Kristalnacht: nu 70 jaar geleden

Op de hoek van de Amstel en het Waterlooplein in Amsterdam zijn zondag 9 november ongeveer tweehonderd mensen samengekomen om de Kristalnacht te herdenken die in 1938, precies 70 jaar geleden, plaatsvond. Ed van Thijn, oud-minister van Binnenlandse Zaken en burgemeester van Amsterdam sprak over die nacht 70 jaar geleden; “Bij herdenkingen als deze zijn we vaak te snel geneigd lijnen door te trekken naar het heden, zonder écht stil te staan bij wat er TOEN gebeurd is. Daarom las ik voor deze gelegenheid, het net gepubliceerde “48 Hours of Kristallnacht”, an oral history van Mitchell Bard.”

“Herinneringen van ooggetuigen van die nacht van barbarij, waarin door het hele land, bendes van bruin- en of zwarthemden joodse winkels binnenvielen en vernietigden, tientallen synagogen in brand werden gestoken, de draak werd gestoken met heilige voorwerpen als de wetsrollen die onder gejuich op brandstapels werden gesmeten, joodse mannen die met duizenden werden mishandeld en afgevoerd, hun huizen kort en klein geslagen, vrouwen en kinderen die – vaak met bijlen – werden geslagen en in een aantal gevallen ook werden afgemaakt, soms uit het raam gegooid. Een golf van straatterreur die aan duidelijkheid niets te raden liet: dit was het voorportaal van de SHOAH. Honderdduizenden joden sloegen op de vlucht, maar werden aan de grenzen tegengehouden. Ook aan de Nederlandse grens. Ze zaten als ratten in de val”, weidt van Thijn uit over de inhoud van het boek.

Door de sprekers werd stilgestaan bij het anti-islamgevoel dat de laatste jaren lijkt te domineren. De verschrikkingen van de Kristalnacht en de Tweede Wereldoorlog werden als het gevolg van een soort gelijke tendens gespiegeld aan de huidige maatschappij. Mohamed Rabbae, GroenLinks-politicus besloot: “Onze bijeenkomst vanavond is daarom niet alleen een herdenking van de Kristallnacht en een bewijs van solidariteit met onze Joodse broeders en zusters; het is ook een oproep aan de meerderheid van de samenleving om alert te blijven en luid haar stem te verheffen tegen het racisme:

Want: het ergste is niet dat de slechten spreken, het ergste is dat de goeden zwijgen!”

Niet alleen in Amsterdam vond een herdenking plaats, ook in Kamp Westerbork werd de Kristalnacht herdacht. Dat Kamp werd ooit gebouwd om naar Nederland gevluchte joden op te vangen, maar later deed het dienst als doorvoerkamp van de Duitse bezetter.

Meer weten? Zie: www.nederlandbekentkleur.nl/