Een wereldwijde trend: foodmarkten

Genieten van goed eten onder het genot van een drankje, lekkere muziek en veel gezelligheid. Deze eenvoudige formule voor een 'foodmarkt' werkt. Johannesburg, Stockholm, Barcelona, Valencia, Kopenhagen: overal ter wereld kun je een bezoek brengen aan een foodmarkt, weliswaar met een eigen draai van het land eraan.

In Nederland is de Neighbour Food Market te vinden in Amsterdam. De laatste zondag van de maand wordt de Westergasfabriek omgetoverd tot een waar voedselpaleis. Deze zondag komt er een kleine drieduizend man naar de markt in Amsterdam. Het publiek is verschillend: jong en ‘hip’ Amsterdam, maar ook ouders en grootouders, expats en toeristen. De markt loopt goed volgens de oprichters Siti Boelen en Imke Kok en daarom willen ze dat het een wekelijkse markt wordt. “We willen niet groeien om te groeien, maar laten ons leiden door voorafgaande edities. Was het de afgelopen editie druk en waren de ondernemers uitverkocht? Dan kunnen we een paar nieuwe ondernemers benaderen. Inmiddels is er een wachtlijst voor mensen die met hun producten op de markt willen staan. We bieden graag een podium voor nieuw en jong talent. In de Westergasfabriek is het niet mogelijk om elke week te staan dus zijn we aan het kijken naar andere locaties en opties.”

Dat de markt in Amsterdam populair is, mag duidelijk zijn. Maar niet alleen in Amsterdam werkt de formule van de foodmarkt. Aan de andere kant van de wereld loopt de Nederlandse Marlon Mostert voor een half jaar stage in Johannesburg. Daar is elke zondag de Market On Main, een foodmarkt in de hippe wijk Maboneng. “De Market On Main is een begrip in Maboneng en eigenlijk in heel Johannesburg. Natuurlijk kom je er voor het lekkere eten, maar buiten het eten om is het een ontmoetingsplaats. Ik ben getipt door collega’s en sindsdien breng ik hier veel zondagmiddagen door met lokale vrienden. Het doet mij denken aan de Nederlandse foodmarkt in Amsterdam, waar ik ook graag kom. Ik vind het zo leuk dat bij beide markten ‘goed’ eten centraal staat. Er wordt gekookt met verse groenten, biologische producten en de ondernemers weten hoe ze het lekker moeten bereiden. Maar ik merk ook verschil. In Amsterdam wordt meer op de aankleding gefocust en hebben ze bijvoorbeeld thema edities. Hier in Johannesburg kennen ze dat niet. Na drie uur gaat de muziek wat harder en wordt er fanatiek salsa gedanst tot in de late namiddag.”

Wanneer je over de markt in Johannesburg loopt, komt de geur van vers bereide maaltijden je tegemoet. De sfeer is ontspannen en relaxt. Iedereen loopt op slippers en geniet ervan om wat rond te slenteren op de markt. Er wordt door de verkopers niet geschreeuwd, maar rustig afgewacht tot iemand iets wil kopen en een praatje komt maken. De verschillende ondernemers hebben hun voedsel zo uitgestald dat het een lust is voor het oog. Er is typisch Zuid-Afrikaans eten te vinden, maar ook aan de minder cultureel gewaagde toerist is gedacht. Als je uitgegeten bent en je loopt naar boven, kom je in het walhalla voor de vintageliefhebber. Van schilderijen tot aan kussens en van portemonnees tot aan kettingen. En dat alles vaak zelf gemaakt. Dat is ook wat het bijzonder maakt volgens Stephanie Vining, die zelfgemaakte sieraden verkoopt. “Ik kom hier al zo lang de markt bestaat eigenlijk. Het leuke is dat alle ondernemers hier echt achter hun product staan en dat de mensen die hier komen niet snel even een souvenir willen scoren, maar opzoek zijn naar iets bijzonders. Die waardering is fijn en daarnaast loopt de markt goed en draai ik hier een fijne omzet.”

Market On Main is opgericht in januari 2011 door twee mannen uit de televisie- en evenementenwereld in Zuid-Afrika. Door veel te hebben gewerkt met een jong publiek hebben ze naar eigen zeggen door wat het publiek wil, zoals een bijzondere plek voor de markt. De markt vindt plaats op het terrein van Arts On Main. Achter een drukke straat in Maboneng is een poort, waarvan je geen idee hebt waar je terecht komt als je de deur binnen gaat. Bij binnenkomst kom je op een binnenplaats waar rondom een pakhuis staat uit 1911. Dit pakhuis vormt een kunstencentrum voor kunstenaars uit vele disciplines, waaronder film, literatuur en hedendaagse kunst. Waar je op doordeweekse dagen de kunstwerken kunt bewonderen en kopen, wordt de ruimte in het weekend vaak gebruikt voor evenementen.

Mary Elyse Farah werkt binnen de organisatie van de Markt On Main en vertelt over de locatie: “Het bijzondere aan de locatie is dat wanneer je op de binnenplaats komt, er meteen een zomerse sfeer hangt. Door de bomen, het grasveld en de authentieke stoelen die er staan komen mensen in de vakantiestemming. Doordat het gebouw rondom de binnenplaats een soort loods is met een hoog plafond, is het van binnen een echte kunstgalerie. Deze twee dingen zorgen er samen voor dat mensen niet even snel binnenlopen en verdergaan, maar er blijven hangen. Je hoeft ook geen doel te hebben om hier te komen, een beetje rondhangen en genieten van alles om je heen is al een doel op zich.”

Op een gewone zondagmiddag verzamelen zich al gauw duidend bezoekers de markt. Mary vertelt dat de mensen die erop afkomen heel verschillend zijn: “Het is een gemêleerd publiek van mensen die allemaal even willen ontsnappen aan de drukte van Johannesburg. Het is een metropool van culinaire experts, ambitieuze voedselondernemers en liefhebbers van eten dat de regionale economische ontwikkeling bevordert.” Dat laatste is belangrijk voor Johannesburg en de wijk. Johannesburg staat bekend om zijn criminaliteit en is vaak negatief in de aandacht. Dit, terwijl er juist veel wijken aan het opbloeien zijn. Maboneng is een van de wijken waar veel jonge ondernemers zich vestigen. Een markt als deze laat zowel de toerist als de lokale bevolking de positieve dingen van de wijk zien.

Foodmarkten lijken dus onmisbaar in grote steden, of het nu in ons eigen Amsterdam is of een markt aan de andere kant van de wereld. Volgens Siti is dit te danken aan het feit dat mensen naar een foodmarkt komen voor de sfeer, inspiratie en leuke gesprekken: “De sfeer op een foodmarkt is heel ontspannen, mensen maken een praatje met elkaar en er ontstaan leuke gesprekken en onverwachte ontmoetingen. Mensen kunnen op de markt genieten van lekker eten, goede muziek en een fijne zondag zónder kater de dag erna. Dit concept werkt blijkbaar, of je nou in de snikhete zon zit in Johannesburg of met een dikke trui rondloopt in Amsterdam.”