Dienstplicht als graadmeter voor jonge Israëlische vrouwen

Wat doe je als je klaar bent met de middelbare school? De meisjes en jongens in Israël staat respectievelijk twee of drie jaar dienstplicht te wachten. Zij dienen vanaf hun 18de het landsbelang binnen een rigide organisatie: het leger. 

De vrouwen die zijn geïnterviewd in deze rubriek blijven anoniem. Velen willen dit graag en voor sommigen is dit noodzaak omdat ze dienstweigeraars zijn.

Sinds de stichting van de staat Israël in 1948 kent het land dienstplicht voor iedereen vanaf 18 jaar. Doordat de relaties met haar buurlanden op gespannen voet staan, wordt deze wet 65 jaar later nog steeds als noodzaak gezien. Er wordt geschat dat 20 tot 25 procent van de 18-jarige dienstplichtigen niet in het leger komen, hiervan is de meerderheid vrouw. De grootste groep hiervan betreft streng gelovigen die hun dienstplicht uitstellen door het volgen van een Orthodox-Joodse studie. De rest wordt uitgezonderd wegens medische ongeschiktheid, een strafblad of een verblijf in het buitenland.

De overgrote meerderheid van de 18-jarige meisjes trekt het uniform wel aan. Voor hen is de dienstplicht een onbetwist feit. Daarom denken velen al op jonge leeftijd na over welke rol ze binnen het leger willen vervullen. De dienstplicht wordt gezien als een periode waarin de jonge vrouwen zich kunnen ontwikkelen en waar ze profijt van hebben na het leger. “Dus geen secretaresse baantje”, zoals een groep vrouwelijke ex-militairen stellig zegt. “Sommige meiden zitten de hele dag achter hun computer Tetris te spelen en zich te vervelen. Ze halen koffie voor hun commandant en dat is het. Dat zou ik echt niet kunnen. Het is twee jaar van je leven, dan wil je toch iets doen met inhoud”, vertelt een studente lachend. Voordat ze ging studeren werkte ze als vertaler en relatiemanager bij de luchtmacht.

De mening van de studente wordt door menig ander beaamt. Veel tienermeisjes binnen de hogere middenklasse willen graag een uitdagende baan. Eén waar ze veel kunnen leren, belangrijk werk doen en waar ze verantwoordelijkheid krijgen. Een 22-jarige soldaat die bij de Inlichtingendienst werkt vertelt: “Ik word echt uitgedaagd in mijn baan, ik moet mijn hoofd er goed bij houden. Voordat ik deze functie kon vervullen, heb ik vijf maanden een training gevolgd. Het is niet makkelijk om door de selectie van tests en interviews te komen, maar ik ben blij dat ik het heb gehaald. Met mijn werk heb ik het gevoel iets belangrijks te doen, ik leer er veel van en moet het maximale uit mezelf halen.”

In het leger komen mensen uit alle lagen van de maatschappij en uit allerlei delen van het land bij elkaar. En wanneer de jonge soldate verder praat, blijkt dat naast het persoonlijke aspect, de militaire dienst ook een sterkere verbondenheid met het land en met het Israëlische volk tot stand brengt. “Tijdens mijn dienstplicht heb ik gewerkt met mensen uit het zuiden van het land, uit de kibboets en ook had ik een religieuze jongen in mijn unit. Je ontmoet echt iedereen.” Daarnaast legt iedereen in het begin dezelfde testen af en dezelfde basistraining. Capaciteiten en medische gezondheid bepalen waar iemand terecht komt. Dit zorgt, volgens de militair, voor gelijke kansen voor iedereen: “Iemand van slechte sociaaleconomische achtergrond kan op deze manier in een hoge functie terecht komen. Iedereen krijgt gelijke behandeling, het is een soort equalizer.”

Niet alleen de sociale mengelmoes zorgt voor een sterke verbondenheid met Israël. Sommige soldaten krijgen, afhankelijk van hun baan in het leger, veel informatie over de geschiedenis van Israël, het Jodendom, Zionisme en de politieke situatie. Zoals een 24-jarige ex-verkeersleider bij de luchtmacht dit verwoordt: “Het is belangrijk dat ik ben gegaan want het geeft je een ervaring die vooral in Israël fundamenteel is en inzicht geeft in alles wat er gaande is met en in dit land. Het verandert veel in je. Twee jaar lang ben je er helemaal in verwikkeld.”

De nationale plicht zorgt voor de totstandkoming van een gemeenschap die een collectieve identiteit deelt: het feit dat ze hun plicht als Israëliër hebben volbracht. Een oud-soldate van de Inlichtingendienst sluit zich hierbij aan: “Iedereen stuurt zijn kinderen naar het leger en iedereen was in het leger. Het is een soort gemeenschap geworden omdat iedereen het doet. Het maakt je onderdeel van de maatschappij”.

Dienstplicht is een ‘rite de passage’ in het leven van een Israëliër: een periode waarin ze een transitie doormaken van een gewone Israëliër tot een echte Israëliër die nu volledig onderdeel is van de maatschappij. Het vervullen van de dienstplicht is hierbij graadmeter. Het is de maatschappelijke norm dat je in het leger gaat. Het is de collectieve verantwoordelijkheid van het volk. Niet alleen is het van belang voor de bescherming van het land en haar inwoners, maar vooral voor jezelf.

In het volgende artikel schrijft Els hoe jonge meiden zichzelf voorbereiden op hun dienstplicht en hoe scholen in Israël hun leerlingen klaarstomen voor het leger.