De Nepalese politiek neemt een horde

Nepal heeft een nieuwe premier. Bij de verkiezingen, die de afgelopen maanden werden gehouden in het parlement, kwam steeds geen winnaar uit de bus. De leider van de partij Nepali Congress (NC), Ram Chandra Poudel, werd in totaal zestien keer verslagen. Tot afgelopen donderdag uiteindelijk een ander won. Bij verkiezingsronde zeventien werd de leider van de communistische partij (CPN-UML), Jalanath Khanal, de nieuwe minister-president van Nepal.
Poudel deed zijn uiterste best om niet op te geven. Ook al won hij nooit, hij bleef zich kandidaat stellen totdat zijn partij zich terugtrok. De race om het premierschap duurde zeven maanden voort. En zolang de partijen het niet eens konden worden werd het land bestuurd door het omstreden interim-kabinet van Madhav Kumar Nepal.

Nepal heeft een nieuwe hindernis genomen in haar tere postconflict periode. Sinds 2006 bouwt het land aan een vredesproces, waarbij zich al vele struikelblokken voordeden. Ook vorige maand liep de spanning op toen op 15 januari 2011 de termijn van de UNMIN-missie van de Verenigde Naties (VN) verliep. Moest de VN blijven of konden zij vertrekken?

De missie moest toezien op het tot stand komen van een nieuwe grondwet en de VN begeleidde het integratie- en rehabilitatieprogramma van de voormalige maoïstische strijders van de Peoples Liberation Army (PLA). Deze taken zijn niet volbracht, maar een formele afspraak om het commando van de PLA over te hevelen aan een speciale commissie onder toezicht van de premier gaf zo’n positieve stimulans aan het vredesproces, dat de missie van de VN niet werd verlengd.

De voormalige rebellen verblijven in Nepal al jaren in kampementen en het was lang onzeker wat er met hen ging gebeuren. Uit politieke onvrede en mentale wanhoop hebben een aantal maoïstische oud-strijders zelfmoord gepleegd. Toch lijkt er sinds vorige maand een sprankje hoop op een andere toekomst voor de hen te zijn nu de regering en de UCPN-Maoist zijn overeengekomen dat de PLA voortaan onder de Army Integration Special Committee (AISC) vallen.

Het is in Nepal moeilijk om tot politieke overeenstemming te komen. De grote partijen staan op gespannen voet met elkaar. Hun standpunten lopen erg uiteen, zij zijn zeer links of zeer rechts en niet bereid een nieuwe regering te vormen op basis van consensus. Maar het volk wilde verandering. Een aantal Nepalese intellectuelen had aangegeven klaar te zijn met de politieke impasse. Een 55-jarige boer, Devi Prasad Regmi, uit het oosten van het land sloeg vorige maand publiekelijk Jalanath Khanal van de CPN-UML, die nu tot premier is verkozen.

De boer Regmi werd na deze daad gevangen genomen en wordt vastgehouden wegens het plegen van openbaar geweld en het beledigen van een politiek leider. Aan de andere kant is hij door nieuw verworven aanhangers uitgeroepen als idool en een nationale held. “Het incident is een harde les voor de leiders van dit land”, meent de politiek analist, professor Krishna Khanal. “Het is een graadmeter voor de relatie tussen de politiek leiders en het volk op dit moment.”

Bij de internationale gemeenschap, inclusief de Verenigde Staten, zijn de recente ontwikkelingen in Nepal positief ontvangen. Op 22 januari 2011 , de dag dat de PLA haar strijdkrachten overdroeg aan de regering, is de PLA een ongewapende politieke partij geworden. Het zit in de lijn der verwachting dat de partij hiermee voorgoed gebroken heeft met haar gewapende vleugel. “We zijn blij met de gebeurtenis”, zegt een van de ex-strijders, die niet met zijn naam genoemd wil worden. “We zijn het beu om in de kampen te wonen en we hebben alle hoop te kunnen integreren in de nationale veiligheidstroepen.”

Nu de UNMIN het land uit is, is het hopen op een goede afloop. De UNMIN werd gezien als de enige getuige van de politieke ontwikkelingen in de postconflict periode. Nu is het puur en alleen de verantwoordelijkheid van de Nepalese politieke partijen en hun leiders om het vredesproces tot een goed eind te brengen. De nieuwe grondwet moet worden uitgeschreven en het land moet hervormd worden tot het ‘nieuwe Nepal’, zoals de partijen het schetsten tijdens de lange verkiezingsstrijd.