Geslachtsverandering na een gebroken hart

Doof, een vriendin die vreemdgaat en geslachtsverandering. Het zijn zomaar enkele aspecten uit het veelbewogen leven van Chaca Mranggi. De Indonesische won in 2007 de landelijke Miss Transgender verkiezing.

In de verte klinkt het geluid een paar brommers, ze komen steeds dichterbij. “Dat is Chaca”, zegt Hanna Nur Haqiqi enthousiast. Ze staat op en loopt over het universiteitsplein naar haar toe. Enigszins verlegen stapt Chaca af. Ze oogt groot naast drie haar vrienden, wat wordt versterkt door haar strakke, geruite top. Haar zwarte hoofddoek benadrukt de langwerpige vorm van haar gezicht. “Hallo”, groet Chaca in gebarentaal. “Wat leuk om je weer te zien, Hanna.”  Anggres Rukmana  en Arha Fattah sluiten zich bij hen aan. Ze zoeken een plaatsje op het plein. Arha lacht vrolijk als hij de gesprekken van de dove Anggres en Chaca vertaalt. Hij heeft zichzelf gebarentaal aangeleerd en helpt de meiden graag als tolk.

Chaca is niet volledig doof, maar ze hoort erg slecht. “Ik had tot mijn zesde regelmatig epileptische aanvallen. Mijn gehoor en spraak gingen stap voor stap achteruit”, gebaart Chaca. Nu kan ze met haar gehoorapparaat één-op-één-gesprekken verstaan in combinatie met liplezen. Naar meerdere personen tegelijk luisteren is niet mogelijk, laat staan colleges volgen.

Toch studeert de 28-jarige aan de Universitas Islam Negeri (UIN)  in Yogjakarta. Haar toelating was niet makkelijk. "Ik heb acht jaar gewacht tot ik werd toegelaten op een universiteit. De UIN is de enige instelling die mij als dove accepteert.”  Andere universiteiten lieten haar niet toe, omdat ze bang waren voor de kosten van extra voorzieningen. Het studeren vraagt wel wat van Chaca’s doorzettingsvermogen. “Er zijn geen speciale aanpassingen. Het is lastig om colleges te volgen, omdat er geen tolk aanwezig is. Ik vraag soms hulp aan medestudenten, maar zij moeten ook opletten”, vertelt de sociologie-studente, terwijl ze haar gebaren ondersteunt met een paar ongemakkelijk uitgesproken Indonesische woorden.

Mannenstem

Chacha’s stem klinkt vrij zwaar, zeker in vergelijking met Anggres die spreekt met hoge klanken. Dat is ook niet verwonderlijk. Chaca is transgender en gaat sinds 2004 als vrouw door het leven. Haar omgeving heeft er weinig problemen mee, maar dat was in het begin wel anders.

“Allahu ākbar, āllahu ākbar”. De zangerige, Arabische gebedsoproep onderbreekt het gesprek. "Het is tijd om te bidden", zegt Arha, terwijl hij naar de moskee wijst. Het schemert, maar het is buiten nog warm en vochtig. De vier vrienden lopen door de poort van de moskee en plaatsen hun schoenen voor de ingang. Behalve Chaca. "Chaca is christelijk”, legt Hanna uit. "Ze draagt een hoofddoek, omdat het verplicht is op deze islamitische universiteit.”

Volgens Chaca is het niet moeilijk om hier als christen te studeren. De universiteit heeft ook geen moeite met haar transgender. Ze wordt niet gediscrimineerd. Maar zich als vrouw inschrijven, dat lukte niet. Er staat ‘man’ in de administratie. Daarom huurt ze ook een kamer in een mannelijke wijk naast de universiteit.

Chaca nodigt haar vrienden bij haar thuis uit. Ze zet haar schoenen op de betonnen vloer in de donkere gang en loopt haar studentenkamer binnen. De kamer heeft zachtgroene muren en een blauwe vloer met bloemetjes. Het ziet er oud en verwaarloosd uit, wat wordt versterkt door de muffe geur en de tralies voor het raam. "Ga zitten", zegt Chaca terwijl ze naar haar matras op de grond wijst. Anggres, Arha en Hanna nemen plaats.

Chaca en Angrres hebben elkaar twee jaar geleden ontmoet bij Pusat Studi dan Layanan Difabel (PSLD), een organisatie die opkomt voor gehandicapte studenten. Sinds die tijd ondersteunt Chaca haar jongere vriendin bij het studeren. Angrres vertelt giechelend over hun eerste ontmoeting. “Ik vroeg Chaca of zij ook doof was, en zij vertelde dat we dezelfde handicap hebben. Het viel me wél op dat Chaca anders was.”

Gewone jongen

Dat anders zijn, was in Chaca’s kinderjaren nog niet zichtbaar. Ze had niet het gevoel dat ze in het verkeerde lichaam zat, zoals vaak het geval is bij transgenders. "Ik was een normale jongen. Ik hield vroeger gewoon van jongensdingen”, beweert ze. Op de middelbare school ging ze dan ook gewoon als man door het leven. Ze had zelfs een vriendin en ze zouden gaan trouwen, maar dit liep onderverwacht anders. Chaca vertelt bedroefd dat het een omslagpunt was in haar leven. "Mijn vriendin is vreemd gegaan. Ze was zwanger van iemand anders. Mijn hart was echt gebroken.”

