2009 stierven aan borstkanker. Refos: “Alle ziektes worden hier in Suriname op een hoop gegooid: borstkanker, maagkanker, prostaatkanker, longkanker, ga zo maar door. Kanker, ‘a takru siki’ (die akelige ziekte, red.), dood. Dat is het. Je bent weg. En wat ik doorgeef: je hoeft niet weg te zijn. Als je er op tijd bij bent, kun je het overleven. En daarmee zeg ik niet dat ik beweer te weten wat jij hebt. Ga naar de dokter, dat is wat ik zeg. Dat is het begin.”

Voor de organisatie is donderdag 8 maart 2012 een speciale dag; die dag is niet alleen de internationale dag van de vrouw, maar ook de dag dat de campagne van start gaat. “Het onafhankelijkheidsplein in Paramaribo zal die dag roze kleuren. Ik wil zelfs dat het presidentieel paleis roze wordt”, aldus Refos. Maar daar stopt het niet: Een wandeltocht waarbij minstens 10.000 mensen op de been moeten komen, wordt volop gepromoot.

Refos: “Als het aan mij ligt, gaan we dat aantal zeker halen.” De wandeltocht van vijf kilometer vertrekt vanuit Paramaribo-Zuid en Paramaribo-Noord naar het Onafhankelijkheidsplein. Op het Onafhankelijkheidsplein worden zumbadanslessen gegeven, zal Lucia Rijker speechen en Refos’ neef Jörgen Raymann via een groot scherm vanuit Nederland spreken over het belang van de bestrijding van de ziekte. De keuze voor Lucia Rijker als boegbeeld van de campagne, was door Refos snel gemaakt. “Ze is Surinaamse, ik ben erg onder de indruk van haar, maar vooral: ze is een vechter. Letterlijk en figuurlijk. De spreuk ‘Let’s beat it’ op de posters is toepasselijk. Lucia straalt bovendien zelfvertrouwen en kracht uit.”

Voorafgaand aan de campagne werden de afgelopen tijd enkele persconferenties en presentaties gehouden. Op 16 november 2011 tekenden Karin Refos en Robert Petri van de Nederlandse ambassade in Paramaribo een samenwerkingsovereenkomst voor de grootste Nationale Borstkankercampagne van Suriname. Formeel is de Nederlandse ambassade de grootste partner van Pink Ribbon Suriname. Op 20 januari 2012 werd het eerste promotiemateriaal vrijgegeven. Refos liet toen al weten dat de campagne groots aangepakt zou worden. Niet alleen hangen er vanaf die dag billboards in Paramaribo, ook worden posters en folders gedrukt die verkrijgbaar zijn bij huisartsen. Plaatsvervangend ambassadeur Robert Petri: “Er is hard gewerkt en veel onderzoek gedaan. Waarom? Borstkanker is doodsoorzaak nummer één onder vrouwen in Suriname en er is weinig voorlichting. Het is belangrijk om mensen bewust te maken dat je ervan kunt genezen als je er op tijd bij bent.”

Michel Blokland is arts in Paramaribo. Hij vindt de campagne Pink Ribbon Suriname een prima initiatief. “Het is goed om preventief te werk te gaan.” Blokland stuurt vrouwen met problemen al langer door naar het ziekenhuis. “Ik merk dat het aantal de afgelopen tijd is toegenomen, maar precieze cijfers heb ik niet. Wij letten zelf ook op onze patiënten en vragen dan of ze niet weer een controle willen”, aldus Blokland. Af en toe krijgt de huisarts meisjes van nog geen twintig bij zich. Blokland: “Maar dat is meer uitzondering dan regelmaat. Er ligt meer focus op vrouwen van dertig jaar en ouder.”

Refos kreeg de afgelopen tijd enkele brieven en mails binnen waarin kritiek werd geuit over haar aanpak, voornamelijk uit Nederland. “Mensen schreven me dat ik niet zo aan mezelf moet denken. Dat ik vrouwen hoop geef die allang opgegeven zijn. Daar kan ik me over opwinden. Zo ver als ze in Nederland zijn, zijn wij nog niet. Wij zijn nog aan het voorlichten.”

Meer weten? Zie: www.pinkribbonsuriname.com