Cairo's revolutionaire street art

Witte taxi’s en minibusjes volgepakt met koopwaar rijden rond een groot verkeersknooppunt middenin Cairo. Op een gewone dag lijkt het Tahrirplein niets bijzonders. Dat dit plein het middelpunt was van massale protesten, met fatale gevolgen is tweeënhalf jaar later moeilijk voor te stellen.
Tussen het dagelijkse woon-werkverkeer proberen voetgangers zich een weg naar te overkant te banen door de zee van auto’s. De blokkades van prikkeldraad en militaire tanks aan de rand van het plein verraden de huidige politieke onrust. Het land staat op scherp.

Op 28 januari 2011 gingen miljoenen Egyptenaren door het hele land de straat op om te protesteren tegen het autoritaire regime van president Hosni Mubarak. Er leek een nieuwe generatie in Egypte te zijn opgestaan. Een jonge generatie die de staat verantwoordelijk hield voor de slechte economische situatie van vele Egyptenaren en het repressieve veiligheidsapparaat waar het Mubarak-regime op leunde.

Mubarak kondigde 11 februari 2011 aan dat hij zou aftreden als president van Egypte. De massale demonstraties hadden invloed. Hij droeg de macht over aan het leger, maar daarmee keerde de rust in Egypte niet terug. Bij de eerste vrije verkiezingen in Egypte wonnen islamisten een meerderheid aan zetels bij parlementsverkiezingen. In juni 2012 werd Moslimbroeder Mohamed Morsi gekozen tot president.

Vanaf dag één was Morsi’s presidentschap omstreden door zijn ineffectieve handelen en omdat hij steeds meer macht naar zich toetrok. Een aantal jongeren begon een campagne om handtekeningen tégen Morsi te verzamelen. Zij kwamen op een groter aantal dan de stemmen die hij had gekregen bij de verkiezingen. Op 30 juni 2013, een jaar na Morsi’s inauguratie als president, werden opnieuw door het hele land massale demonstraties gehouden. Dit keer niet tegen een autocratisch regime, maar tegen een democratisch verkozen president.

‘s Avonds sprak de charismatische generaal Abdel Fattah al-Sisi op televisie het Egyptische volk toe. Het leger stelde Morsi een 48-urig ultimatum om een compromis te bereiken met de oppositie. Morsi verklaarde het ultimatum ongrondwettelijk, maar kon zijn presidentschap niet meer redden. Morsi werd op 3 juli afgezet door het leger. De Moslimbroederschap werd verboden en tot terreurorganisatie bestempeld.

In maart dit jaar kondigde generaal al-Sisi aan zijn militaire functies neer te leggen om mee te kunnen doen in de aankomende presidentsverkiezingen. Een serieuze campagne was niet nodig. In mei won hij die verkiezingen met 97 procent van de stemmen. Een uitslag waar veel Egyptenaren vraagtekens bij hebben, terwijl het leger aan de andere kant wordt gezien als redder en bevrijder van het land. Morsi zit nog altijd gevangen in afwachting van zijn proces, net als veel andere leden van de Moslimbroederschap.

Ondanks de monsterzege van al-Sisi is de toekomst van Egypte is onzeker. Het land is gepolariseerd en de diepgewortelde economische en sociale onvrede die de Egyptenaren in 2011 de straat op dwong is nog steeds aanwezig. Sommige Egyptenaren willen zelfs terug naar de tijd onder Mubarak, toen er geen politieke vrijheid, maar wel relatieve stabiliteit en je wist waar je aan toe was.

De muren rondom het Tahrirplein laten de frustratie van de Egyptische jeugd zien. Auto’s denderen toeterend langs de revolutionaire street art, waarmee jongeren zich uiten tegen de politieke situatie in hun land. Frustratie spreekt op de muren, maar in de straten heerst een gespannen rust.