Stille slachtoffers van de palmolie-industrie

In Maleisië eist de palmolie-industrie een groep stille slachtoffers. Jongeren uit gebroken gezinnen die van hun land worden gezet, eindigen in de straten van de grote steden. Deze kinderen krijgen de kans om een nieuw leven te starten in de betonnen jungle.

"Probeer met die ene steen die je hebt zoveel mogelijk vogels te raken". Een belangrijke en meer dan eens gehoorde kreet in een les gegeven door Adam Taylor uit London. Hij staat voor een groep kinderen ergens in een buitenwijk van Kuala Lumpur. Dit is SOLS24/7, een organisatie die kinderen die uit alle hoeken van Maleisië opvangt. Deze jongeren zijn afkomstig uit de jungle en hebben vaak hun huis verloren door de alsmaar groeiende palmolie-industrie.

De lessen die Adam Taylor zijn studenten leert gaan over de relatief simpele zaken van het leven. Hoe verspil je zo min mogelijk elektriciteit? Hoe verspil je geen voedsel? En hoe verspil je geen geld? Dat zijn de vragen die de leerlingen moeten beantwoorden. Taylor: "De kinderen leren hier lessen die normale kinderen, tussen de 15 en de 19, allang geleerd zouden moeten hebben."

"Deze kinderen moeten dit dus nog allemaal leren. Dat komt omdat ze hier nooit mee te maken hadden. Nadenken over geld en elektriciteit hebben ze nog nooit gedaan omdat het er simpelweg niet was". Naast deze lessen over hoe te leven krijgen de kinderen ook les in de Engelse taal. Een taal die ze absoluut moeten beheersen in een land waar Engels de meest gebruikte taal in de handel, het onderwijs en de rechtspraak is. 

De roots van deze kinderen liggen veelal in de diepe jungle ver buiten Kuala Lumpur, ver buiten de druk bevolkte wereld. Ze woonden daar in kleine primitieve dorpjes van houten huisjes. Ooit hoefden ze niet verder te kijken dan de rol die ze hadden binnen hun kleine gemeenschap. Totdat palmolie het leven in de jungle deed verdwijnen.

De jungles met daarin de bewoonde dorpjes werden vervangen voor enorme palmplantages. Hierdoor werden deze families gedwongen hun bestaan in hun eigen gemeenschap op te geven voor een bestaan in een gemoderniseerde wereld, iets waar ze eerder nooit mee in aanraking waren gekomen. Omdat een organisatie als SOLS24/7 juist in dit soort gebieden heel erg actief is met het opvangen van de kinderen, hebben deze kinderen toch nog een kans van slagen in deze totaal andere en nieuwe wereld.

De kinderen bij SOLS24/7 binnenkomen zijn heel onzeker en verlegen. Niet gek als je je bedenkt waar ze vandaan komen. Aan een tafel zitten Ayu (16) en Nita (17) Engelse zinnetjes te bestuderen. Het zijn twee meisjes die er bijna een jaar bij SOLS24/7 op hebben zitten. Ze praten aardig Engels, stellen veel vragen en lachen veel.

Verderop staat een groepje jongens tegen de muur wat ongemakkelijk om zich heen te kijken. "Dit zijn de jongens die een week geleden zijn binnengebracht bij de organisatie, ik heb nog nauwelijks met ze kunnen praten", vertelt Adam Taylor. "Ze praten nauwelijks, zijn heel verlegen en lopen weg als je ze wat vraagt. Maar dat komt wel goed, Ayu en Nita zijn net zo binnengekomen". Opnieuw spreekt Adam zijn verbazing uit over wat een simpel product als palmolie voor gevolgen kan hebben: "Het is ongelofelijk".

Maleisië is de grootste producent van palmolie ter wereld. Palmolie zit in bijna in alles: margarines, zeep, chocolade, ijs, koekjes, cosmetica en ga zo maar door. Wanneer je door het land rijdt, zie je overal de enorme palmplantages, die vaak worden gerund door multinationals.

Palmolie heeft de Maleise economie zo'n enorme boost hebben gegeven dat het land grotendeels afhankelijk is geworden van de industrie. En dus moedigt de Maleise overheid investering in de sector hard aan. De negatieve kant van dit verhaal is dat grote delen regenwoud plaats moeten maken voor plantages. De oorspronkelijke bewoners worden soms met harde hand van hun land gezet. Zo ook de studenten van SOLS24/7.

De organisatie SOLS24/7 is een grote non-profit organisatie met vestigingen verspreid over vijf landen in Azië, helemaal gefinancierd door gulle gevers en sponsoren. De organisatie wil dat ieder kind kan leren hoe je met de ene steen die je hebt, het leven, zoveel mogelijk vogels, de gestelde levensdoelen, kunt raken. Het leren van alle basisfacetten die nodig zijn om een normaal leven te hebben, gebeurt gedurende een traject van twee jaar. De basisfacetten bestaan uit lessen over hoe goed om te gaan met de primaire levensbehoeften van mensen, maar ook over hoe te solliciteren en hoe om te gaan met computers.

De kinderen worden tegelijkertijd dus klaargestoomd voor het bedrijfsleven. Na het tweejarig durende traject kunnen ze er voor kiezen de organisatie te verlaten en op eigen benen door te gaan. Maar ze kunnen ook doorstuderen binnen de organisatie en zo misschien ooit zelf een vestiging van SOLS24/7 runnen. De leerlingen in het klaslokaal wonen allemaal in het gebouw waar de lessen gegeven worden. Het gebouw ziet er van buiten een beetje vervallen en troosteloos uit. Eenmaal binnen is het juist een kleurrijk geheel waar de posters met daarop belangrijke lessen over het leven overal te zien zijn. De onderwerpen zijn heel verschillend. Zo staat op de ene poster waarom het niet goed is om verlegen te zijn en op een andere poster de hiërarchische structuur van een bedrijf.

De kinderen leven in een lerende omgeving en maken hele lange dagen. Ze worden elke dag van 9 uur in de ochtend tot 10 uur in de avond bezig gehouden en hebben het weekend vrij. De meeste leerlingen gaan uiteindelijk zelfs bij een naastgelegen hotel werken om ook al aan het bedrijfsleven te proeven en een zakcentje bij te verdienen.

SOLS24/7 dus. De organisatie die Ayu en Nita, maar ook de verlegen jongens, straks een goede kans in de moderne maatschappij wil bezorgen door ze intensief voor te bereiden op zaken, die in de jungle niet van belang waren. De organisatie die de kinderen helpt die ene steen die ze hebben zo goed en efficiënt mogelijk te laten gebruiken waardoor ze er zo veel als mogelijk vogels mee kunnen raken.