'Wij hangen meer aan een roos'

Het is dinsdagochtend kwart voor negen. Die kinderen in groep zeven en acht luisteren aandachtig naar juf Anneke die voorleest uit een boek. Daarna zingen zij gezamenlijk een lied uit een speciaal Rozenkruisers psalmenboek en kan de schooldag beginnen. De Jan van Rijckenborgschool in Heiloo is één van de twee basisscholen in Nederland waar les wordt gegeven volgens de filosofie van het Rozenkruis. Het is een kleine school met ongeveer 85 leerlingen. Van huis uit hoeven de kinderen geen Rozenkruiser te zijn, hun ouders moeten wel geïnteresseerd zijn in de leer én achter de waarden van de religie staan.

Het symbool van de school drukt die waarden uit. Het hart staat voor gehoor geven aan het gevoel ‘Wat wil je doen?’, de ster staat voor het lichaam ‘Werken met de handen’ en de roos voor het hoofd dat bedenkt ‘Hoe iets moet worden gedaan’. Op de school wordt het reguliere lesprogramma gegeven. Daarnaast is veel ruimte voor werken met de handen en ontwikkeling van de creativiteit. “Kinderen die cognitief minder sterk zijn kunnen zich bij ons heel goed ontwikkelen”, aldus schooldirecteur Marije Peters. Bij de onderwijsinspectie staat de school goed aangeschreven.

De school is vernoemd naar de oprichter van het Rozenkruis: Jan van Rijckenborg en heeft overeenkomsten met een vrije school. De leerlingen krijgen les in combinatiegroepen. Er is een speciale docent voor handvaardigheid en er wordt veel gewerkt in thema’s. Tijdens feestdagen wordt er aandacht besteed aan het Rozenkruisgeloof. De leerlingen bezoeken dan de Rozenkruis-tempel in Alkmaar, waar verhalen verteld worden en liedjes gezongen. Er is jaarlijks een zomerkamp naar Noverosa; een tempel op de Veluwe speciaal voor kinderen. “Het is niet de bedoeling dat wij Rozenkruisers maken van de kinderen. Dat kunnen ze zelf later beslissen”, zegt Peters.

Het geloof heeft meerdere symbolen. Deze symboliseren de weg die de leerlingen van het Rozenkruis willen bewandelen. Bovenstaand symbool is het ‘logo’ van het Rozenkruis. De cirkel symboliseert de eeuwigheid, de oneindigheid, ook wel de microkosmos. De driehoek staat voor de drie grote krachten: de Vader, Zoon en Heilige Geest. Het vierkant symboliseert het fundament voor de bouw van de nieuwe mens.

Het valt op dat de basisschoolleerlingen nog echt kinderen zijn. Zo draagt geen enkel meisje make-up, iets dat op andere scholen vooral in grote steden wel gebeurt. Ole en Ewout zitten in de bovenbouw. Zij kwamen vorig jaar naar deze school omdat het niet goed ging op hun oude school. Beiden hebben het nu naar de zin. “We leren hier veel beter, maar hoeven er minder voor te doen. We hebben geen geschiedenisles meer”, zeggen zij blij. Docent Anneke schiet op de achtergrond in de lach.

“De kinderen krijgen wel degelijk geschiedenis, maar het zit verpakt in thema’s. We hebben net het thema Tweede Wereldoorlog achter de rug. Anders dan andere scholen leren ze geschiedenis niet uit een boek, want dan leeft het niet”, aldus Anneke. Tijdens diensten voor volwassen leerlingen van het geloof wordt de inhoud van de symbolen soms besproken en uitgelegd. Bij de basisschoolleerlingen gebeurt dit nog niet. Het pentagram hierboven is symbool voor de wedergeboren mens. Ook staat het pentagram voor het universum en zijn eeuwige wording, waarin het goddelijke plan geopenbaard wordt.

Of Ole en Ewout als ze later groot zijn leerling worden van het Rozenkuis weten ze nog niet. Wat het geloof precies inhoudt vinden de jongens lastig te omschrijven. Toch wil Ole wel een poging doen: “Wij geloven niet persé in god. Wij hangen meer aan een roos.”

Klik hier voor een portret over volwassen leerlingen van het Rozenkruis en een uitleg van de leer.