Geen verhuiswagens, wel ME-busjes

De gemeente Amsterdam start het nieuwe jaar met de ontruiming van een van haar laatste culturele vrijplaatsen. Eenentwintig jaar lang werd het ADM-terrein in het westelijk havengebied in Amsterdam gekraakt. Tot grote woede en verdriet van de 130 bewoners eindigt een tijdperk van vrije kunst, creativiteit en zelfredzaamheid. Het ADM-terrein moet weer de functie van scheepsbouw krijgen, maar hoe dat precies wordt ingevuld is op de dag van de ontruiming onduidelijk.

Het is nog vroeg, maar om en rondom het ADM-terrein is het een drukte van jewelste. Politie, ME-busjes, pers en duidelijk aangeslagen (oud-)bewoners van het ADM-terrein lopen door elkaar heen. Er heerst grote chaos buiten de hekken, want er lopen nog huisdieren op het terrein en de politie en de beveiligers laten niemand meer naar binnen. Meerdere bewoners zijn met harde hand naar buiten gewerkt. Waaronder een dame op leeftijd die met bebloede lip de poort uitloopt. Ze is naar eigen zeggen met geweld haar woning uitgezet door de beveiligers van de eigenaars. De beveiliging reageert niet op het voorval. De vrouw is duidelijk in shock over wat haar is aangedaan. Een medebewoner neemt het woord: “We snappen best dat we hier niet eeuwig kunnen blijven, maar de manier waarop wij hier uitgezet worden is onmenselijk. We worden nu naar de Slibvelden in Amsterdam-Noord gestuurd wat letterlijk naast de afvoerput van Amsterdam is. Een hond in het asiel heeft het nog beter.”

Naarmate het middag wordt is het steeds drukker op het terrein. Medestanders van de ADM-ers komen om hun steun te betuigen. Rond het middaguur stopt er een ‘Soup-Truck’ met vrijwilligers die de bewoners voorzien van eten en drinken. Ondertussen zijn de politie en de beveiligers druk bezig de laatste volhardende bewoners van het terrein af te krijgen. Dat gaat niet zomaar. Het ADM terrein is twee keer uitgeroepen tot cultureel erfgoed door de Verenigde Naties. Volgens ADM-bewoner Daan wordt er een vies spelletje gespeeld door de gemeente: “De VN heeft aangegeven dat er mensenrechten geschonden worden en met een spoedvoorzieningsaanvraag willen ze dit tegengaan. Toch wordt er door de gemeente het label op ons geplakt van illegale krakers. Zodat het terrein nu weer in handen komt van de erfgenamen van de in 1997 geliquideerde vastgoedcrimineel Bertus Luske.” Er klinken meerdere geluiden vanuit de bewoners waarin zij de gemeente van Amsterdam en de politie ervan betichten onder een hoedje te spelen met de erfgenamen van Luske. Even verderop rijdt er een erfgenaam van Luske in een dure auto langs de oud-bewoners. Direct ontstaat er een klein opstootje. Boze ADM-ers bonken op de ramen van de auto en er ontstaat wat duw- en trekwerk met politie-agenten die het proberen te sussen. Dit lukt ook na enkele minuten, waarna de auto rustig doorrijdt.

Het voormalig ADM-terrein ligt in het Westelijk Havengebied van Amsterdam. Direct aan de oever van de rivier het IJ. De grond staat op naam van Chidda Vastgoed BV, het voormalige bedrijf van Bertus Luske. Op de website van het Havenbedrijf van Amsterdam staat dat “dit stukje haven haar oorspronkelijke havenbestemming weer terugkrijgt met onder andere een scheepswerf”. Op het moment van schrijven is de enige partij die zich zeker gaat vestigen op de grond het bergingsbedrijf ‘Koole BV’. Volgens een voorlichter van het Havenbedrijf is het de bedoeling dat er haven-gerelateerde activiteiten op het terrein gaan plaatsvinden, maar zij kunnen dat niet met zekerheid zeggen aangezien het private grond is.

De bewoners zien met lede ogen aan hoe bulldozers het terrein opkomen. Politie-agenten zeggen er niet van uit te gaan dat de persoonlijke eigendommen en kunstwerken van de bewoners zullen worden gesloopt. Ze kunnen echter niks beloven aangezien de werklui niet door de politie worden aangestuurd.

Rodolfo, een Argentijnse zestiger, is in zijn pyjama de straat op gezet. Voor Rodolfo kwam de hardhandige manier waarop hij zijn huis is uitgezet extra hard aan, hij heeft namelijk een oorlogstrauma uit Argentinië, vertelt hij. Rodolfo heeft 5 katten, waarvan er 1 al sinds de ochtend binnen zit zonder voer. Hij is in paniek over het lot van het beestje, maar de politie zegt niets te kunnen doen voor de kat. Ruim voor de kerst was het al bekend dat de bewoners op 7 Januari het terrein moesten verlaten, dus de politie ziet het als eigen verantwoordelijkheid. Rond vijf uur s’middags krijgt Rodolfo te horen dat de kat veilig naar buiten gebracht is. Dat stelt hem gerust. 

Het begint te regenen en het loopt inmiddels tegen de avond. De bewoners willen niet weg omdat er geen duidelijkheid gegeven kan worden wat er met hun eigendommen gaat gebeuren. Er gaan geruchten dat de kunstwerken worden verscheept en dat ze die tegen flinke bedragen dan terug moeten kopen. De politie weet na de hele dag niks met de bewoners gecommuniceerd te hebben te vertellen dat ze vandaag hun eigendommen en huisdieren zeker niet zullen krijgen. De groep weet even niet meer wat ze nu moeten. Sommigen gaan toch maar naar de slibvelden, anderen maken zich op om te protesteren voor het politiebureau in Osdorp. Eén ding is zeker: Op het ADM- terrein zullen ze vannacht voor het eerst sinds lange tijd niet slapen.

De volgende dag blijkt dat er die maandagnacht direct woningen, werkplaatsen en eigendommen van de bewoners vernield zijn. Zij denken dat de beveiliging van Chidda Vastgoed BV er heeft huisgehouden. De gemeente heeft dit dinsdag stopgezet.