Een waardevol leven op je rechter zij

Ook zonder te kunnen lopen, zitten of uitgaan kun je gelukkig zijn. Dat is de boodschap van Riet Nijholt-Berends (65) uit Odijk in haar boek ‘De Wereld op zijn Kant’. Nijholt ligt wegens een afwijking aan haar wervelkolom altijd op haar rechter zij in bed. In tegenstelling tot veel boeken van lotgenoten, richt ‘De Wereld op zijn Kant’ zich niet op de beperkingen van haar lichaam, maar juist op de mogelijkheden om ook in een microwereld te genieten.

Negen maanden in een gipsen korset van de liezen tot aan de oren, schroeven in haar schedel en ruggengraat om haar nek stabiel te houden. Het lijken scènes uit een nachtmerrie, maar voor Nijholt zijn het slechts kleine onderdelen van haar verhaal. Het boek begint met een korte weergave van deze periode uit haar leven, beginnend met een vermoedelijke hernia en eindigend bij het onvermogen te kunnen lopen, staan en uiteindelijk zitten.

De dramatische gebeurtenissen tijdens de medische onderzoeken en verhalen over een brace over haar halve lichaam van gips, en later van kunststof en metaal zijn zo goed beschreven dat de lezer zich afvraagt hoe ze zich hier ooit doorheen heeft geslagen. Een afwijking in haar wervelkolom blijkt de boosdoener. Een dwarslaesie dreigt. Nijholt beschrijft de angst op een treffende manier. Dit hoofdstuk is echter alleen bedoeld om de context te schetsen, want het boek begint pas echt op het moment in de geschiedenis waarop Nijholt een belangrijke beslissing neemt. Namelijk, om te leven.

Keuzemoment

Dit gebeurt in een revalidatiekliniek waar Nijholt maanden verblijft met als enige doel om weer te kunnen zitten. Ze heeft er alles voor over om dat weer te kunnen. Als haar na maanden hard werken verteld wordt dat dit niet gaat gebeuren, blijft de te verwachten reactie uit. Er gaat een knop om. Dit moment in een kamertje met twee artsen noemt Nijholt haar ‘keuzemoment’, dat nog vaak in de volgende hoofdstukken van het boek terug komt.

"Medisch gezien, kunnen we niks meer voor je doen’, hoor ik. Ik weet niet eens wie het zegt, maar het dreunt in mijn hoofd als en echo. Dan hoor ik mezelf zeggen: ‘Maar dat weet ik al. Dat weet ik al heel lang.’ Ineens voel ik mezelf rustig worden. Ik kan tot mijn eigen verbazing niet anders dan constateren dat ik opgelucht ben. Ik zeg ze dit en zeg dan ook, dat ik me er niet onder laat krijgen. ‘Ik heb geen flauw idee hoe ik het ga doen, maar dan moet ik maar liggend verder.’ En, toch weer even stoer: ‘Mijn leven gaat leuk worden en’, voeg ik er bloedserieus aan toe, ‘ik wil een goed leven'."

Vanaf het moment dat Nijholt deze beslissing neemt, gaat het mentaal bergopwaarts met haar. Ze beschrijft hoe ze samen met haar therapeut Peter haar eigen echte werkelijkheid leert kennen. Na decennialang flink zijn, wordt alles wat Nijholt heeft meegemaakt ‘schilletje voor schilletje afgepeld’.

Nijholt beschrijft hoe ze nu beseft wat ze de voorgaande jaren is kwijtgeraakt. Een normaal leven met haar man, haar baan, uitgaan met vrienden, wandelen in de natuur. Maar al snel gaat het verhaal over acceptatie en vooral over de mogelijkheden, zoals een bed met rolstoelbesturing voor in de woonkamer.

Dat  'ongewone liggende mens'

Een voorbeeld van de mogelijkheden die het leven interessant maken zijn de mensen die langs het raam lopen. Een oude Marokkaanse meneer, een kleine heer van stand en de kinderen uit de buurt die het snelste wennen aan dat ‘ongewone liggende mens’. Nijholt fantaseert verhalen achter de mensen die voorbij komen. Ook geniet ze van details zoals een stuk houtsnijwerk dat een vriendin voor haar meenam uit Indonesië of een pioen die haar man Lauwrens uit de tuin plukte voor haar.

‘De Wereld op zijn Kant’ is boeiend van begin tot einde en geeft vooral hoop. Nijholt laat zien hoe een gesloten persoon, dat voornamelijk bezig is zich sterk te houden, verandert in een open iemand. Het boek laat zien wat er overblijft als het lichaam tegenwerkt. En dat is zeer de moeite waard.

Het boek is te koop in de boekwinkel of via internet, ISBN: 9789048418602.

Riet Nijholt is te bereiken op rietnijholt.b@gmail.com