Voetbal vormt een uitlaatklep voor townshipkinderen

Plezier maken is voor kinderen in de townships van Kaapstad, Zuid-Afrika, ontzettend belangrijk. “Ze zullen zien dat er meer op de wereld is dan criminaliteit”, stelt gymdocent Rik Gubler.

Sporten is een goede uitlaatklep, een soort uitdaging. Voetbal is de meest voorkomende sport in de townships. Op de vraag waarom antwoordt Rik Gubler: "Gewoon, omdat ze het leuk vinden’’. Hij is afgestudeerd aan de Academie voor Lichamelijke Opvoeding (ALO). Om ervaring op te doen vertrok Rik naar Zuid-Afrika. Hij geeft gymles aan kinderen uit de townships. "Ik heb hier geleerd hoe belangrijk sporten voor kinderen is. Het is niet echt het sporten zelf. Natuurlijk is het goed voor de motoriek, maar het draait eigenlijk om het sociale deel. Ze leren met elkaar om te gaan en samen te werken."

Bafanakids is een organisatie die ervoor zorgt dat deze kinderen kunnen voetballen. "De mensen zijn er erg arm, dus er is geen geld voor sport", vertelt Rik. "Een bal kost geld, en dat is er niet. Gelukkig zijn er organisaties die ervoor zorgen dat sporten wel mogelijk wordt."

Loyiso Mfuku is de coördinator van Bafanakids. Ook hij vertelt dat sporten goed is voor de kinderen om sociale vaardigheden te ontwikkelen, zoals het met elkaar omgaan. "Het houdt ze van de straat, ze leren over het leven, om respect voor anderen te hebben. Voetbal wordt daarbij gebruikt om dit kinderen bij te brengen. Er is een soort van ruimte om bij elkaar te komen, waar je de mogelijkheid hebt om je dromen te volgen.’’

Nederlands tintje

Bafanakids is drie jaar geleden opgericht met behulp van Hans Vonk. Hij was onder andere doelman in het Nederlands Elftal en speelde bij RKC Waalwijk, FC Heerenveen en Ajax. In 2009 is hij naar Ajax Cape Town gegaan. "Hans Vonk gaf hoop aan kinderen en was een rolmodel", vertelt Loyiso.

Het draait het er bij Bafanakids niet om wie de beste is, het is een combinatie van plezier en kwaliteit. Kinderen die echt goed zijn kunnen verder komen. Zo heeft de organisatie een sterke relatie met Ajax Cape Town, dus komt het wel eens voor dat een stervoetballertje daar naartoe verhuist. "Voetbal is geen oplossing voor de problemen, maar het helpt, en daar gaat het om", vertelt Loyiso. "Daarnaast is het natuurlijk geweldig om een getalenteerd kind dat verder wil gaan met voetballen een toekomst te geven."

Bedrijven kunnen ervoor kiezen Bafanakids te steunen. Voor 1.500 euro per jaar steunen zij de teams. Die kunnen van dit geld shirtjes kopen, een veilige plek creeëren om te voetballen en een uitje organiseren. Daarnaast kunnen de coaches van de teams training krijgen, verzorgd door Ajax Cape Town. "Het is geweldig dat bedrijven zich hiervoor inzetten. Het geld komt goed terecht en het helpt ons ontzettend", vertelt Loyiso. "Mede door de lancering van onze website, is de animo om ons te steunen, vergroot."

"Het voetbal wordt gebruikt om de kinderen een positiever beeld te geven over anderen in hun omgeving. Het is een teamsport, dus ze moeten samenwerken. Dat is iets wat ze vaak nog moeten leren. Daarnaast moeten ze ook loyaal zijn tegenover de tegenstander. Het moet sportief blijven", vertelt Loyiso. "Als ze geen sport kunnen beoefenen gaan ze meedoen aan slechte dingen, leert de praktijk. Ze komen in het criminele circuit terecht of gaan vechten op straat. Nogmaals, sporten is niet de oplossing voor hun problemen, maar het kan ze wel een heel eind op weg helpen."

"Het is heel mooi om te zien hoe graag de kinderen in de townships willen sporten", zegt Rik enthousiast. "Ze zijn gedisciplineerd en ze vinden het echt leuk te mogen sporten. Het is gewoon jammer dat er vaak wel sportvelden zijn, maar geen materiaal. Of het is zo dat het op de sportvelden gewoonweg niet veilig is.’’

Vertrek Hans Vonk

Vorig jaar is Hans Vonk teruggegaan naar Nederland. Tot die tijd ging het erg goed met Bafanakids, er kwamen steeds meer kinderen bij. "Sinds hij weg is, missen we een sleutelfiguur en is er minder vertrouwen", vertelt Loyiso. "We proberen het project succesvol te houden, maar weten niet goed hoe we dat moeten doen. Ik ben nu ook coördinator, maar ik mag niet in mijn eentje beslissingen nemen. Daardoor zit ik eigenlijk vast en kan ik niet verder komen."

Geïnspireerd door Vonk wilden de kinderen hun droom volgen, stelt Loyiso. "Ik ga er nu ook alles aan doen om ons weer succesvol te krijgen." Loyiso weet alleen nog niet precies hoe. "Ik zal alles geven om dit voor elkaar te krijgen. Ik heb er vertrouwen in dat het goed komt, dat we veel kinderen aantrekken en dat we veel kinderen kunnen helpen door middel van sport’’.

Loyiso glimlacht: "Het is een project naar mijn hart", vertelt hij. "Het is prachtig om de kinderen te leren dat ze broeders en zusters van elkaar zijn en geen vijanden. Dat ze deze boodschap oppikken en er iets mee doen geeft echt een kick. Je ziet de kinderen veranderen. Voor mij is er niks mooiers dan dit."