Europees hof: Nederland leeft het belang van het kind niet goed na in asielprocedures

Het Europees hof in Luxemburg en het hof in Den Bosch tikken Nederland op de vingers als het gaat om het asielbeleid tegenover alleenstaande minderjarige vluchtelingen (amv’s). Uit de elkaar opvolgende uitspraken in januari en februari 2021 blijkt dat Nederland jongeren onder anderen te lang in onzekerheid laat als ze in Nederland asiel aanvragen.

Kinderen mogen volgens zowel het Europees hof als het hof in Den Bosch niet in onzekerheid leven. Zij moeten zekerheid krijgen over wat er met hen gebeurt. De rechters achten het bewezen dat het Nederlandse beleid waarin alleenstaande minderjarige vluchtelingen terechtkomen hen geen zekerheid geeft. Er is onduidelijkheid over verblijfsrecht en over onterechte uitzettingen. In het eerste geval wordt bijvoorbeeld tegen de jongere gezegd dat deze niet in Nederland kan blijven, maar wordt er vervolgens geen actie ondernomen om degene uit te zetten of alsnog een verblijfsvergunning te geven. Zo’n onzekere toekomst gaat volgens het hof niet alleen in tegen het belang van het kind, maar ook tegen de regels die in het Unierecht zijn vastgelegd.

Het Europese hof deed deze uitspraak op 14 januari dit jaar naar aanleiding van de zaak TQ.  Dit ging om een minderjarige jongen uit Guinee die op 15-jarige leeftijd asiel aanvroeg in Nederland. De IND had een terugkeerbesluit doorgevoerd, zonder dat er sprake was van onderzoek naar mogelijkheden tot terugkeren naar familie of een voogd in het land van herkomst. Ook werden er gesprekken met de Dienst Terugkeer en Vertrek gevoerd, waardoor de psychische toestand van TQ verslechterde.

Desalniettemin moest de 15-jarige jongen terug, volgens de IND. Tijdens de zitting waarin TQ de zaak aanvocht, rezen er vragen over het toepassen en de uitleg van de Europese rechten die hiervoor bestaan. De rechter besloot om de zaak en de vragen voor te leggen aan het Europees hof. Daar kwam een zogenoemd arrest uit naar voren, arrest TQ, waarin aangegeven stond op welke manier de wetten, artikelen en regels moesten worden uitgelegd in deze zaak en soortgelijke zaken in de toekomst.

Het hof in Den Bosch nam vervolgens in een uitspraak op 15 februari de aangepaste artikelen over. Ook geeft het Bossche hof meteen aan dat er in de zaak van TQ duidelijkheid moet komen over het verblijfsrecht van de jongen. Het staat immers vast dat hij niet terug kan naar Guinee. En de rechters gaan nog een stapje verder. Volgens het Bossche hof moet het niet alleen bij TQ blijven, maar moet het beleid rondom verblijfsrecht van amv’s zo snel mogelijk veranderen.

Bart Vis, woordvoerder van de IND geeft aan dat er op dit moment onderzoek wordt gedaan naar hoe de uitspraak wordt opgenomen in de procedure. Hij kan er verder niks over zeggen, behalve dat er al goede regels bestaan rondom amv’s. Ook geeft hij aan dat kinderen nooit zomaar worden uitgezet en dat als kinderen terug moeten, zij worden begeleid door mensen bij de Immigratie en Naturalisatie Dienst en Dienst Terugkeer en Vertrek.