Oranje heeft goede kansen op het eEK “Als we kampioen worden zing ik het volkslied uit volle borst.”

Virgil van Dijk en de rest van het Nederlands elftal zitten komende zomer noodgedwongen thuis, maar Nederland kan toch Europees kampioen worden. Hoe zit dat? Door de Coronacrisis liggen alle internationale toernooien stil, op één na. Op 23 en 24 mei is het officiële eEURO2020 in Londen. En Nederland is daarbij. Eldridge O’Niel en Yos Sonneveld vertegenwoordigen het Nederlands team. Twee Pro Evolution Soccer spelers die horen tot de beste van de wereld. Normaal komen zij uit voor Manchester United en Celtic, waar zij een profcontract hebben. We spraken hen over hun bestaan als esporter en hoe zij hun kansen inschatten op het EK. Kan Nederland winnen?

Het Theatre of Dreams voelde als thuiskomen. Jarenlang heeft de dertigjarige Eldridge O’Niel, met als gametag E_C_Oneill, geploeterd en gedroomd van een leven als esporter. Op een haar na was hij gestopt. De ambitie om een leven als esporter op te bouwen vergde veel. Van zijn relatie. Van hemzelf. De combinatie werk en esporten was zwaar. Als hij moe thuiskwam van zijn werk, presteerde hij ‘s avonds minder goed tijdens online voetbalwedstrijden. Financieel was het sappelen. Gelukkig betalen de inspanningen zich uit. Via Celtic werd hij esporter van één van de grootste voetbalclubs ter wereld: Manchester United. Nu leeft hij zelf zijn droom en is het voetbalspel Pro Evolution Soccer (PES) zijn theater. Op 23 en 24 mei komt hij uit voor Nederland op het eEURO 2020, de digitale tegenhanger van het EK, onder auspiciën van de UEFA.

“Ik ken de club via mijn broertje,” vertelt O’Niel. “Hij speelde in de jeugd van Ajax maar werd door Manchester United gescout en ging in Engeland wonen. Door hem kwam ik vaak op Old Trafford en het trainingscentrum van de club. Nadat Manchester United mij vroeg als esporter bezocht ik wederom de club. Ik had direct weer warme gesprekken met de mensen uit de tijd dat mijn broertje daar speelde. United is echt een familieclub. Dat ik nu hen nu vertegenwoordig als gamer is een onbeschrijfelijk gevoel. Dit heb nooit durven dromen.”

Ook de 26-jarige Sonneveld, beter bekend als Indominator, kan nauwelijks geloven wat hem overkomen is. Voor de grap deed hij mee aan een PES-toernooi, omdat zijn vrienden zeiden dat hij talent had. Prompt kwalificeerde hij zich voor het Nederlands kampioenschap maar sneuvelt in de kwartfinale. Hij gaat stug door met spelen. Dit betaalt zich uit want in 2017 wordt hij Nederlands kampioen en in 2018 tweede van de wereld. Deze prestaties openen de poort naar Celtic. Hoewel hij moest stoppen met zijn HBO-studie, een keuze die niet iedereen in zijn directe omgeving begreep, rijkt zijn roem inmiddels tot Zuidoost-Azië. Fans daar willen tijdens toernooien met hem op de foto en vragen om een handtekening.

Sonneveld: “Als jongetje had ik de ambitie om proefvoetballer te worden. Ik speelde eerste klasse in het amateurvoetbal bij Veense Boys. Op redelijk hoog niveau dus. Door blessures moest ik vroegtijdig stoppen. Dat je via je hobby dan in Celtic Park terecht komt en onderdeel wordt van zo’n grote club is heel mooi. Medewerkers van de club behandelen mij als een echte voetballer.”

