Whatsapp de dokter

In Oeganda kun je nu de dokter Whatsappen. Binnen tien minuten krijg je antwoord op je vraag. Dokter Davis Musinguzi zette het eerste Oeganedese noodnummer op met de organisatie The Medical Concierge Group (TMCGroup). Een poule van dokters en apothekers zorgt voor 24 uur hulp per dag. Musinguzi won dit jaar verschillende awards voor de beste ICT-ontwikkelingen en communicatie.

“Ik had last van een irritatie in mijn oog”, vertelt internetondernemer David Okwii. “Het jeukte al een aantal dagen. Maar een dokter bezoeken in Oeganda is nogal een gedoe. Daarom besloot ik eerst maar eens op internet te kijken voor enige tips. Na een tijdje surfen op Twitter kwam ik ineens WhatsApp Doc tegen. Ik was zo verbaasd dat je direct in contact kunt komen met een dokter. Ik voegde meteen het nummer toe aan mijn contacten om het uit te proberen." Okwii vertelde de dokter in welke situatie hij zat en vroeg wat hij eraan kon doen. Binnen tien minuten kreeg hij uitgebreid antwoord terug. “De dokter zei dat ik het beste oogdruppels kon gebruiken, gaf tips over welke merken goed zijn, welke dosering te hanteren en wanneer ik moest druppelen. Ook vertelde hij welke apotheken betrouwbaar zijn en gaf hij een telefoonnummer waar ik naartoe kon bellen voor meer advies. Een heel nuttige reactie en helemaal gratis!”

Gratis en snel advies van een dokter was tot voor kort bijna ondenkbaar voor veel Oegandezen. Struikelde je plotseling op straat middenin de chaos van de straten van Kampala, dan was er geen officieel noodnummer zoals 112 waardoor een ambulance je direct komt halen. Een dokter te spreken krijgen was een dagtaak op zich door het vele wachten en reizen. “In Oeganda is er één dokter op ongeveer 25.000 inwoners”, vertelt dokter Musinguzi. “Toen ik nog in een ziekenhuis werkte hoorde ik van cliënten dat ze er een hele ochtend over deden om daar te komen. Een consult is bovendien erg duur en heel kort.”

Met zijn kennis als arts, ICT’er en e-healthspecialist ontwikkelde Musinguzi WhatsApp Doc als middel voor efficiente medische hulp. Kortweg moet de service gratis en snel hulp bieden voor gezondheidsvragen. Maar de app moet ook mensen met elkaar verbinden, zoals een hulpvrager met een oogarts. “Door Whatsapp Doc hoeven mensen niet urenlang te reizen naar een praktijk. Bij een consult staat een klant na dertig minuten weer buiten maar hier kan iedereen zoveel kan zoveel vragen stellen als hij wil.”

Multitasken

Via zijn MacBook en smartphone houdt dokter Musinguzi alles in de gaten. Dat doet hij overigens niet alleen: verschillende artsen en apothekers draaien app-diensten van acht uur per dag. Goed kunnen multitasken is essentieel, aangezien Davis continu zijn telefoon en laptop in de gaten houdt om telefoontjes, sms’jes, e-mails en vragen via de website, Twitter, Facebook en natuurlijk WhatsApp te beantwoorden. “We willen dat iedereen ons kan bereiken, vandaar al die opties.”

Het is mogelijk om foto’s en video’s te sturen zodat de dokters een goed beeld krijgen van bijvoorbeeld een blauw been. “Met beeld erbij is het makkelijker om te constateren wat er aan de hand is. De meeste vragen zijn zo opgelost maar soms verwijs ik mensen door naar de apotheker of een ziekenhuis. In het allerergste geval is er een ambulance nodig. Mensen vermelden waar ze zijn en dan stuur ik de meest dichtstbijzijnde ambulance. Gelukkig gebeurt dit niet vaak. Maar vijf procent van de hulpvragers vraagt erom, maar het is wel heel goed dat die mogelijkheid er nu is. Eerst moesten mensen zelf maar naar een ziekenhuis zien te komen.”

Terwijl de dokter zijn telefoon pakt, komt er een berichtje binnen op de Whatsapp Doc. De meest gestelde vragen die hij krijgt gaan over zwangerschap, ebola, seks, medicijnen, diabetes en kanker. “Deze jongen vraagt iets over ongewone symptomen nadat hij seks had. Hij had steeds bloedingen en vroeg zich af wat dit nou kon zijn. Ik geef advies over wat hij het beste kan doen”, vertelt Musinguzi terwijl hij door het Whatsappgesprek heen scrollt.

Uitbreiden


De service groeit snel. De eerste paar weken kwamen er steeds tien tot twintig vragen, nu zijn er al meer dan tweehonderd vragen per dag. De gebruikers zijn tussen de 19 en 30 jaar. De meeste Oegandezen zijn dan ook onder de 35 jaar en daarvan gebruikt 85 procent social media. “Daarom verwacht ik dat de service nog veel meer zal groeien naarmate we meer bekend worden”, zegt Musinguzi. Promotie gebeurt vooral via social media. Toch bereikt de radio nog de meeste mensen. In december wil TMCGroup reclame maken op scholen. “We gaan in december naar universiteiten in Kampala en bouwen er een gratis kliniek. Studenten krijgen gratis advies en zo hopen we dat ze in contact blijven met Whatsapp Doc.”

Geld verdient de TMCGroup vooral door grote klussen voor bedrijven en ziekenhuizen te doen, bijvoorbeeld het verbeteren van software voor röntgenapparaten. Davis wil graag dat een groot bedrijf WhatsappDoc overneemt, maar ondertussen werkt hij aan verbeteringen en uitbreiding van de service. Zo doet hij nu zijn derde studie, dit keer in Kenia voor administratie. “Ik krijg nu ook inzicht in gezondheidszorg in Kenia. Daarom heb ik plannen om WhatsappDoc bij de Keniaanse bevolking te promoten. Het vergt veel werk, zoals het vinden van goede dokters en communicatie in het Swahili. Maar hoe meer mensen ons bereiken, hoe beter.”

De service heeft oogpatiënt David Okwii in ieder geval overtuigd. Als IT'er volgt hij de technologische ontwikkelingen in Afrika op de voet en hij is laaiend enthousiast over de app. Hoewel Whatsapp Doc steeds bekender wordt vindt de internetondernemer dat meer mensen er gebruik van moeten maken. “WhatsApp Doc is echt een revolutie. De jongens van TMCGroup hebben gewoon letterlijk elk communicatiemedium beschikbaar om mensen te bereiken. Dat is echt indrukwekkend. Het idee dat gezondheidszorg op deze manier gratis toegankelijk is voor zo’n zes miljoen internetgebruikers en 16 miljoen mobiele abonnees is bizar”, vindt Okwii. “Voor veel mensen kan de mobiele telefoon hun leven redden, vooral als je WhatsApp hebt. WhatsApp Doc zorgt voor razendsnelle toegang tot medische hulp, zo vanuit je handpalm.”