Zenuwen om de Engelse taal

Trillende handen, rode wangen en knikkende knieën zijn de effecten die zich bij de meeste Ambonezen voordoen als je ze aanspreekt in het Engels. De vierdejaarsstudenten Engels Mathelda en Dominic steken hier een stokje voor. Met hun Engelse club leren zij de jongeren op Ambon de Engelse taal en proberen ze hen een boost te geven aan hun zelfvertrouwen.

“Het is echt een groot probleem, de verlegenheid. Ze durven niet te spreken in het openbaar,” vertelt Mathelda Titihalawa. De 23-jarige besloot een jaar geleden samen met haar klasgenoot Dominic Yabarmase een Engelse club op te richten. De twee studenten Engels vinden het jammer dat de mensen op het eiland zo weinig kennis van de taal hebben of gewoon niet het zelfvertrouwen om de woorden uit te spreken. Ze beginnen in Indonesië al met Engels op de peuterschool. Op Ambon zien ze het belang van de taal echter niet in. “Ze leren tot ze hun examen halen en laten de kennis dan verwateren.”

“Oh wat spreek jij goed Engels, leer het me asjeblieft!”, was een opmerking die Dominic vaak naar zijn hoofd kreeg geslingerd. “De vragen van jongeren bleven komen en toen ging er bij mij een belletje rinkelen.“ Hij verenigde alle jongeren in een groep en zo is het begonnen. “Iedereen is welkom bij de Engels club. Of je nou student bent of niet.” De leeftijd van de jongeren die de lessen volgen varieert nu van 14 tot 19 jaar.

Langzaam druppelen er leerlingen het klaslokaal binnen. De les, die elke zaterdagmorgen plaatsvindt, begint over een paar minuten. Zenuwachtig gaan de jongeren aan de houten tafeltjes zitten. Een meisje tikt onrustig met haar pen op de tafel. Haar vriendin staart met uitpuilende ogen voor zich uit. Zoals elke week hebben ze de opdracht gekregen een onderwerp voor te bereiden dat ze moeten presenteren voor de groep, waarna er tijd is voor een discussie. Allemaal in het Engels natuurlijk. Erg blij zien de jongeren er niet uit, maar ondanks hun angsten blijven ze komen naar de Engelse club. Ze zien in dat ze over een drempel heen moeten om uiteindelijk te bereiken wat ze willen. En dat is het vloeiend spreken van de Engelse taal. Hun kans om het te maken buiten de Molukken, waar Ambon deel van is.

"Waar is je stem?"

Mathelda en Dominic kijken glimlachend naar de leerlingen die het lokaal binnen wandelen. Dominic zit nonchalant op het bureau en vraagt de jongeren naar hun dag, waarna ze fluisterend in het Engels antwoorden. “Waar is je stem?” vraagt Mathelda plagerig. Het duo gaat vriendschappelijk met de leerlingen om, waardoor de zenuwen snel verdwijnen. Er is geen typische leraar-student verhouding aanwezig. Iedereen is samengekomen met hetzelfde doel. “Het helpen van mensen maakt ons zelf ook beter,” is het motto van de 23-jarige Dominic. “Voordat je les kan geven, moet je leren. Ik leer van hen en zij weer van mij. Zo hebben we allemaal profijt van de club.”

Volgens Mathelda hebben de jongeren moeite met het leren van de Engelse taal. Ze hebben moeite met de grammatica en de uitspraak. Maar een groot deel heeft te maken met het gebrek aan zelfvertrouwen onder de jongeren. “De onzekerheid komt voort uit hoe mensen op Ambon met elkaar omgaan. Er wordt snel geoordeeld en kritiek wordt vaak recht in iemands gezicht geuit. Ook in de lessen gaat dit zo. Daarom zijn veel jongeren erg verlegen,” legt de student Engels uit. Om deze reden geeft het duo hun lessen op de tegenovergestelde manier. “We geven oplossingen, geen kritiek. We richten ons nooit op een persoon. Nooit zeggen we: Dit is jouw fout! Wij maken het algemeen. Zodat niemand zich slecht voelt en iedereen kan leren.” 

Spelenderwijs helpt het duo de jongeren hun zelfvertrouwen te vinden. Voor vandaag vertellen de leerlingen over een persoon die hen geïnspireerd heeft. Hier moeten ze voor de klas over vertellen. Mathelda vertelt dat veel leerlingen die angstig zijn het duo proberen te overtuigen met smoesjes. “Wij zeggen altijd: dan bereid je je hier voor. We geven ze tien minuten en dan moeten ze de presentatie alsnog doen. Dit klinkt hard, maar hoe vaker ze in het openbaar spreken hoe beter en des te makkelijker het gaat. Ik heb tijdens mijn studie in Amerika geleerd dat mensen soms ‘tough love’ nodig hebben.” Dominic lacht tevreden. “Nu voelen de meeste leerlingen zich zo vrij, dat ze zelfs grapjes maken tijdens de presentaties.” 

“Engels is zo belangrijk, het is een wereldtaal! Als je het Engels beheerst kun je in het buitenland studeren en daar werk zoeken,” aldus Dominic. Hij vertelt dat er op de universiteit Engels wordt gegeven, maar dat dit zich beperkt tot de theorie. “Het spreken wordt vergeten en laat dit nou het belangrijkst zijn.” Verder kunnen de jongeren niet oefenen met hun familie. Zo wordt er een drempel gecreëerd en vinden veel jongeren het eng om Engels te spreken. Mathelda vult aan: “Ik heb ook in het buitenland gestudeerd en dit heeft me zoveel geleerd en zoveel van de wereld laten zien. Daarom wil ik mijn leeftijdsgenoten helpen en hen ook deze kans geven.”

“Vaak vragen jongeren: hoeveel geld wil je ervoor hebben? We willen er geen geld voor. We zijn gewoon blij dat we kunnen helpen en dat is genoeg.” Dominic vertelt dat het moeilijk is om rond te komen. Veel jongeren zijn op Ambon gekomen om te studeren en hebben hun families moeten achterlaten. “Het is soms moeilijk om mezelf te redden, er zijn tijden geweest dat ik alleen rijst at omdat ik geen geld had voor meer.” Toch wil hij de tijd die hij in de jongeren steekt voor geen goud inruilen voor een betaalde baan. “Ik kan dit niet opgeven, deze kinderen willen zo graag leren. Mathelda en ik hebben een relatie met ze opgebouwd, ze vertrouwen ons. We zijn een van hen.”

De populariteit van de club groeit. Er komen steeds meer leerlingen bij van alle faculteiten. “Van wiskunde tot geschiedenis,” aldus Mathelda.  Het nieuws over de club en de gratis Engelse lessen verspreidt zich snel. In de toekomst wil het duo zich ook gaan richten op leeftijdsgenoten die op straat leven en geen geld hebben voor educatie. “Wij willen hen ook helpen, maar het is erg moeilijk om deze groep te bereiken. Het is zo belangrijk dat iedereen het Engels beheerst, het biedt zoveel kansen en dat gunnen wij iedereen.”