O’Niel en Sonneveld spelen een tijdje samen bij Celtic in de eFootball Pro competitie van PES, totdat O’Niel een transfer maakt naar United. Ze leven het wonderbaarlijke leven van internationale voetbalprofs. Om de twee weken vliegen ze naar Barcelona om daar een uit- en thuiswedstrijd te spelen tegen een van de negen deelnemende clubs aan de competitie, zoals FC Barcelona, Juventus of Bayern München. De wedstrijden zijn op YouTube of Twitch te volgen en PES -liefhebbers van over de hele wereld kijken mee. PES (van uitgever Konami) is de tegenhanger van het voetbalspel FIFA van Electronic Arts. PES-wedstrijden zijn anders, maar tegelijkertijd hetzelfde als een analoge wedstrijd.

“Ik heb twee teamgenoten bij Manchester United en we spelen tegelijkertijd een wedstrijd. We besturen dus met zijn drieën 11 spelers,” legt O’Niel uit. “Daar komt veel samenwerking bij kijken. PES is tactisch. Door goed positiespel kun je een verdediging aan flarden spelen. In die zin is PES realistischer dan FIFA. Daar spelen skill moves en trucjes een meer doorslaggevende rol.”

“Tijdens de wedstijd zitten we naast elkaar met ieder een eigen scherm. Via koptelefoons kan ik met mijn teamgenoten van Celtic communiceren,” vult Sonneveld aan. “Een van hen is mijn tweelingbroer. De koptelefoons zijn nodig om het geluid van de supporters in de zaal weg te filteren. We hebben afspraken over hoe we spelen. Bijvoorbeeld wie druk zet op welk moment. Ik ben degene die tijdens de wedstrijd mijn medespelers aanstuurt via de koptelefoon.”

Rustig en kordaat worden de tactische instructies gegeven. Emoties leiden alleen maar af in de hitte van de strijd. Zelfs na een goal waren spelers in het begin emotieloos als dronepiloten na een precisiebombardement. Dat zag er wat raar uit voor de kijkers, dus nu tonen de esporters meer emoties als ze scoren. Soms zijn de emoties ook onderdeel van de psychologische oorlogsvoering, net als dissen, hoewel de onderlinge sfeer buiten de wedstrijden ontspannen is. De teams treffen elkaar iedere twee weken in Barcelona en de wedstrijddagen voelen als een familiebijeenkomst. Oud zeer werkt dan alleen maar averechts, terwijl de wedstrijdspanning en de aandacht al genoeg vraagt van de spelers.

O’Niel heeft een eigen strategie om hier mee om te gaan. “Gezond eten. Goed uitrusten. Genoeg slapen. Het helpt allemaal om fit aan de aftrap te staan en om met de spanning van een pot om te gaan. Hoewel ik altijd zelf motivatie heb om elke pot voor United te winnen, luister ik naar muziek en kijk motivatie filmpjes om mij voor te bereiden op een wedstrijd. Ik heb een lange playlist met liedjes, bijvoorbeeld “Niet meer terug” van Broederliefde. Of speeches van Eric Thomas, een ex-dakloze die nu een van de beste motivatie sprekers is.”

Sonneveld beaamt de druk die bij het spelen van de wedstrijden komt kijken. “In het begin was ik wel zenuwachtig als ik op een podium moest spelen, met camera’s op je gericht en publiek in de zaal. Maar alles went. Om de wedstrijdspanning tegen te gaan, denk ik nu gewoon ‘ik hoor bij de besten van de wereld’. Niemand kan mij wat maken. Laatst speelden we een wedstrijd met Celtic waar 2 miljoen mensen naar keken. Op het moment dat ik speelde had ik dat niet door, dan denk ik aan niets anders dan aan spelen. Pas achteraf besefte ik ‘wauw dat zijn wel heel veel mensen die naar een wedstrijd van mij hebben gekeken’.”

De broodnodige mentale afleiding krijgt Sonneveld door zijn baantjes overdag. Hij werkt als freelance grafisch vormgever en voor een bungalowpark. Onder andere helpt hij daar Indiase expats hun weg te vinden in Nederland. Hoewel hij prima kan rondkomen van zijn inkomsten bij Celtic, houden deze werkzaamheden hem fris ter voorbereiding op de dagelijkse avondtraining.  