Ze staat op en rommelt in de groen-zwarte ladekast, op zoek naar een foto uit haar jongenstijd. "Kijk, dit ben ik", zegt ze, terwijl ze de foto’s voor zich houdt. Ze staat er in een danspose op. Haar haren zijn kort en ze is gekleed in een rood colbert.

Liefdesverdriet

“Mensen vonden me knap als man, maar ik vind het mooier om vrouw te zijn”, licht Chaca toe terwijl ze de foto’s bekijkt. Ze begon zich in het vrouw-zijn te interesseren toen ze als 19-jarige in Yogjakarta kwam wonen en homo's, lesbiennes en transgenders ontmoette.

Toch komt het volgens Chaca niet alleen door haar vrienden. Liefdesverdriet speelde een belangrijke rol. “Ik was zwak na de gebroken relatie en ik had veel verdriet", legt ze uit. Volgens haar was dit de reden om vrouw te worden. En haar familie? “Eerst vonden ze het niet leuk, maar nu begrijpen ze mijn keuze. Ik had tenslotte een groot gebroken hart door het afgelaste huwelijk.”

Chaca had het in het begin niet makkelijk als transgender. Ze werd gediscrimineerd door mensen in haar omgeving. Ook had ze problemen met de politie. “De politie hield in die jaren een soort razzia. Ik ben een paar keer opgepakt, omdat ze dachten dat ik bedelde of nachtwerk deed. Transgender zijn was legaal, maar dat werk was toen verboden”, vertelt Chaca. Ze vertelt het ogenschijnlijk zonder emotie. Al komt dat misschien doordat ze haar verhaal in gebarentaal vertelt en via geschreven woorden die ze geduldig op een briefje schrijft.

“Het was een vergissing van de politie. Ik prostitueerde niet”, vervolgt ze. “Ik heb één tot twee dagen vastgezeten.” Chaca is uiteindelijk vrijgelaten, omdat zij een brief bij zich had van de vrouw van de sultan van Yogjakarta. Ze had haar om bescherming gevraagd, omdat ze al vaker was lastiggevallen door de politie. “Hier staat dat ik als transgender burger ben en dat ze me niets mogen aandoen”, vertelt ze terwijl ze de brief laat zien.

Make-up

Chaca wil zich graag opmaken. Opgetogen pakt ze een grote make-up doos met rouge, lippenstift en zo’n dertig kleuren oogschaduw. Ze legt het geordend op de grond naast de crème, haar oogpotlood, het spiegeltje en de nepwimpers.  “Ik begin met rouge”, licht ze toe. Haar armbanden rinkelen als ze het met twee handen opsmeert.

Chaca heeft haar hoofddoek afgedaan en draagt haar haren in een knot. Haar gespierde lichaam en brede schouders zijn goed zichtbaar in haar T-shirt van de dovenorganisatie. Ze heeft de oogschaduw en eyeliner zorgvuldig aangebracht en begint met de nepwimpers. “Ik doe graag meerdere nepwimpers op. Dat lijkt vrouwelijker.”

Chaca is ervaren met het opdoen van make-up. Niet verwonderlijk ook, want ze heeft modellenwerk gedaan. In 2007 won ze zelfs de Indonesische Miss transgender-verkiezingen. “Ik was zo blij toen ik won. Mijn ouders waren ook trots. Ik ben nu een professional”, vertelt Chaca die naar eigen zeggen beroemd is in Yogjakarta. Ze houdt van traditionele dansen en heeft kleding ontworpen voor de tv-advertenties van Miss Universe 2009.

Vagina uit Thailand

Met haar rode lippen, lange oorbellen en dubbele nepwimpers, is Chaca meer opgedost dan de gemiddelde vrouw. Binnenkort wil ze er nog meer van genieten: ze neemt hormooninjecties voor borsten. “Ik moet een half jaar lang, elke maand een injectie nemen. Ik heb er nu vier gehad.” Toch moet Chaca nog even sparen voor haar grote droom. “Een vagina kost in Singapore 25 tot 30 miljoen roepia, en in Thailand 15 miljoen. Als ik genoeg geld zou hebben, laat ik me opereren”, vertelt ze overtuigt.

Chaca zegt zeker te zijn van zichzelf. Er zijn veel jongens die haar leuk vinden en ze heeft als transgender al een paar relaties gehad. “Met gewone jongens”, benadrukt Chaca. Soms wordt ze benaderd door homo’s of door jongens die interesse hebben in haar transgender, maar daar gaat ze niet op in. “Ik val niet op homoseksuelen. Ik wil een normale relatie.” Op het moment heeft ze contact met een jongen uit India. Hij is modeontwerper. Toch is ze voorzichtig. Ze heeft slechte ervaringen met een jongen. “Mijn ex-vriend heeft mijn geld gestolen. Ik moet meer selectief zijn als ik een relatie aanga, want hij maakte me erg verdrietig.”