Hoe Albanese tieners naar Engeland proberen te komen

De vondst van een identiteitspasje van een 16-jarige Albanese jongen laat zien waarom sommige minderjarige migranten geen hulp willen en uit het zicht van de autoriteiten verdwijnen.

Halflege pakjes sigaretten, een achtergelaten onderbroek, een tandenborstel en vooral heel veel plastic tasjes. Het zijn de sporen die de Albanese migranten achterlaten die bijna dagelijks in het maïsveld naast station Lage-Zwaluwe worden aangetroffen. Het zijn vaak twintigers, maar er zitten ook jongeren van 15 of 16 jaar tussen. “Het is droevig om te zien, zeker als het om jonge mensen gaat”, zegt buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA) Jan Zeeven-Roelands, die werkt in de omgeving van Moerdijk.

Gemeente Moerdijk kampt al maanden met groepen Albanese migranten die zich verstoppen in het maïsveld naast vrachtwagenparkeerplaats Streepland bij de A16. Hun doel: ongemerkt vrachtwagens inklimmen om zo mee te reizen naar het Verenigd Koninkrijk. Opsporingsambtenaar Zeeven-Roelands controleert geregeld het maïsveld tussen het station en de snelweg en komt schrijnende situaties tegen. “Als je er aan denkt dat je hier zou moeten slapen tussen het mais en de muggen en de beesten, dat kan je je niet voorstellen.”

‘Het worden er steeds meer’

Het ontmoedigingsbeleid van de gemeente, in de vorm van verscherpte controles, in Albanees vertaalde verbodsborden en uitgedeelde boetes, niets lijkt de inklimmers af te schrikken. Daarom stuurde burgemeester Jac Klijs eind augustus een brief aan minister Grapperhaus waarin hij de noodklok luidt en stelt dat de situatie “uit de hand begint te lopen.” Opsporingsambtenaar Zeeven-Roelands is er druk mee. “Het worden er steeds meer. Eerst twee in de week, nu dagelijks. We vangen ze op het station al op. Zo van ‘Jongens dit gaat hem niet worden’, dan sturen we ze direct al terug.”

Vermoed wordt dat er smokkelaars aan het werk zijn. Sommige opgepakte migranten hadden lunchpakketjes bij zich met precies dezelfde inhoud: twee flessen bronwater, een pakje yoghurt, een pot chocopasta, en een vacuümverpakte worst. “Het kan niet zijn dat ze allemaal toevallig net hetzelfde gekocht hebben.”

Weggelopen uit opvangcentrum

Onder de migranten, die worden gedreven door de hoop op illegaal werk in Engeland, bevinden zich ook tieners. Als de BOA minderjarigen aantreft worden ze naar de opvang gestuurd, maar dat is vaak niet het einde van het verhaal. De Albanese jongeren weten dat ze hier geen kans maken op asiel. Daarom lopen ze niet zelden weg uit de opvang om een nieuwe poging te wagen.

Zeeven-Roelands vertelt dat hij recent nog twee jongens slapend in de bosjes aantrof. Ze gingen ervandoor toen ze hem hoorden lopen. In de haast lieten ze hun tas en jas achter. “Daarin vond ik een pasje van het opvangcentrum. Ze hadden hun paspoorten daar achtergelaten en een tijdelijk pasje meegekregen.” De geboortedatum op het pasje laat zien dat een van de jongens 16 jaar oud is.

Met die leeftijd heeft hij recht op bescherming en een dak boven zijn hoofd. Maar hij weet dat hij, als hij 18 wordt, naar Albanië kan worden teruggestuurd. En dat terwijl Engeland lonkt. De kans dat het hem zal lukken om illegaal mee te reizen met een vrachtwagen is heel klein, zeker gezien de verscherpte controles op alle punten van de reis. Toch blijven de jongeren het proberen. Alles beter dan terug naar huis.

Dit artikel is tot stand gekomen met steun van het Fonds Bijzonder Journalistieke Projecten en de Lira Startsubsidie voor jonge journalisten en de VNJB.