Spelen tegen de computer helpt beide spelers niet beter te worden. Omdat de computer te slecht is, trainen Sonneveld en O’Niel met hun teamgenoten tegen directe concurrenten. Het afspreken gebeurt zoals jonge voetballertjes doen. Vanavond om acht uur op het trapveldje in de buurt. Alleen is het pleintje virtueel en ligt het in Turijn of München. In de onlinewereld bestaan geen grenzen.

Trainingen doet O’Niel altijd vanuit zijn huis in Nederland. Hij woont niet in Engeland. Alleen voor verplichtingen bij de club en de wedstrijden in Barcelona vliegt hij heen en weer. “We trainen twee sessies van twee uur, waarbij we verschillende tactieken uitproberen. Meestal beginnen we om een uur of zes ‘s avonds en stoppen we om tien uur. Ik zit dan in Nederland achter de console. En mijn teamgenoten van United in Schotland en Frankrijk. Het is jammer dat we fysiek niet bij elkaar kunnen zijn tijdens trainingen. Wij overleggen over het spel via de party chat. Als je bij elkaar over de vloer komt, zoals bijvoorbeeld de spelers van AS Monaco, gaan dingen makkelijker. Zij kennen elkaar door en door en zijn als broers voor elkaar. ”

Sonneveld en zijn team trainen ook niet in Schotland. “Naast partijtjes met zijn drieën trainen we bij Celtic individuele vaardigheden. Het gebeurde in wedstrijden nogal eens dat we de bal verloren als we een een-tegen-een duel aangingen met een tegenstander in de rug. De enige manier om dit op te lossen is veel online een-op-een potjes te spelen. Hierdoor oefen je veel op individuele duels en word je beter.”

Alle bloed, zweet en tranen leverde een mooi extraatje op. Virgil van Dijk en de rest van het Nederlands elftal zitten komende zomer noodgedwongen thuis, maar O’Niel en Sonneveld houden de nationale eer hoog tijdens de digitale variant van EURO2020. Ze moesten zich wel eerst kwalificeren voor de selectie van eOranje via een onlinetoernooi georganiseerd door de KNVB. De beste acht spelers speelden op de KNVB-campus voor de twee felbegeerde plekken. Sonneveld en O’Niel waren de uitverkorenen. In een pool met onder andere Denemarken en Zweden dwongen zij vervolgens eclatant plaatsing af voor eEURO2020.

Het eindtoernooi met 15 andere landen vindt plaats op 23 en 24 mei. In poule C treffen O’Niel en Sonneveld Kroatië, Luxemburg en Montenegro. De finaleronde zou eigenlijk plaats vinden in een studio in Londen, compleet met fans van de nationale teams. Helaas gooit de corona crisis roet in het eten. eEURO2020 is wel live te volgen via het streamingkanaal van de KNVB en de UEFA.

“We spelen de wedstrijden nu vanuit huis,” verzucht Sonneveld “Dat maakt de omstandigheden niet ideaal.” Het is bijvoorbeeld niet bekend hoe de UEFA zeker weet of de spelers daadwerkelijk zijn wie ze zeggen te zijn. Daarnaast veranderde de opzet van de wedstrijden. Het was de bedoeling om in een duo te spelen. Nu is dat een tegen een. Dat is wat minder dynamisch. Qua techniek zal het spannend worden. Houdt bijvoorbeeld de verbinding het? Is deze snel genoeg? Ondanks de onzekerheden heeft de rustige Sonneveld er zin in. “Dat ik voor het Nederlands elftal uit mag komen, had ik nooit durven dromen toen ik begon met PES. Het is echt ongelofelijk. Als we kampioen worden zing ik het volkslied uit volle borst,” grinnikt hij.

De meer extraverte O’Niel brandt van verlangen en ambitie. “Het EK is het enige waar ik de afgelopen weken mee bezig ben. Om daar goed presteren.” Het zal zwaar worden met toplanden als Duitsland, Spanje, Italië en Frankrijk in het deelnemersveld, maar een tekst van Broederliefde geeft houvast: 8 van de 10 die het niet redt, je moet geloven in jezelf, hey believe that.