Acht jaar lang opgesloten in Nederland als importbruid

Nederland herbergt een groot aantal vluchtelingen uit alle hoeken van de wereld. Het land wordt gezien als een stabiel en veilig land. Maar in hoeverre is Nederland een veilig land en voor wie? In het boek ‘De Uitverkorene' opent Fayza Oum’Hamed letterlijk de deur voor veel importbruiden die hier verblijven.

Ze was pas vijftien toen ze naar Nederland gesmokkeld werd. Fayza Oum’Hamed is één van de ruim 15.000 importbruiden die hier verblijven. Minister Van der Laan voor Wonen, Wijken en Integratie ziet, na een daling, het aantal importbruiden tegenwoordig weer toenemen. Dit verschijnsel wil hij meer actief gaan bestrijden.  

Fayza Oum’Hamed begint ‘De Uitverkorene’ met het schetsen van haar jeugd. In een Berbers dorpje groeide ze op in een gezin van twaalf kinderen. Hoewel de familie vrij traditioneel is, mogen Fayza en haar zussen wel naar school. Fayza gaat graag naar school, leert makkelijk en droomt al snel van een carrière in de journalistiek. Ze was enorm onder de indruk van Ismaïl Jefsah, een Algerijnse journalist die geen blad voor de mond nam, een gevaarlijke eigenschap in de Islamitische wereld. Wanneer zijn dood wordt aangekondigd, is Fayza dan ook vol onbegrip. “Terroristen hadden hem thuis bezocht en een groot mes in zijn rug gestoken, terwijl hij aan het bidden was. Ik schreeuwde naar mijn zussen en moeder en zei: ‘Ze hebben hem vermoord, ze hebben hem vermoord!’ Het was alsof ik een familielid had verloren. Ik was toen een jaar of twaalf.”

Het rebelse karakter van Fayza komt steeds duidelijker naar voren. De band met haar zussen en vooral met haar vader wordt steeds slechter. Haar moeder houdt, zoals een goed moslima betaamt, haar mond. De enige persoon met wie Fayza op één lijn zit, is haar grote broer Omar. Maar Omar heeft een relatie met een vrouw die niet wordt geaccepteerd door de familie. Karima had al eerder een relatie met een man gehad en is bovendien van lage komaf. Omar geeft haar desondanks niet op. Hij gaat steeds meer een geïsoleerd leven lijden. Fayza ziet dat haar lievelingsbroer agressiever wordt door overmatig drankgebruik. En terwijl niemand in huis meer met Omar praat, besluit Fayza hem stiekem te helpen. Totdat haar vader achter de sterke band tussen Fayza en haar broer komt.

Of de hulp aan Omar de directe aanleiding is, weet Fayza tot op de dag van vandaag niet, maar niet lang daarna wordt ze uitgehuwelijkt. Op een dag staat er een Marokkaanse familie uit Nederland voor de deur die erachter is gekomen dat de familie Oum’Hamed ‘goede dochters’ heeft. Ondanks dat Fayza nog oudere zussen heeft, is zij de uitverkorene om mee te gaan naar het rijke Nederland. Ze wordt van school gehaald en krijgt een snelcursus om huisvrouw te worden. Haar zussen maken hier graag gebruik van en binnen de kortste keren is Fayza niet meer dan een voetveeg. Ze is ongelukkig en wil absoluut niet naar Nederland, maar haar mening telt niet. Uiteindelijk ziet ze geen andere mogelijkheid dan haar uithuwelijking te accepteren.

De beschrijving van haar huwelijk en haar huwelijksnacht zal vooral Westers opgevoede vrouwen laten sidderen. Van liefde is geen sprake. Fayza is nog maar een puber en nog niet toe aan seks. Van haar wordt toch verwacht dat ze op een nacht presteert om haar familie niet ten schande te maken. 'Presteren' houdt in dit geval in dat ze moet bloeden. Wanneer het haar man Bilal niet lukt haar te laten bloeden, krijgt Fayza de schuld. Maar daarmee is de kous niet af. “Bilals oma verscheen als bij toverslag, alsof ze achter de deur had staan wachten. Ze stuurde iedereen naar buiten en ik moest weer op bed gaan liggen. Ze trok mijn onderbroek uit en begon me te inspecteren om erachter te komen waarom de ontmaagding niet gelukt was, en ze dacht het antwoord in mijn vagina te kunnen vinden. Ze moest weten of ik maagd was, of dat er iets niet klopte. (…) De vernedering werd zo groot dat mijn geest aan mijn lichaam leek te willen ontsnappen.”

