Tayrona: Luilekkerland voor de echte ecotoerist

“Tayrona, Tayrona, Tayrona!”, schreeuwen buschauffeurs voor de ingang van de markt in de Colombiaanse kustplaats Santa Marta. Vanaf deze plek vertrekt elk kwartier een bus naar de ingang van Nationaal Park Tayrona. Het 20 miljoen jaar oude natuurgebied geeft ecotoeristen uit de hele wereld de mogelijkheid om natuurvriendelijk te kamperen en te genieten van haar rustige stranden en tropische temperaturen.

Nationaal Park Tayrona ligt in het noorden van Colombia aan de Atlantische Oceaan en beslaat 150.000 hectare. Het gebied kent tropisch regenwoud, savanne, woestijn- en berggebied en de gelukkige reiziger komt onderweg een groep apen, een capibara of een tropische vogel tegen. Vanaf de ingang van het park vertrekken taxibusjes die toeristen iets verder het park inbrengen, maar daarna is Tayrona volledig autovrij.

Het in stand houden van de ecosystemen in Tayrona is prioriteit van iedereen die er werkt. Het autoverbod is een onderdeel van de maatregelen die in het park gelden om de flora en fauna onaangetast te laten. Het PNN, de landelijke organisatie voor nationale parken in Colombia beheert het gebied. Marta Jiménez is hoofd van Tayrona en vertelt dat er een speciaal plan is opgesteld, bedoeld om de ecosystemen in tact te houden. “Er is altijd een bepaalde impact op een natuurgebied waar mensen verblijven, maar om die reden geldt voor elk deel van het park een bepaalde capaciteit”, vertelt ze. “Zo geldt op een van de stranden een maximum van 350 personen.”

Hoewel de ecologie voorop staat in het park, wordt de gemiddelde toerist die ernaartoe reist om te recreëren niet constant geconfronteerd met alle maatregelen. Er zijn een aantal voorwaarden waar iedereen zich aan moet houden. Zo wordt er in het park geen chloor gebruikt, wordt alles gerecycled en is er een gesloten watersysteem. Al het water stroomt terug naar de bron. Verder mag er geen plastic meegenomen of weggegooid worden. Op de stranden staan borden waarop verzocht wordt om ’s nachts niet met zaklampen te schijnen, omdat dit de schildpadden verstoort die in het donker eieren leggen. Op de campings gaan ’s nachts alle lichten uit waardoor er in de hele omgeving geen lampje meer brandt. Dus donker is echt donker.

Aviatur

Overnachten in Tayrona kan in tenten, huisjes of de meest populaire optie: een hangmat. De hangmatten van camping Yuluka hangen als witte cocons naast elkaar met klamboes eromheen. Deze camping wordt beheerd door Aviatur, de grootste reisorganisatie van Colombia. Aviatur verzorgt een deel van het toerisme in Tayrona. Voorheen werd alles door het park zelf beheerd, maar er ontstond behoefte aan een organisatie die gespecialiseerd is in toerisme. Behalve de camping van Aviatur zijn in Tayrona nog andere verblijfplaatsen te vinden van particuliere eigenaars.

“Naast camping Yuluka beheren we ook een restaurant en een aantal luxe ecohabs”, vertelt Roberto Negrete Navarro, de directeur van Aviatur.  “De ecohabs hebben warm water, ontbijt, internet, ventilatoren, flatscreens, een groot bed en een jacuzzi op het strand.” De luxe van een ecohab komt aardig in de buurt van een goed hotel, maar een echt hotel kent Tayrona niet. Toen president Santos in 2011 het plan presenteerde om een zevensterrenhotel te openen klonk er protest uit het hele land. Het Ministerie van Milieu suste de zaak door te laten weten dat zij niet op de hoogte waren van het plan.

Indianen

Doordat Santos voor zijn beurt sprak ontstond er commotie op Facebook en Twitter. Er werden speciale petitiepagina’s aangemaakt die de bouw van het hotel door de resortketen Six Senses moest voorkomen. Six Senses staat wereldwijd bekend om het vestigen van ecotoeristische projecten. Er werd negatief gereageerd omdat het hotel in de nabijheid van indianen zou worden gebouwd. In de wet is vastgelegd dat de grond en eigendommen van indianen altijd beschermd moeten worden. Respect verdienen ook de heilige plaatsen die in Tayrona te vinden zijn en nog afstammen uit de zesde en zevende eeuw.

Niet alleen de indianen waren fel tegen het hotel, maar ook milieuactivisten lieten van zich horen. Ze schreven een brief aan de president en een aantal afgevaardigden reisden naar Washington om over het initiatief te praten met twee internationale banken. Het Colombiaanse dagblad El Espectador schrijft dat ‘Banco Interamericano’ en ‘Banco Mundial’ geld wilden lenen om het hotel te financieren. Onder de Colombiaanse bevolking leefde het incident ook. Binnen twee weken had de speciale Facebookpagina ruim 20.000 sympathisanten.

Negrete is geen tegenstander van de bouw van een groot hotel. “In de ecohabs en op Yuluka doen we alles ecologisch en wordt alles gerecycled”, zegt hij. “Dit kan in een hotel ook en ik weet eerlijk gezegd niet of de particuliere campings per sé natuurvriendelijker te werk gaan dan een gespecialiseerde hotelketen.”

Marta Jiménez is de komende maanden bezig met een campagne rond Tayrona waarin bewustwording centraal staat. Ze reageert dan ook afwijzend op het particuliere initiatief. “Op dit moment willen we juist behouden wat er is en daar goed mee omgaan. We willen jongeren in Colombia onderwijzen over het park en ze laten participeren in verschillende projecten.”

De bewustwording van bezoekers is voor Jiménez belangrijk, omdat de meeste toeristen vooral op het park afkomen om te genieten van de stranden en het warme weer. Met haar immense rotsen, dichtbegroeide jungle en wilde zee is Tayrona  dan ook een begrip in Colombia. In het hoogseizoen in de maanden december, januari, juni en juli stroomt het natuurgebied als best bezochte park vol met mensen uit het hele land. In 2010 waren er alleen al in de maand januari ruim 62.000 bezoekers. Tayrona is niet alleen een plek om te ontspannen, maar door haar diversiteit aan landschappen is het park een Luilekkerland voor ecotoeristen uit de hele wereld.