14. Het recht op asiel

In hoeverre kennen de inwoners van Kaapstad hun mensenrechten? Met die vraag reisden de deelnemers van de Beyond Your World-mensenrechtenreis naar Zuid-Afrika. Het land waar nog iedere dag gevochten wordt tegen de stereotyperende contrasten van arm en rijk én zwart en blank. Welk recht is daar nu het belangrijkst?

• Naam: Wilson P. Lee, 24 jaar
• Woonplaats: Kaapstad, Claremont
• Beroep: Taxichauffeur, de afgelopen drie jaar.

Wilson is geboren en getogen in Malawi, daar deed hij een opleiding in ICT. Zes jaar geleden is hij naar Zuid-Afrika gekomen. Eerst naar Johannesburg, toen Durban en ten slotte Kaapstad. In Malawi zag hij geen toekomstperspectief. Zijn ouders, broers en dochtertje wonen nog in Malawi. Hij zoekt hen elk jaar met kerst op.

Elke dag is een gevecht voor hem. Dit is voornamelijk omdat hij keihard moet werken om met zijn zelf opgezette taxibedrijfje genoeg te verdienen om zichzelf en zijn familie in Malawi te onderhouden. Ook vertelt hij dat hij meerdere malen het slachtoffer is geworden van xenofobisch geweld in Zuid-Afrika en dus vecht voor zijn rechten als buitenlander.

“Elke vier jaar vraag ik opnieuw de asielzoekerstatus aan. Steeds weer moet ik betalen en deelnemen aan een interview. Een permanente vluchtelingenstatus is in Zuid-Afrika maar voor een kleine groep weggelegd. Somaliërs mogen bijvoorbeeld onbeperkt blijven omdat hun land niet veilig is. In Malawi is geen conflict. Ik ben simpelweg vertrokken omdat ik geen werk kon vinden en daarom geen eten had.”

“Het gaat goed met me want ik overleef, maar het leven hier is zwaar. De Zuid-Afrikaanse samenleving is xenofobisch en gevaarlijk. Zuid-Afrikanen moeten leren inzien dat buitenlanders ook mensen zijn, net zoals zijzelf. Ik ben vaak aangevallen. In Kaapstad valt het me nog mee, maar in Johannesburg of Durban was ik altijd bang. Gelukkig is er hier een groep Malawiërs met wie ik voetbal, barbecue en mijn verjaardag vier.”

“Ik vind niet dat iedereen zomaar overal het recht op asiel heeft. Vluchten is geen oplossing voor problemen. Zelf ben ik gevlucht vanwege droombeelden die niet stroken met de werkelijkheid; Zuid-Afrika is lang niet zoals ik dacht. Als ik toen wist wat ik nu weet, dan was ik in Malawi gebleven. Ik wil terug, maar alleen als ik daar mijn eigen ICT bedrijf kan opstarten. Daarom werk ik nu dag en nacht.”