Recordaantal kinderen op de vlucht. De nood neem toe

Op de Internationale Dag van de Rechten van het Kind publiceert UNICEF een alarmerend rapport: wereldwijd dreigen steeds meer kinderen af te glijden in armoede. Door bezuinigingen, aanhoudende conflicten en de gevolgen van de klimaatcrisis verliezen miljoenen kinderen toegang tot basisvoorzieningen die essentieel zijn voor hun gezondheid, veiligheid en ontwikkeling.

Conflicten en natuurrampen zorgen ervoor dat kinderen gedwongen worden hun huis te verlaten. Ze hebben geen controle over de crises die hen overkomen, maar zijn wel oververtegenwoordigd in de wereldwijde vluchtelingenpopulatie, schrijft Unicef in het rapport dat zij vandaag, op de Internationale Dag van de Rechten van het Kind publiceerden.

Foto: Ahmed Akacha, Pexels.

In Engeland stond de positie van kinderen deze week centraal, na felle discussies over de nieuwe asielplannen van minister van Binnenlandse Zaken Shabana Mahmood. In haar voorstel beweert zij dat sommige asielzoekers hun kinderen inzetten om uitzetting te voorkomen. Een van de meest controversiële maatregelen is het plan om financiële steun aan gezinnen waarvan de asielaanvraag is afgewezen stop te zetten. Een maatregel die volgens critici vooral kinderen raakt. Politicus en voormalig kindvluchteling Alf Dubs beschuldigde Mahmood ervan “kinderen als wapen” te gebruiken.

Nog nooit waren er zoveel kinderen ontheemd als nu

De politieke discussie vindt plaats in een tijd waarin nog nooit zoveel kinderen ontheemd zijn. Eind 2024 waren bijna 50 miljoen kinderen op de vlucht voor oorlog en geweld, blijkt uit UNICEF-cijfers. Het aantal is de afgelopen vijftien jaar bijna verdrievoudigd, van 17 miljoen in 2010 naar 48,8 miljoen in 2024. Veel van de kinderen komen uit Soedan, Myanmar, Gaza, de Democratische Republiek Congo en Afghanistan. Ook werden er tussen 2018 en 2024 meer dan 2,3 miljoen kinderen als vluchteling geboren.

Opgroeien in een conflictgebied

Niet alleen het aantal kinderen dat als vluchteling wordt geboren stijgt: ook meer kinderen dan ooit groeien op in conflictgebieden. Volgens het Peace Research Institute Oslo woonden in 2024 meer dan 520 miljoen kinderen binnen 50 kilometer van gewapende conflicten. Dat zijn één op de vijf kinderen wereldwijd.

Ernstige schendingen van kinderrechten met 30 procent toegenomen

De gevolgen daarvan zijn schrijnend. Save the Children meldt dat in 2024 maar liefst 41.763 ernstige schendingen van kinderrechten zijn geverifieerd, een stijging van 30 procent ten opzichte van een jaar eerder. Het gaat onder meer om moord, verminking, ontvoering, rekrutering en seksueel geweld. Gemiddeld werden 78 kinderen per dag slachtoffer van zulke misdrijven.

De hulp neemt af maar de nood neemt toe

De situatie wordt verergerd doordat regeringen wereldwijd ontwikkelingshulp terugschroeven. Dit jaar trok de VS de financiering via USAID in, wat een groot gat veroorzaakt in de internationale hulpverlening. Ook Nederland bezuinigt fors: vanaf 2027 wordt jaarlijks 2,4 miljard euro gekort op ontwikkelingssamenwerking.

Volgens het medische tijdschrift The Lancet kunnen deze bezuinigingen wereldwijd leiden tot de dood van 4,5 miljoen kinderen onder de vijf jaar vóór 2030. UNICEF waarschuwt dat nog eens zes miljoen kinderen komend jaar niet naar school zullen gaan als gevolg van de mondiale financiering crisis.

“Te veel kinderen werden al van hun basisbehoeften beroofd, zelfs voordat de wereldwijde financieringscrisis de situatie nog veel erger dreigde te maken,” zegt UNICEF-directeur Catherine Russell.

Hoewel vrijwel alle landen het VN-Verdrag inzake de Rechten van het Kind al decennia geleden hebben ondertekend en geratificeerd, groeit het aantal kinderen dat moet vluchten, dat opgroeit in conflictgebieden en dat dagelijks wordt geconfronteerd met schendingen van hun rechten. Kinderrechten staan wereldwijd onder enorme druk.