Dorpsdokter helpt te genezen van zwarte magie

Indonesië is een land met verschillende geloofsovertuigingen. Islam, christendom, boeddhisme en hindoeïsme. Maar er is iets waar de mensen nog meer in geloven dan hun eigen religie en dat is gunaguna, oftewel zwarte magie.

Molukkers op Ambon geloven heilig in zwarte magie. De familie Tahapary woont in een moslimwijk net buiten de stad Ambon. “We vergeten ons geloof niet, maar de oude zielen dwalen op aarde en treden soms ons lichaam binnen”, vertelt de vrouw genaamd Rugaya. Ze is vaak door een oude ziel verrast tijdens het slapen, maar bang is ze niet. “Het is niet iets magisch, het is er gewoon.”

Haar man Ismail heeft familie in Nederland. “Een familielid van mij was ziek. De doktoren in Nederland stonden voor een raadsel en konden hem niet helpen.” Als de ziekte niet te genezen is, komt dat volgens Ismail door zwarte magie. Zijn familie wist zich geen raad. Ze zijn speciaal naar Ambon gevlogen waar Ismail zijn familielid kon helpen. Genezing volgde. Ismail weet zeker dat er overal in de wereld zwarte magie aanwezig is, ook in Nederland. “In Nederland leven moderne mensen die gunaguna uit het oog zijn verloren, maar de Nederlandse Indonesiërs blijven erin geloven. Dit is onderdeel van hun cultuur.”

Witte magie

Bapak Sel Soukotta is een dorpsdokter in het dopje Waai op het Molukse eiland Ambon. Hij verdrijft zwarte magie in mensen, dit wordt ook wel witte magie genoemd. Bapak’s vader was ook dorpsdokter en hij leerde hem verschillende gebruiken. Dorpsdokters kunnen bijvoorbeeld communiceren met overleden voorouders. “Ik kreeg vanaf mijn negende jaar al dromen, maar daar deed ik weinig mee.” Pas op 40-jarige leeftijd toen hij weer een droom kreeg, wist hij dat hij dorpsdokter moest worden om andere mensen te helpen genezen. “In die droom bracht God de heer mij naar verschillende kerken in Saparua toe. Hij liet mij zien met welke planten en wortels ik mensen kan genezen van bepaalde ziektes", vertelt Bapak. Welke soorten planten en wortels dat zijn, moet volgens Bapak strikt geheim blijven.

Op de Molukken bestaat al eeuwenlang zwarte magie. Molukkers in Nederland vinden dat er niet gespot mag worden met gunaguna. De angst is zichtbaar in hun ogen te lezen. “Het is een stille kracht die niemand kan uitleggen”, vertelt een Moluks-Nederlandse man die graag anoniem wil blijven. “Iedereen heeft wel een verhaal over de gevolgen van zwarte magie.” Volgens de man is jaloezie vaak de reden om iemand ziek of zelfs dood te wensen. “Nee, mijn advies is om er niet in te verdiepen, want anders gaan ze ook iets bij jou doen.”

De oude Bapak doet dat juist wel. Hij ontdekte op de lagere school dat hij zijn rechterhand had gekregen om mensen te helpen. “Ik mag absoluut geen misbruik van die hand maken, want deze hand heb ik gekregen om de mensen te helpen”, vertelt hij ernstig. Met zijn magische rechterhand trekt Bapak symbolisch de ziekte uit een patiënt. “Ik kan mensen bewusteloos maken met mijn rechterhand. Ik hoef er niks voor te doen, als iemand naar de boom toeloopt dan kan ik met mijn rechterhand zorgen dat diegene flauwvalt.” De boom die hij bedoelt staat op een afstandje. Bapak zelf blijft in de deuropening van zijn huis staan. Hij laat er vaak iemand naar toelopen en maakt dan een bepaalde beweging met zijn hand. Volgens Bapak is zijn rechterhand wel de donkere kant. “Ik mag mijn kinderen ook absoluut niet slaan met die hand, want dan gebeuren er erge dingen.”

De behandeling

Het christendom speelt een belangrijke rol in Bapak’s leven. In zijn woonkamer hangt een schilderij met een afbeelding van Maria met het kindje Jezus. “Ik help iedereen. Het maakt niet uit of je een ander geloof hebt dan ik, maar wel op welke level van geloof je zit", vertelt de kleine oude man. Hij helpt ook mensen die arm zijn. “Ik gebruik mijn krachten in het goede. Wat mensen geven dat ontvang ik, wat niet genoeg is om mijn gezin te onderhouden dat vult God aan", vertelt Bapak vastberaden.

Een man komt binnen. Hij gaat zitten op een stoel in de woonkamer. Bapak gaat achter hem staan en legt zijn handen boven de man’s hoofd. Bapak begint de behandeling met Openbaring 22 vers 2. Bapak voelt waar de pijn zit en pakt het dan symbolisch vast en trekt het eruit met zijn handen. De man maakt een pijnlijk gebaar en schreeuwt het soms uit. Tijdens en na de behandeling zegt Bapak een gebed op. Soms geeft hij de patiënt een drankje. “Ik gebruik 99 bepaalde krachten uit de Bijbel.” Over welke dat zijn, wil hij niet uitweiden.

Bapak adviseert de man na de behandeling om terug te komen. Volgens Bapak is het een proces. De pijn komt uit de man zijn voeten. Bapak weet zeker dat iemand hem heeft vervloekt. “Alle ziektes komen uit je voeten. Ik zoek een ader of kanaal op en kan het dan genezen”, vertelt hij. De oude man wordt door iedereen opa genoemd, hij heeft verschillende ziekten weten te genezen door middel van zwarte magie. “Vaak vragen dokters uit het ziekenhuis mijn advies. Ze hebben dan een apart geval en weten niet wat de patiënt mankeert. Suikerziekte, borstkanker, tumoren in het hoofd, ik heb het allemaal genezen, zolang het met zwarte magie te maken heeft.” De oude man kan geen ziektes genezen die niet door zwarte magie zijn ontstaan. “Als iemand jou iets aandoet dan kan ik het genezen, maar een ziekte die gewoon is ontstaan, kan ik vaak niet genezen. Dit heeft ook weer te maken met in hoeverre je in mij gelooft.”

Geloven in genezing

Volgens hem staat het genezen van zwarte magie boven je geloof voor een God. “Als je het idee hebt dat een ziekte gebracht is door een mens, dan moet je een mens zoeken die je kan helpen genezen. Er is een Moluks gezegde 'Er zijn mensen die kunnen scheiden en er zijn ook mensen die gereedschap hebben om daadwerkelijk het werk te kunnen doen'. Ik ben zo iemand die het met zijn gereedschap kan maken.”

“Je moet erin geloven dat ik je kan helpen. Geloof je het niet, dan genees je ook niet.” Omdat Bapak veel mensen heeft kunnen genezen, komen ze van heinde en verre naar Waai toe. “Sommige mensen zijn zo arm, dat ik geld geef om een rit terug naar huis te kunnen betalen.” Vaak zien mensen een bezoek aan Bapak als laatste optie voor genezing.

Er zijn tien dorpsdokters in het dorpje Waai. Door de jaren heen is het aantal dorpsdokters verminderd. Bapak heeft een zoon, maar die is niet zo bezig met zwarte magie. “Mijn dochter heeft wel talent. Ik hoop dat zij mijn beroep overneemt en de mensen helpt. Want dat vind ik het belangrijkste. Via God krachten hebben om de mensen te genezen van zwarte magie.”