Zestien jaar dé stem

Deze maand kwam er een einde aan een tijdperk: Man Bijt Hond verdween van de televisie. Na zestien jaar aanbellen, mee-eten, reportages en babbelboxen, stopt het tv-programma. Samen met Michael Abspoel blikken we terug.

Zijn naam zal veel mensen niets zeggen, maar als Michael Abspoel begint te praten, herkent iedereen zijn stem. Vanaf dag één was hij de voice-over van Man Bijt Hond en met zijn bijzondere stemgeluid kwam hij nog het dichtst bij de rol van presentator van het programma. Hij was , net als de verslaggevers, bijna nooit in beeld. De focus lag altijd op de gewone man of vrouw vóór de camera.

Klein zwart hondje

“Dit programma zal echt gemist worden”, zegt Michael. “Door mij persoonlijk ook, ik had het nog wel een paar jaar willen maken.” Naast voice-over is Michael altijd één van de samenstellers geweest en daarmee ook een kwaliteitsbewaker van het programma. De laatste aflevering sloot af met een sketch van een arts die een klein, zwart hondje moet euthaniseren van de baas van de NPO. “Geld is geld” was de cynische uitleg erbij. Op de redactie waren ze namelijk niet bepaald blij met de beslissing van de NPO om de stekker uit het programma te trekken.

Deze dagen staan voor Michael in het teken van terugkijken. Veel mensen in het gebouw spreken hem aan en hij heeft nog nooit zo veel interviews moeten doen. “Het is een beetje cru uitgedrukt, maar als je terminaal bent krijg je ineens heel veel aandacht”, zegt hij met een glimlach.

Creatieve ideeënfabriek

Als hij terugblikt weet Michael wel waar de kracht van het programma heeft gelegen: “Wat denk ik vooral bijzonder was, is dat het eigenlijk een creatieve ideeënfabriek binnen één programma is geweest, met zo veel verschillende unieke aspecten”, zegt hij. “Van kleine soapjes tot aan sketches en van de babbelbox tot de meest uiteenlopende reportages en rubrieken. En natuurlijk steeds maar weer die draai bij het nieuws verzinnen. Dat is iets wat je nooit meer terugkrijgt.”

Eén van de problemen was dat de kijkersgroep in de leeftijd 20-49 jaar massaal overstapte naar De Wereld Draait Door toen het programma daar tegenover geprogrammeerd werd. “Daarvoor zat het eigenlijk allemaal wel goed”, zegt Michael. Vanuit de NPO is toen het verzoek gekomen om het programma meer te richten op lifestyle en duurzaamheid. “Maar dat deden we dan wel op onze Man-Bijt-Hond-achtige manier”, zegt hij. “Uiteindelijk is dat toch niet voldoende gebleken.”

Uitlachen

Voor Michael was het uitgangspunt vrij helder. “De gewone man was altijd het vertrekpunt en wij zochten het bijzondere in die gewone man”, legt hij uit. “Zo ingewikkeld was het niet om dat steeds langs de meetlat te houden.” En met die ‘gewone man’ komt hij ook direct op het grootste kritiekpunt van het programma: werd die gewone man niet ordinair uitgelachen?  

“Kijk, het zegt ook iets over de mensen die uitlachen. Wij doen dat niet zelf”, vindt Michael, die maar al te bekend is met deze vraag. “We hebben ze nooit geportretteerd van ‘nou gaan we eens even lekker lachen’”. Hij begint te vertellen over Kees Fiets, een man die min of meer een relatie met zijn fietsen had. Tot het seksuele aan toe. “Dat is natuurlijk een enorm gevaarlijk terrein en daar hebben we het heel veel met elkaar over gehad. Kan die man morgen nog over straat? Hoe gaat dat overkomen?” legt Michael uit. “Dan zijn er soms ook dingen die je uit de montage laat. Maar je wilt wel een man laten zien die toch die liefde zo ervaart. Ook die man heeft recht op zijn verhaal.”

“Wij overleggen ook met die mensen zelf”, gaat hij verder. “We vragen ze of ze wel weten waar ze aan beginnen en of de mensen in de buurt het wel weten. Die mensen willen vaak hun verhaal heel graag vertellen.” Daarbij is het contact tussen de redacteuren en de mensen die in het programma zaten ook altijd vrij intensief geweest. Met sommige mensen hebben de redacteuren tot op de dag van vandaag contact.

De redactie

Het zegt iets over de professionele nazorg die ze doen, maar zeker ook over de betrokkenheid van de makers. Michael maakte het programma natuurlijk niet alleen; er zat een heel team van betrokken redacteuren en verslaggevers achter. Nog los van de samensteller met wie hij werkte en de eindredactrice. Het was een groep met veel verschillende, sterke karakters, maar allemaal deelden ze een liefde voor Man Bijt Hond. Een deel van de oude redactie werkt op dit moment aan een soort opvolger van Man Bijt Hond, genaamd Jan Rijdt Rond. Dat is bijzonder in een televisiewereld waarin redacties vaak een enorme doorloop hebben.

Het hoogtepunt van het programma vond Michael De Veerkampjes. Deze soap rondom de Amsterdamse familie Veerkamp is, zoals wel meer in Man Bijt Hond, voortgekomen uit één van de beroemde aanbel-items. “Een verslaggever van ons belde gewoon bij mensen aan en die zag Nel toen een beetje treurig op de bank sjekkies zitten rollen”, herinnert Michael zich. Drie maanden later reed de familie met een witte limousine naar een meet & greet met hun fans. “Nel kwam toen binnen met een bontje, ineens was ze een soort cultfiguur geworden”, zegt hij lachend. “Voor mij stond dat symbool voor wat televisie met mensen kan doen.”