Op zoek naar veiligheid in New York City 

Door de aanslag op de Twin Towers kreeg de datum 11 september 2001 plotseling een prominente plaats in de geschiedenisboeken. Een groep terroristen kaapte twee vliegtuigen waarmee zij, na jarenlange voorbereiding, vlak na elkaar in de wolkenkrabbers vlogen. Amerika moest gestraft worden en dat gebeurde op deze onmenselijke manier. Hebben de inwoners van New York zich hierdoor voorgoed van de wijs laten brengen? 

Veel mensen, binnen en buiten New York, vrezen nog iedere dag een nieuwe aanslag. Het veilige en ontastbare gevoel dat zij ooit hadden, zal waarschijnlijk nooit meer terugkeren. De aanslag is nu ruim acht jaar geleden. Een korte blik op de stad laat zien dat de inwoners van New York zich nog steeds bewust zijn van het heersende gevaar, maar dat de angst lang niet meer de overhand heeft. Veiligheidsmaatregelen variëren sterk. Een beleid van zichtbaar veel ‘blauw op straat’ kent de stad niet, er lijkt zelfs sprake van enige willekeur in wat beveiligd wordt en wat niet.   

Het vliegveld is een security-bolwerk. Op zo’n drie kwartier rijden van Manhattan ligt één van de drie grote vliegvelden van New York, Kennedy Airport (JFK). Ronduit de meeste toeristen en zakenmensen reizen via dit vliegveld. Maar dat gaat zomaar niet. Voordat een bezoeker überhaupt voet aan de grond krijgt in de VS, moet hij eerst flink gescreend worden. Dit begint met het aanvragen van de ESTA-code via internet. Tijdens de vliegreis moeten nogmaals dezelfde vragen worden ingevuld op een groen en wit formulier (visitors visum).  

Na de landing, bij de douane worden niet alleen paspoorten gecontroleerd. Daar mag de bezoeker haarfijn uitleggen wat die precies in het land komt doen en hoe lang hij of zij van plan is om te blijven. Wanneer de douaneambtenaar het verhaal voor lief neemt, mag de bezoeker zijn linker- en rechterhand op een scanner leggen. Hierna wordt er ook nog even een oogscan gemaakt, opdat alle gegevens alvast zijn vastgelegd, mocht de bewuste toerist tijdens het verblijf in Amerika toch verdacht gedrag gaan vertonen.  

Zodra de bezoeker de stad mag betreden vermindert direct de zichtbare controle. Nu is er vorige maand nog een film over een metrokaping in New York uitgekomen, het metrosysteem blijft werkelijk het makkelijkste vervoersmiddel van de stad. De beveiliging in het openbaar vervoer oogt daarentegen karig. Iedereen kan met handtassen, plastic tassen en koffers instappen. Politiecontrole is er niet. Af en toe zijn er agenten aanwezig in metrostations, maar meer dan rondkijken doen ze niet. In de coupés zelf hangen waarschuwingen. Er wordt, net als bij de NS, regelmatig omgeroepen om op bagage te letten of verdachte pakketjes aan te geven. Natuurlijk is het onmogelijk om iedereen die van de metro gebruik maakt aan controle te onderwerpen. De consequentie is echter wel dat iedere persoon met verkeerde bedoelingen zonder pardon een metrocoupé, bus of taxi kan betreden.    

Toeristische plekken

New York City, en vooral Manhattan, kent veel toeristische plekken. Van The Brooklyn Bridge tot Rockefeller Plaza en van The Empire State Building tot Times Square. Veel toeristen gaan ook graag naar de winkelstraten in SoHo en Fashion Avenue (7th Avenue). Een plaats als The Empire State Building zou naar verwachting moeilijk te betreden moeten zijn, maar niets is minder waar. Alleen veiligheidspoortjes en een tassenband staan voor de ingang naar de bovenste verdiepingen, maar een super strenge controle wordt er niet uitgevoerd. Ook The Brooklyn Bridge, die grenst aan City Hall en een verbinding vormt tussen Manhattan en Brooklyn, ligt er op het zicht onbeveiligd bij. Iedereen kan de brug passeren, lopend, per fiets of met de auto. Mocht iemand slechte bedoelingen hebben, dan zou hij of zij ongemerkt zijn of haar gang kunnen gaan.   

Op 42nd street, bij Times Square, rijst de vraag is of de New York Police Department (NYPD) of misschien wel de FBI of de CIA niet undercover werk doet in deze drukbezochte straten. Politieagenten zijn er sporadisch aanwezig. Die staan er een aantal straten verderop wel, op Rockefeller Plaza. Daar bewaken vijf agenten in uniform het plein met een geweer dat groter is dan een gemiddeld driejarig kind.    

Ground Zero, waar de Twin Towers stonden, is onderdeel van het Financial District. Als er één plaats is in New York die goed beveiligd wordt, dan is het dit gebied. Vooral bij The Federal Building, gelegen aan Wall Street, laat NYPD haar aanwezigheid ruimschoots merken. Daar staat een flinke rij politieauto’s en busjes. Agenten met grote geweren controleren de gebouwen, terwijl zich daaromheen honderden toeristen ietwat chaotisch verdringen.

In het Financial District stonden voor 11 september 2001 de twee hoge, identieke gebouwen die een belangrijk onderdeel van de skyline van Manhattan vormden. Er is toen iets verschrikkelijks gebeurd, maar toch hebben de inwoners van New York zich hierdoor niet voorgoed van de wijs laten brengen. Zelf zeggen zij: ‘We overcame’. In 2011 vindt er een grote herdenking plaats. Dan moet Ground Zero niet meer ‘Zero’ zijn. De bedoeling is dat dan, in plaats van de Twin Towers, de Freedom Tower een deel van de skyline zal innemen. In hoeverre dat project op tijd klaar zal zijn, is moeilijk te zeggen. Er gonzen namelijk geruchten dat er niet genoeg geld beschikbaar is om de Freedom Tower binnen twee jaar af te bouwen. Op dit moment ligt er alleen nog een groot geraamte.