19. Vrij te zeggen wat je wilt

In hoeverre kennen de inwoners van Kaapstad hun mensenrechten? Met die vraag reisden de deelnemers van de Beyond Your World-mensenrechtenreis naar Zuid-Afrika. Het land waar nog iedere dag gevochten wordt tegen de stereotyperende contrasten van arm en rijk én zwart en blank. Welk recht is daar nu het belangrijkst?

• Naam: Chantel Erford
• Leeftijd: 34
• Woont in: Kaapstad
• Geboren in: Kaapstad
• Beroep: hoofdredactrice Community Newspapers

Journaliste Chantel Erfort (34) is sinds vijf en een half jaar hoofdredactrice van de lokale nieuwsbladen, de community newspapers in Kaapstad. Deze bestaan uit verschillende titels (voor verschillende wijken) en hebben een gezamenlijke oplage van 600.000 exemplaren. De kranten worden gratis verspreid en veel mensen in Kaapstad zijn voor hun nieuwsvoorziening volledig op deze kranten aangewezen.

“Vrijheid van meningsuiting geeft mensen die normaal gesproken misschien geen stem hebben het recht zich uit te spreken”, zegt ze. Zeker als journaliste heeft de vrijheid om te kunnen zeggen wat je denkt grote betekenis voor haar. “Het geeft de mogelijkheid om onrechtvaardigheid aan de kaak te stellen. Daarnaast omvat het ook de toegang tot informatie. Iedere vorm van censuur is een inperking van de vrijheid van meningsuiting.”

In dit kader heeft Erford ook zelf wel eens moeten vechten voor haar recht. De krant had het aan de stok met de regering. Verslaggevers hadden het lastig om aan informatie te komen. De overheid vertraagde bewust de informatievoorziening, door bijvoorbeeld pas vlak voor een deadline een reactie te geven. “We hebben dit aangekaard bij de nationale vereniging van journalisten en we hebben zelfs een gesprek gehad met de burgemeester. Maar het heeft niets geholpen.” Toch ziet Erford hier ook weer iets positiefs in. “Het zorgt ervoor dat we creatief moeten zijn om om informatie los te krijgen. En dat we meer balans hebben in de bronnen die we opvoeren.”

Een belangrijk mensenrecht vind Erford het recht op een eerlijk proces. “Ik neem als voorbeeld de zaak van Oscar Pistorius. Hij heeft excessief veel aandacht gehad in de pers. Eigenlijk is hij in de media al veroordeeld voordat zijn rechtszaak gestart is.”