Correspondent: Alex Hijmans

Alex Hijmans is correspondent en schrijver in Brazilië. Hij is geboren in Heemskerk, vertrok naar Ierland om journalistiek en Iers aan de Universiteit van Galway te studeren en werkte vervolgens als journalist in Ierland. In 2008 vertrok hij naar Brazilië en hij werkt daar nu als correspondent voor onder andere The Post Online. Ook schreef hij vier boeken, waaronder Favela.

Hoe staat het ervoor met de berichtgeving over het buitenland in de Nederlandse media? Dat onderzochten 18 deelnemers van de Beyond your World-editie Onderzoek buitenlandjournalistiek. Zij interviewden correspondenten in meer dan 10 landen.

Na twaalf jaar als journalist in Ierland te hebben gewoond, vertrok Alex Hijmans naar Brazilië. Eigenlijk maar voor drie maanden, maar hij werd verliefd en bleef. Zijn nieuwe Braziliaanse familie woonde in Salvador de Bahia, de derde grootste stad van Brazilië. Zijn relatie is inmiddels over, maar Alex woont en werkt nog steeds als enige Nederlandse journalist vanuit Salvador. In die stad heeft 80 tot 85 procent van de inwoners Afrikaans bloed en ruim de helft van de mensen leeft onder de armoedegrens. Per jaar overlijden 5.000 mensen door voornamelijk drugsgeweld. Het leven in deze stad is een bijna dagelijkse uitdaging. Maar het biedt ook een inspiratiebron en een drive om mensen in Nederland het echte Brazilië te laten zien.

“Ik kwam hier aan en begon met het lezen van de krant. Het viel me op dat elke dag 7, 8, 9, 10 mensen doodgaan. Slechts vier procent van de moorden wordt opgelost dus is zo’n krantenbericht ongeveer het laatste wat je over iemand leest. Ik zag steeds die feiten voorbij komen en ik dacht 'Wat is dit?' Ik ben hier vaak tegenaan gelopen met redacties in Nederland. Er is een periode geweest dat ze vooral de leuke verhalen over Brazilië wilden. Dan zeiden ze ‘Dat zijn oude verhalen. We weten dat mensen doodgaan door drugsgeweld, maar daar willen we juist niet over horen’. Toen de protesten uitbraken in juni 2013 was het ook op het achtuurjournaal het eerste nieuws. Ik denk dat dat mensen wakker heeft gemaakt. Het gaat toch niet zo goed in Brazilië”, aldus Alex Hijmans.

Hijmans vervolgt: “Ik wil verhalen over Brazilië brengen op een manier dat het mensen wél raakt. Objectiviteit is nodig, maar een journalist moet ook door de keuzes van zijn onderwerpen en door de manier waarop hij zich daarin inleeft inzetten voor dingen waar hij interesse in heeft. In mijn geval is drugsgeweld het onderwerp waar ik veel over schrijf. Ik probeer het in balans te houden, want ik wil voorkomen dat mensen in Europa denken dat alle arme wijken in Brazilië heel gevaarlijk zijn of dat alle arme mensen in de drugswereld zitten. Die beeldvorming wil ik doorbreken. Daarom ben ik me nu ook aan het richten op reizen en koken, om balans aan te brengen in mijn eigen output van nieuws. Tijdens de protesten hier voelde ik me echt hofleverancier dood en verderf. Ik probeer dat nu een beetje op te vangen en daar heb ik bij The Post Online de ruimte voor.”

Hijmans is trots op het feit dat hij in Brazilië is gebleven. "Het is een uitdagende plek. Een stad met zoveel praktische problemen, zoveel bureaucratie, vervuiling, onveiligheid. Maar je krijgt er ook veel voor terug. Het zijn hele warme mensen die hier wonen. Die olievlek van hallozeggers, dat zou ik in Nederland heel erg missen. Ik denk dat het te maken heeft met het feit dat ze zich onveilig voelen en daardoor meer van het leven maken en uitbundiger met elkaar omgaan. De maatschappij is verneukt in bepaalde opzichten, maar op andere punten heel erg fijn.”

“Brazilië, en met name Bahia, is het tegenovergestelde van wat ze in Nederland een mondige samenleving noemen. Ze doen hier al het mogelijke om niemand te kwetsen. Ze liegen om een conflict te vermijden. Dat is gek in een land waar jaarlijks 50.000 mensen omkomen door geweld. Ik vind dat nog steeds moeilijk, maar ik accepteer het. Dus ik censureer mijzelf. Ik ga hier niet met het Nederlandse vingertje wijzen.” Hijmans geeft aan dat vingertje ook niet meer te herkennen. “Over twee jaar ben ik 20 jaar weg uit Nederland. Het Nederland waarin ik opgroeide was nog voor Pim Fortuyn. Het Nederland waarin ik opgroeide was voor mij altijd het lichtende voorbeeld van een plek waar mensen altijd gelijk waren. En voor mij, in zeker zin was dat een illusie, was zwarte piet echt zwart omdat hij door de schoorsteen kwam. Nederland is erg veranderd.”

“Ik ga één keer per jaar terug. Het is belangrijk voor een correspondent om regelmatig terug te gaan, je moet feeling houden met je markt. Ik denk dat er vanuit Nederland steeds meer interesse is voor Brazilië als politieke macht. Het besef is gekomen dat Brazilië een belangrijk land is op het internationale podium, waardoor mensen met een zeker respect naar het land kijken.”