Op een illegale manier wordt de jonge Fayza Nederland binnen geloodst, waar ze een leven in de Amsterdamse Vrolikstraat begint. Letterlijk, want ze komt het huis niet uit. Ze leeft onder het ijzeren regime van haar schoonvader, Haj Azzelarab. Bilal doet alles wat hij zegt en corrigeert Fayza waar nodig. Verbaal en fysiek. Fayza mag niets behalve het huishouden verzorgen. Ze wordt, net als de rest van de aangetrouwde vrouwen, afgesloten van de Nederlandse maatschappij. Het maakt de lezer bijna benauwd als deze beseft dat Fayza zijn of haar buurvrouw zou kunnen zijn. Of zoals voetbalinternational Daphne Koster toegeeft in het programma Pauw en Witteman: “Ik zat op de ALO en reed vaak door Amsterdam Zuidoost. Ongelooflijk dat dit achter voordeuren gebeurt.”

In de hoofdstukken die volgen, maken we kennis met een strijdbare Fayza die, als de familie slaapt, stiekem Nederlands leert door soaps te kijken. Ze begint zich af te zetten tegen de hypocrisie van haar schoonvader en komt ook achter de illegale praktijken van de familie. Ondertussen bevalt ze van twee kinderen en wordt ze steeds verder in een hoekje gestopt. Door haar grote mond wordt Fayza meerdere malen in elkaar geslagen. Op een gegeven moment is ze moegestreden en zo depressief dat ze, kijkend naar haar twee kinderen, verdoofd richting het balkon loopt en springt.

Ze overleeft de zelfmoordpoging echter en komt erachter dat dit dieptepunt haar redding betekent. Fayza wordt opgevangen door één van haar zussen, die inmiddels is getrouwd met een Belgische moslim. Toch wil Fayza niet dat haar kinderen in België opgroeien en ze is vastberaden een leven op te bouwen in Nederland. Ze keert terug en ontvangt uit verschillende hoeken hulp. Maar ze moet ook veel zelf doen. Zo beschrijft ze hoe ze, als Marokkaanse vrouw, amper Nederlands sprekend, op de trein wordt gezet naar Sas van Gent. Fayza overleeft alle tegenslagen. Ze vecht niet alleen voor zichzelf, maar ook voor het leven haar twee kinderen. Haar man Bilal komt haar weer op het spoor en laat haar niet met rust. Hij probeert haar zwak te maken en de voogdij over zijn kinderen te krijgen. Maar ook deze strijd wint de sterke Fayza.

In het voorjaar van 2003 krijgt ze eindelijk een woning aangeboden. De roerige jaren waar Fayza sinds haar vijftiende mee te maken heeft gehad, zijn haar niet in de koude kleren gaan zitten. Zodra ze rust vindt in haar nieuwe huis, komt depressie op. Fayza wordt nogmaals opgenomen en ondergaat therapie. Weer kan ze zich niet volledig op haar herstel richten, omdat de tijdelijke pleegouders niet goed met haar kinderen omgaan. Ze vertelt hoe moeilijk het is en hoe machteloos je bent wanneer je als moeder je kinderen enkel mag bezoeken en je niet met de opvoeding mag bemoeien. “Safiyah had me enorm gemist en wilde bij me op schoot komen zitten. Van die vrouw mocht dat niet; Safiyah moest aan tafel blijven zitten. Maar ze kwam toch naar me toe. Terwijl Safiyah voor mijn neus stond pakte de pleegmoeder haar arm vast en trok haar weg. (…) Toen Safiyah eindelijk bij me mocht zitten, wilde ze niet meer. Ze was boos omdat ik haar niet had geholpen en ze voelde zich door mij in de steek gelaten.”

‘De Uitverkorene’ gaat niet alleen over een importbruid die zich losmaakt uit de strenge islamitische cultuur. Het gaat ook om een jonge vrouw die uit haar beschermde, veilige omgeving wordt gehaald en moet opboksen tegen onrecht. Ze wordt moeder en is gedwongen driedubbel strijd te leveren. Hoeveel onrecht kan een vrouw ondergaan? Fayza heeft het moeilijk gehad en heeft geprobeerd een eind aan haar leven te maken, maar is er na de poging sterker uitgekomen. Ze heeft in een vreemd land, zonder de taal te spreken, via verschillende instanties een huis voor haar en haar kinderen veroverd.

Ten slotte keert ze zelfs met haar kinderen terug naar haar familie in Marokko en confronteert ze haar ouders met de beslissing die ze ooit hebben genomen. Na de overwinning van haar persoonlijke strijd, gaat Fayza nu de strijd aan met tradities en illegale praktijken van de moslimwereld. Haar boek is in ontvangst genomen door Minister Van der Laan, die het boek als ‘hartverscheurend’ omschreef. Hij verklaarde zich nooit beseft te hebben dat het probleem zo diep zat en zal zich inzetten om het aantal importbruiden terug te dringen. Hoe blij de traditionele moslimgemeenschap is met de openbaring van Oum’Hamed, is niet bekend.