Afghanistan: leven in de schaduw van de oorlog

Er zijn verschillende etnische groepen in Afghanistan die niet direct door oorlogsgeweld geraakt worden. Toch zien ook zij hun leven op min of meer beslissende wijze beïnvloed worden door de oorlog.

Een marginaal bestaan in Afghanistan, letterlijk ver weg van het oorlogsgeweld, heeft soms belangrijke voordelen. De Wakhi en Kirgiezen, etnische groepen in het uiterste noordoosten van Afghanistan, leven in de zogenaamde Wakhan-corridor. Zij leiden een gewaagd bestaan als nomade. Met hun schapen, jaks, kamelen en paarden trekken zij door het majestueuze, maar karige toneel van de besneeuwde bergen van de Hindu Kush en grasvlakten van de Pamir.

De nomaden leiden een bestaan waarin seizoensgebonden activiteiten essentieel zijn voor overleving. Er bestaan belangrijke gemeenschapsregels waarmee huwelijken worden gesloten en conflicten bijgelegd. Daarnaast zijn de nomaden islamitisch, vergeleken met andere groepen in het land belijden zij de religie zeer tolerant. Zelfstandig, maar ook op zichzelf teruggeworpen en vrijwel zonder onderwijs en gezondheidszorg.

Hoewel in zekere zin niemandsland is ook dit Afghanistan. In de winter vriest het tot 40 graden onder nul en is er geen contact met de buitenwereld mogelijk vanwege de grote hoeveelheid sneeuw die de bergpassen blokkeert. Gedurende de korte zomer, van juni tot september, is het overdag warm in de zon. Maar deze hoogtezon brandt en de harde wind op de hoogvlakte zorgt voor een bar klimaat met zandstormen. De mensen genieten de zegeningen en de doem van de marginaliteit.

De balans in de Wakhan-corridor neigt de laatste jaren steeds meer naar verandering. Veel bewoners zijn vertrokken. En door de oorlogssituatie in het land en de daarmee samenhangende bemoeienis van hulporganisaties, krijgt het gebied meer aandacht. Er is een begin gemaakt met het vestigen van voorzieningen en met de aanleg van infrastructuur, zoals wegen.

Simpele gezondheidszorg wordt nu geleverd. Hierdoor is de mortaliteit van pasgeborenen drastisch gedaald en ook het aantal opiumverslaafden lijkt af te nemen. Maar invloed van buitenaf heeft ook kanttekeningen. Er wordt al gesproken over een route van en naar China, die aan het traditionele bestaan van de nomaden voorgoed een einde zou maken. Zullen de wegen dan ook oorlog brengen in de Wakhan-corridor?

Bron: The Kirghiz and Wakhi of Afghanistan – adaptation to closed frontiers and war, M. Nazif Shahrani, 2002.

Meer weten? Zie: www.iam-afghanistan.org