Opvang vluchtelingkinderen Griekenland zorgt voor tweestrijd landelijke en lokale politiek

Eind vorig jaar vroeg Griekenland aan andere Europese lidstaten steun bij de opvang van 2500 alleenstaande vluchtelingenkinderen. Dertien landen hebben daar inmiddels gehoor aan gegeven. De Nederlandse overheid wil dat niet. Hierover bestaat grote verdeeldheid in de politiek.

Joshua Nolet, leadzanger van de band Chef’s Special zet zich in voor deze kwestie. Hij heeft de afgelopen maanden regelmatig stilteprotesten georganiseerd. Twee jaar geleden was hij op het Griekse eiland Lesbos om vrijwilligerswerk te doen. Wat hem hard raakte, was dat de vluchtelingencrisis ook over kinderen gaat. “Die zitten in een leeftijdsfase waarin nog zó veel mogelijk is. En daarom vind ik het zonde dat we ze laten stikken. Want we ontnemen hen nu de kans op een toekomst door ze in een vluchtelingenkamp met 20.000 mensen op elkaar tijdens een pandemie te laten zitten.”

Staatssecretaris Ankie Broekers-Knol wil economische steun bieden aan Griekenland. Er zouden shelters worden gebouwd die voor de komende drie jaar plek bieden aan 48 kinderen. In totaal zouden 500 alleenstaande minderjarige asielzoekers geholpen kunnen worden. Voor de gehele periode wordt Griekenland met 3,5 tot 4 miljoen euro ondersteund.

Maar volgens Stichting Vluchteling laten de Griekse hulporganisaties, die ter plekke met de vluchtelingenkinderen werken, juist weten dat de kinderen er zo snel mogelijk weg moeten. Volgens partnerorganisaties Vluchtelingenwerk Nederland, Stichting Vluchteling en Defence for Children zijn ze daar namelijk niet veilig. Artsen waarschuwen al langer voor de erbarmelijke omstandigheden in vluchtelingenkampen op de Griekse eilanden. Vooral wanneer daar het coronavirus zou uitbreken. ‘Er zijn lange wachtrijen voor voedsel, water en douches. Kinderen gaan niet naar school en ouders hebben geen werk. Mensenhandel, uitbuiting en gedwongen prostitutie liggen op de loer’, rapporteert Defence for Children. Psychologen die met de alleenstaande vluchtelingkinderen op Lesbos werken vertellen dat een toenemend aantal zichzelf beschadigt en zelfmoordpogingen doet.

Defence for Children is in maart een petitie begonnen om de kinderen hier in Nederland op te vangen: Coalition of the Willing. Meer dan honderd Nederlandse gemeenten hebben deze ondertekend. Zo ontstaat er een tweestrijd over het landelijke beleid, waar een deel van de lokale overheden het niet eens zijn met de nationale besluiten.

Om hoogte te krijgen van de mening van gemeenten heeft de redactie een enquête gestuurd naar alle 355 Nederlandse gemeenten. 74 van hen reageerden. 42 gemeenten hebben de petitie ondertekend of hebben zichzelf openlijk uitgesproken tegen het landelijke beleid. 17 gemeenten blijven het landelijke beleid trouw. 11 gemeenten hebben (nog) geen standpunt gevormd en 3 gemeenten hebben aangegeven de opvang niet aan te kunnen. 

Hoewel de meerderheid van de enquête en op landelijk niveau ongeveer een derde van de gemeenten zich uitspreken, geven zij aan afhankelijk te blijven van het landelijk beleid.

De gemeente Utrechtse Heuvelrug benadrukt dat de landelijke overheid bepaalt wat zij met de gemeentelijke lobby zullen doen. Volgens de gemeente zal er een nieuw debat plaatsvinden, maar is het onbekend hoe zwaar dit zal wegen. 

Deventer doet daarom ‘appèl op het kabinet om werk te maken van de opvang van de kinderen.’ Ook Noardeast-Fryslân ‘vindt dat het zijn verantwoordelijkheid moet nemen in de opvang van alleenstaande vluchtelingenkinderen en heeft zich daarom aangesloten bij Coalition of the Willing.’ Gemeentes die de actie niet ondersteunen, zoals Vlieland, vinden dat ‘het probleem bij de bron moet worden opgelost.’

Foto: één van de stilteprotesten die Chef’s Special leadzanger Joshua Nolet op het plein in Den Haag op 4 juni organiseerde. Op hetzelfde tijdstip waren er in meerdere gemeentes soortgelijke protesten.