Wachten in een park

Alleen op de vlucht, zonder ouders, in een onbekend land. Het Maximiliaanpark in Brussel is slechts één halte tijdens die vlucht. Een stopplaats van waaruit vluchtelingen, waaronder ook smokkelaars, hun vlucht verder plannen. Onder die vluchtelingen zijn ook niet-begeleide minderjarige vreemdelingen. Hoeveel het er precies zijn, weet niemand. Dat ze er zijn, is zeker.

Vluchtelingenwerk Vlaanderen en vrijwilligers ontmoeten ze dagelijks. “Er is gebrek aan informatie in het park. Mensen stellen ons vragen over de rechten van niet-begeleide minderjarigen in België. Wat we ook zien of horen is dat jongeren in gevaarlijke situaties terechtkomen. Ik heb persoonlijk iets gehoord over pedofilie maar dat is al een tijdje geleden. Ondertussen zou er al een tweede zaak zijn geweest. Het valt moeilijk te checken maar er zijn echt wel jongeren die volledig in foute handen vallen omdat ze niet in het wettelijke beschermingssysteem zitten.” Aan het woord is Jolien Potemans, projectmedewerker niet-begeleide minderjarigen bij Vluchtelingenwerk Vlaanderen. Potemans snapt de jongeren die ze ontmoette in het park wel: “Als je al zo’n gevaarlijke tocht hebt ondernomen om naar Europa te komen, begrijp ik dat je gewoon je einddoel wilt halen.”

Hunkeren naar Engeland

Voor velen van die jongeren is het Maximiliaanpark niet het einddoel. Het park ligt op een steenworp afstand van het Brusselse Noordstation. Het is een stukje groen waarlangs dagelijks duizenden mensen onderweg naar hun werk voorbij wandelen. In het park zelf brengen honderden migranten en vluchtelingen hun dag door wachtend op niets, wachtend op die ene kans om naar Groot-Brittanië te gaan.

Vlak naast het park ligt het gebouw van de Dienst Vreemdelingenzaken. Dat in het gebouw asiel aangevraagd kan worden, weten velen niet en het interesseert hen ook maar weinig. “Waar is de bus naar Engeland?”, was de vraag die Heidi De Pauw, directrice van Child Focus, kreeg bij een bezoek aan het park. Toen ze de jongeman erop attendeerde dat er nog een zee tussen België en het beloofde Engeland lag, werd het stil.

De macht van een blik

“Ik denk dat we ons niet kunnen voorstellen wat sommige jongeren hebben meegemaakt om tot hier te komen. De draag- en veerkracht van die jongeren is enorm. Maar wat ik vooral merk is die onwetendheid, het niet weten, het schrik hebben van overheidsdiensten…” De Pauw voelt vooral onmacht wanneer in de laatste seconde een aangeboden hulpaanbod wordt afgewezen.

De Pauw: “Vorig jaar ontmoette ik twee meisjes die net in het park waren aangekomen. Ze waren erg jong en hadden elkaar gevonden op hun tocht. Natuurlijk wilde ik niet dat ze in het park, waar toch vooral mannen de dienst uitmaken, zouden slapen. Ik zeg niet dat die iets verkeerds doen, maar veilig is zo’n park nu ook weer niet. Het trekt ook mensen met minder goede bedoelingen aan. Dat weten we. Ik wou die meisjes echt overtuigen om de nacht door te brengen in een opvanghuis. Net toen we ze bijna overtuigd hadden, passeert een jonge man. Hij kijkt naar hen en ze gaan met hem mee. Dat is zeer frustrerend omdat je simpelweg weet dat daar iets anders aan de hand is. We hebben ze daarna niet meer teruggezien.”

Dit artikel is tot stand gekomen met steun van het Fonds Bijzonder Journalistieke Projecten en de Lira Startsubsidie voor jonge journalisten en de VNJB.